Opinie

Hij? Geradicaliseerd? Eh, ja. Eh, nee

Jannetje Koelewijn

De VVD-leider van Texel, Arnold Langeveld, waarschuwt me als hij zijn BMW X3 het erf van Hoeve Rotterdam in de Eierlandse polder op draait: hier gaan zo harde woorden vallen. En ja, daar zie ik de omgekeerde vlag al hangen, bij het postzegeltje verdord gras met kampeertenten. Geen boer op de Wadden zónder camping in de zomer. „We eten ervan”, zegt Langeveld. Hij is ook boer, akkerbouwer, en hij is mede-eigenaar van Boutique Hotel Texel. Achter ons rijdt het Mercedesbusje met Haagse en Noord-Hollandse VVD-politici die hier vandaag op bezoek komen, onder wie fractievoorzitter Sophie Hermans.

Welkom. Koffie. Koek. En water, want mensen, wat is het warm. De boer, Mark Slot (33), heeft van houten kisten een katheder gemaakt en daar gaat hij nu achter staan, in zijn gestreken witte overhemd. De mouwen heeft hij niet opgerold. De A4’tjes met zijn toespraak trillen in zijn hand. Zijn ouders zijn er, zijn vrouw, zijn kinderen, de loonwerkers, en nu moet het gebeuren. Nu zal hij die politici eens goed inpeperen wat een onrecht hem wordt aangedaan. Maar vooralsnog praat hij over 1835, toen de kwelders hier door de Antwerpenaar Nicolas Joseph De Cock werden drooggemalen.

Hij vertelt over de meeuweneieren die naar de bakkers in Amsterdam gingen, over de konijnen die later werden uitgezet, over de boerderijen op Texel die na de Tweede Wereldoorlog weer moesten worden opgebouwd. Zijn opa ging toen ook koeien houden, de generaties voor hem deden alleen akkerbouw, en voor het eerst produceerde het bedrijf zijn eigen mest waarmee de grond vruchtbaar kon worden gehouden. De ene na de andere innovatie volgde en op dit moment, zegt Mark Slot, wordt hier grondgebonden kringlooplandbouw bedreven, met aandacht voor dierenwelzijn. Geen ‘kerende grondbewerking’ meer, wel akkerranden vol bloemen en roofvogels die komen foerageren. Er loopt een experiment om regenwater in de bodem op te slaan. „Je denkt”, zegt Mark Slot, „dat je gebeiteld zit en opeens...” Hij haalt diep adem en zegt „stikstofkaart”. Het klinkt als een snik. Bij „70 procent reductie” begint hij bijna te huilen.

Later vraag ik of hij bij de geradicaliseerde boeren hoorde die de veerboot tussen Texel en Den Helder wilden blokkeren. VVD-leider Langeveld heeft me erover verteld. „O, nee”, zegt Mark Slot. „Daar was ik tegen.” Nou ja, het kán zijn dat hij eerst voor was. En dat hij dat ook heeft gezegd. Tot hij bedacht dat je dat niet kon maken. In de BMW X3 zegt Langeveld tegen me dat van de 140 boeren op Texel er „hooguit tien” achter Farmers Defence Force aan lopen en de boel willen laten escaleren. „Of eigenlijk zijn het er vier. Nee, drie.” De anderen, zegt hij, denken aan de zwangere vrouw die plotseling naar de overkant moet. Aan het gehandicapte kind dat voor het eerst mee mag op schoolreisje.

Jannetje Koelewijn (j.koelewijn@nrc.nl) is redacteur van NRC en schrijft deze zomer enkele columns