Analyse

Er waren signalen genoeg over Youssef Taghi

Neef/advocaat De politie wist al maanden dat andere familieleden zouden werken aan scenario’s om Ridouan Taghi te bevrijden uit de EBI.

Rechtbanktekening van verdachte Youssef, de neef en voormalig advocaat van Ridouan Taghi tijdens het liquidatieproces Marengo.
Rechtbanktekening van verdachte Youssef, de neef en voormalig advocaat van Ridouan Taghi tijdens het liquidatieproces Marengo. Aloys Oosterwijk/ANP

De opwinding van Kamerleden over de gang van zaken rond de detentie van Ridouan Taghi begrijpt de minister van rechtsbescherming Franc Weerwind (D66) wel. Ook hij is bezorgd dat „de georganiseerde misdaad misbruik maakt van de waarborgen die de rechtsstaat biedt”. Weerwind meldt dat dinsdag in antwoord op Kamervragen die gesteld zijn naar aanleiding van publicaties in NRC en Het Parool over het contact tussen Ridouan Taghi en zijn neef Youssef.

Youssef heeft zich in december 2020 bij de directie van de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught gemeld met de mededeling dat zijn neef Ridouan om zijn juridische bijstand heeft gevraagd. Bij de EBI-directie gaan dan alle alarmbellen af. Na overleg met het Openbaar Ministerie, de politie en de Dienst Justitiële Inrichtingen, waarvoor Weerwind verantwoordelijk is, werd een onderzoek naar Youssef door de deken van de orde van advocaten gebruikt om hem tijdelijk de toegang te ontzeggen.

Dit verandert als de deken, die toezicht houdt op de naleving van gedragsregels door advocaten, in maart 2021 concludeert dat Youssef niet laakbaar heeft gehandeld. Dan mag Youssef naar binnen en mag hij gezien zijn status als advocaat vertrouwelijk met zijn neef communiceren. „De wet bepaalt dat een verdachte te allen tijde recht heeft op een advocaat naar vrije keuze”, aldus Weerwind in zijn brief. Er is geen aanleiding meer Youssef de toegang tot de EBI te weigeren.

Het is saillant omdat de politie dan al maanden weet dat andere familieleden zouden werken aan scenario’s om Ridouan Taghi te bevrijden uit de EBI. Het eerste signaal komt in de zomer van 2020 uit berichtenverkeer van een andere neef van Taghi dat leesbaar wordt dankzij de hack van cryptodienstverlener Encrochat.

Die plannen leiden nergens toe, maar in november van 2020 krijgt de Nederlandse politie via de FBI informatie van Amerikaanse opsporingsautoriteiten waaruit kan worden afgeleid dat het plan om Taghi te bevrijden, niet is losgelaten. Volgens de FBI zijn nu twee kinderen van Ridouan Taghi betrokken en een Italiaanse zakenparter: Rafaele Imperiale, prominent lid van de Napolitaanse Camorra.

Het bericht van de FBI is „alleen voor de politie” bestemd, aldus Weerwind, en kan dus niet zo maar gedeeld worden en mag ook niet worden gebruikt als bewijs in een strafzaak. En kennelijk ook niet als „grondslag” om Youssef de toegang tot de EBI te ontzeggen.

Verdachte heeft altijd recht op advocaat naar keuze

Franc Weerwind D66-minister

Wat Weerwind niet vermeldt, is dat de politie nog meer informatie had over Youssef, die niet is vermeld in de publicatie in NRC en Het Parool, zo stelt onderzoeksmedium Follow the money vast. Hoe zit dat precies?

In 2018 krijgt de politie melding van een snackbarhouder die zich beklaagt over het feit dat zijn muur is beklad met de tekst ‘Los Pepes War’. Het is een verwijzing naar de Colombiaanse kartelbaas Pablo Escobar die volgens de politie wordt gebruikt door een alliantie uit het Utrechtse criminele milieu die de strijd is aangegaan met Taghi.

De snackbarhouder in kwestie blijkt een bekende van Youssef. Sterker nog, Youssef heeft er een tijd gewerkt en zijn geregistreerde telefoonnummer dat hem als advocaat vrijwaart van afluisteracties door de politie, is ook gepubliceerd op de website van deze snackbar. Dat is geen detail. Het dekenonderzoek naar Youssef ging over het gebruik van zijn advocatentelefoon door weer een ander lid van de familie Taghi die in verband is gebracht met de moord op advocaat Derk Wiersum. En er is meer.

Weer andere leden van de familie Taghi zijn aangehouden terwijl ze gebruikmaakten van auto’s die op naam stonden van Youssef. Ook heeft hij een aantal van deze familieleden bijgestaan als advocaat.

De vraag is nu niet of sprake is van strafbaar handelen: Youssef is er immers nooit voor aangeklaagd of vervolgd. Maar past dit bij de status van advocaat die Youssef heeft. Dat is een vraag die in eerste instantie alleen door de deken kan worden beantwoord. Daarom is het zo opvallend dat de informatie over het telefoonnummer van de snackbar en het gebruik van auto’s op Youssef naam niet met de deken is gedeeld, en ook niet met de directie van de EBI. De vraag voor het OM en minister Franc Weerwind is: waarom niet?

Misschien is de simpele vaststelling dat Youssef wel vaker optrad voor leden van de familie Taghi geen reden hem de toegang te ontzeggen. Maar hoe zou de EBI die informatie hebben gewogen in combinatie met de aanwijzingen dat leden van die familie plannen hadden voor een uitbraakpoging van Ridouan Taghi, zoals de FBI meldde? Het is een prangende vraag, zeker in het licht van het feit dat juist Youssef nu wordt vervolgd voor het meewerken aan zo’n uitbraakpoging.