Tientallen landen eisen vertrek van Russische militairen uit kerncentrale Zaporizja

Een Russische militair houdt de wacht bij de door Rusland bezette kerncentrale in Zaporizja in het zuiden van Oekraïne. Deze foto is gemaakt door het Amerikaanse persbureau AP tijdens een reis georganiseerd door het Russische Ministerie van Defensie.
Een Russische militair houdt de wacht bij de door Rusland bezette kerncentrale in Zaporizja in het zuiden van Oekraïne. Deze foto is gemaakt door het Amerikaanse persbureau AP tijdens een reis georganiseerd door het Russische Ministerie van Defensie. Foto AP

Meer dan veertig landen, waaronder ook Nederland, hebben Rusland opgeroepen om „onmiddellijk” de strijdkrachten terug te trekken uit de bezette kerncentrale in Zaporizja. „De aanwezigheid van Russische militairen en wapens in de nucleaire faciliteit is onaanvaardbaar”, schrijven de landen zondag in een gezamenlijke brief, omdat het veiligheidsnormen schendt. Het internationale atoomagentschap IAEA vreest voor een mogelijke nucleaire ramp als de gevechten rondom de centrale niet stoppen.

Sinds Kiev de druk weer opvoert in het bezette gebied rondom de grootste centrale van Europa, nemen de gevechten de afgelopen dagen toe in het gebied. Oekraïne en Rusland beschuldigen elkaar van beschietingen rondom de centrale. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei zondag in een videoboodschap dat elke Russische soldaat die op de fabriek schiet, of de fabriek als dekmantel gebruikt, „een speciaal doelwit” wordt van de Oekraïense strijdkrachten. VN-secretaris-generaal António Guterres riep vorige week op tot een staakt-het-vuren.

Door de Russische militaire aanwezigheid kan het atoomagentschap onder meer geen controles uitvoeren in de kerncentrale van Zaporizja, zo staat in de brief die door in totaal 42 landen en de Europese Unie is ondertekend. Russische troepen hebben de centrale van in het zuiden van Oekraïne in het begin van de oorlog ingenomen, al wordt deze nog steeds bediend door Oekraïens personeel. De centrale is tien keer groter dan de centrale bij Tsjernobyl.

Lees verder over hoe Oekraïne de druk opvoert op het zuidelijke front. Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Oekraineblog week 33