Veiligheidsregio’s komen afspraken niet na: te weinig plek voor asielzoekers

Asielopvangplekken Twee derde van de veiligheidsregio’s heeft niet de afgesproken plekken geregeld.

Asielzoekers slapen buiten bij het aanmeldcentrum in Ter Apel, dat al tijden overvol zit.
Asielzoekers slapen buiten bij het aanmeldcentrum in Ter Apel, dat al tijden overvol zit. Foto Ramon van Flymen/ANP

Bijna twee derde van de veiligheidsregio’s heeft niet het afgesproken aantal opvangplekken voor Oekraïners of reguliere asielzoekers gerealiseerd. Dat blijkt uit interne cijfers van het Knooppunt Coördinatie Informatie Oekraïne (KCIO), dat de spreiding van vluchtelingen regelt onder de 25 regio’s.

De veiligheidsregio’s kampen met een gebrek aan locaties, personeel, en aannemers en materialen om locaties te verbouwen.

15 van de 25 veiligheidsregio’s hebben nog niet de afgesproken opvangplekken voor Oekraïners of andere asielzoekers geregeld. Vier daarvan hebben alleen de 2.000 bedden voor Oekraïners, die begin maart met het kabinet zijn afgesproken, niet goed geregeld. Zeven veiligheidsregio’s voldoen juist niet aan de 225 crisisnoodopvangplekken voor andere asielzoekers, een afspraak van eind juni.

Lees ook: Veiligheidsregio’s maken samen 3.750 extra noodopvangplekken klaar

Vier regio’s hebben zowel te weinig bedden voor Oekraïners als te weinig opvang voor andere asielzoekers geregeld: Gelderland-Midden, Gooi en Vechtstreek, Zeeland en Limburg-Zuid. Gelderland-Midden heeft „uit humanitair oogpunt” zelfs helemaal geen crisisnoodopvangplekken voor asielzoekers, zegt een woordvoerder. Sommige andere regio’s, zoals Rotterdam-Rijnmond, Noord-Holland-Noord en Utrecht, vangen honderden mensen meer op dan afgesproken.

Opvallend

Dat twee derde van de regio’s nog niet genoeg opvangplekken heeft, is opvallend, aangezien het kabinet vorige week aan de veiligheidsregio’s vroeg nog eens 5.600 opvangplekken extra te regelen voor asielzoekers – 225 per regio. Daarmee wil het kabinet het aanmeldcentrum in Ter Apel ontlasten, waar afgelopen weekend weer honderden asielzoekers buiten moesten slapen. Het leidde tot vechtpartijen onder de wachtende mensen.

Maar die extra 5.600 opvangplekken stuiten op verzet van gemeenten. Eerder liet de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad, weten dat gemeenten tot oktober de crisisnoodopvang leveren maar daarna ermee willen stoppen, omdat ze nu al tegen hun grenzen aanlopen.

Uit navraag van NRC blijkt dat veiligheidsregio’s kampen met serieuze problemen om geschikte locaties te vinden. Zo wilde Zaanstreek-Waterland een cruiseschip inzetten voor 1.078 mensen, maar dat bleek niet haalbaar „vanwege de te grote hoeveelheid stikstofuitstoot”, zegt een woordvoerder. De regio komt nu bijna 500 plekken tekort voor de opvang van Oekraïners.

Ook spelen personeelstekorten een grote rol. Vaak worden gemeenteambtenaren ingezet op de opvangplekken. De veiligheidsregio Drenthe zegt dat „het niet een vraag van willen is, maar van kunnen”. Veel energie zit in de opvang van Oekraïense vluchtelingen, waardoor extra crisisnoodopvangplekken – vaak veldbedden in sporthallen, bedoeld voor maximaal drie dagen – voor andere asielzoekers „erg ingewikkeld” is.

Minimale eisen

Bovendien voldoen veel beschikbare locaties niet aan de minimale eisen en moeten ze worden verbouwd. Terwijl veiligheidsregio’s merken dat er wachttijden zijn bij aannemers en er een schaarste is aan bouwmaterialen.

Lees ook deze reportage: Wachten in de stank van poep en plas

De komende weken wordt het spannend. Door de verplichte evacuatie uit de Donbas-regio, waartoe de Oekraïense regering heeft besloten, verwacht het KCIO vanaf deze week 70 tot 100 extra mensen per dag uit Oekraïne. Dat komt bovenop de ruim 200 die het land nu al binnenkomen.

Ook de opvang van reguliere asielzoekers knelt. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), dat de opvang voor asielzoekers regelt, komt duizenden plekken tekort. Bovendien worden de asielzoekerscentra voor een derde bewoond door statushouders – mensen die recht hebben op een eigen huis maar dat nog niet hebben. De afgelopen jaren hebben gemeentes voor deze 15.000 mensen te weinig woningen geregeld.