Opinie

Hoge energieprijzen zijn een geschenk

Anderzijds Een energietoeslag zou de prikkel om energieverbruik te minderen weer laten verdwijnen, schrijft .
Illustratie Cyprian Koscielniak

Mensen zijn over het algemeen erg koppige en hardleerse wezens. Wij houden er niet van om ons gedrag te moeten aanpassen. Tenzij het echt niet anders kan.

Juist nu is het belangrijk om ons gedrag te veranderen. De oorlog in Oekraïne heeft pijnlijk duidelijk gemaakt hoe afhankelijk wij zijn van autoritaire landen voor onze energiebehoefte. En ook worden de gevolgen van de klimaatcrisis steeds zichtbaarder door de droogte in heel Europa. Voor de meeste mensen (en landen) is het echter nooit een echte prioriteit geweest om zuinig om te gaan met energie. Vaak komen wij pas in actie op het moment dat het ons serieus geld begint te kosten.

‘Gelukkig’ is er nu een eindelijk een directe prikkel ontstaan: de torenhoge energierekening.

Op deze manier kunnen kijken naar de energiecrisis is natuurlijk een luxe. Veel mensen kunnen het zich niet veroorloven om hun woning te isoleren of over te stappen op een elektrische auto. De regering dient er daarom zorg voor te dragen dat mensen aan de onderkant van de samenleving deze winter niet massaal in de problemen komen door de hoge gasprijs.

Toch moeten we niet vergeten dat er een grote groep Nederlanders is die wel de middelen heeft om te verduurzamen, maar nooit genoeg noodzaak of behoefte heeft gevoeld.

En energie besparen hoeft ook niet per se door dure investeringen te doen. Het kan ook ‘klein’, zoals bijvoorbeeld eens kritisch kijken naar welke apparaten de hele dag actief zijn. Of door de verwarming iets lager te zetten. Simpele dingen die iedereen kan doen, maar vaak over het hoofd worden gezien wanneer de juiste stimulans ontbreekt.

Het zou daarom zonde zijn als de regering besluit om weer massaal een energietoeslag uit te delen, aangezien de prikkels om het eigen energieverbruik te verminderen dan weer verdwijnen.

Lange termijn

Ook op mondiaal niveau maken de hoge energieprijzen het nut van verduurzaming een stuk urgenter. Veel mensen geven de ‘energietransitie’ de schuld van de huidige hoge prijzen en zijn bang dat deze nog verder omhoog gaan door nieuwe klimaatwetgeving. Het tegenovergestelde is juist waar. Als we veel sneller en eerder hadden geïnvesteerd in de mogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie, en tegelijkertijd onze huidige energieconsumptie hadden verminderd door efficiënter om te gaan met energie, waren de effecten van een hoge gas- of benzineprijs een stuk minder geweest.

Net als de inkomsten van Poetin, die nu volop profiteert van de hogere prijzen.

De Europese Unie probeert momenteel de kortetermijneffecten van een hogere gasprijs en mogelijk gastekort te beperken door deals te sluiten met LNG-producenten. De Europese Unie zou echter lessen moeten trekken uit de huidige energiecrisis. Wil de Europese Unie haar eigen duurzaamheidsambities halen en energie voor haar burgers op langere termijn betaalbaar houden, dan zou zij moeten investeren in het opwekken van duurzame energie door kerncentrales, zonneweides en windmolenparken te bouwen. Zodat wij dankzij onze eigen geproduceerde hernieuwbare energie niet meer afhankelijk zijn van wereldwijde prijsschokken en de grieven van despoten.

De huidige hoge energieprijzen zijn helaas voor veel mensen een grote bron van financiële zorgen. Maar ze kunnen uiteindelijk ook een eyeopener zijn voor de manier waarop wij energie verbruiken en opwekken.