Grote angst voor een vergisaanslag in het idyllische ‘Boef en Haag’

Aanslagen in woonwijken Afgelopen maand waren er in Midden-Nederland vier aanslagen op woningen vanwege een drugsconflict. De dreiging lijkt nog niet voorbij. „Bij veel buurtbewoners zit de angst er goed in.”

Politie in Hoef en Haag nadat eind juli een explosie plaatsvond bij een woning. Twee straten werden uit voorzorg ontruimd.
Politie in Hoef en Haag nadat eind juli een explosie plaatsvond bij een woning. Twee straten werden uit voorzorg ontruimd. Foto Olaf Kraak/ANP

Vijf jaar geleden was het nog weiland. Nu staan er statige woningen met laadpalen, dobberen zwanen in de watergeul en klinken vrolijke kinderstemmen bij de dagopvang. Met ‘rust en ruimte’ als belangrijkste eigenschappen werd de afgelopen jaren naast Vianen een gloednieuw dorp uit de grond gestampt: Hoef en Haag.

Deze zomer is die rust ver te zoeken en werd het dorp aan de Lek in de volksmond omgedoopt tot ‘Boef en Haag’. Op twee huizen werden met zeer krachtige explosieven aanslagen gepleegd: kozijnen en binnenmuren compleet weggeblazen, half Hoef en Haag rechtop in bed. De aanslagen zouden samenhangen met een conflict in het drugsmilieu over een partij cocaïne.

Vanwege hetzelfde conflict, zo veronderstelt de politie-eenheid Midden-Nederland, zijn afgelopen weken ook aanslagen gepleegd op een rijtjeshuis in een lommerrijke woonwijk in Huizen en een chalet in Tienhoven. De arrestatie van een 42-jarige man uit Den Haag maakte geen eind aan de aanslagenreeks. Zo werd ook Den Bosch opgeschrikt door twee aanslagen, waaronder die op de partner van Klaas Otto – de veroordeelde oprichter van motorclub No Surrender.

„We hadden gehoopt dat met die arrestatie de dreiging weg was, maar de recentere explosies tonen aan dat het niet zo is”, vertelt politieteamchef Carmen van den Bogaert-Bruins die verantwoordelijk is voor de gemeente Huizen, in het district Gooi en Vechtstreek.

Samen met teamchef Ilona van der Leer, die Hoef en Haag tijdelijk onder haar hoede heeft, schuift ze op verzoek van NRC aan in een lokaal politiebureau om de nasleep van dit type aanslagen te bespreken. Van den Bogaert: „Dit soort incidenten kennen wij niet als politie in dit gebied. Het is enorm heftig. De wereld staat, heel begrijpelijk, dan echt op zijn kop in zo’n woonwijk.”

Woningsluiting

Tijdens de criminele zomer van 2022 worden veel aanslagen op woningen -gepleegd met zelfgemaakte zware explosieven. Het Nederlands Forensisch Instituut signaleerde onlangs een forse stijging van dit type aanslagen. Terwijl er vorig jaar negentien plaatsvonden, stond de teller de eerste zeven maanden van het jaar al op zestien, waarvan negen afgelopen maand in Den Bosch, Midden-Nederland en Rotterdam.

De laatste aanslag in Hoef en Haag (gemeente Vijfheerenlanden) dateert van twee weken geleden en de rust is allerminst teruggekeerd. De getroffen woningen zijn dichtgetimmerd, door het dorp staan camera’s. Hoewel sommige inwoners zeggen niets te vrezen omdat ze zelf niet crimineel actief zijn, willen ze absoluut niet met hun naam in de krant. „Bij veel buurtbewoners zit de angst er goed in”, vertelt Van der Leer. „In Hoef en Haag hebben een heleboel mensen hun brievenbus dichtgemaakt. Dan kan er geen post in, maar ook geen explosief, redeneren ze.”

Schade bij de eind juli getroffen woning. Foto Olaf Kraak/ANP. Beeldbewerking NRC

Dit weekend ging de burgemeester over tot de formele sluiting van de woning die twee weken geleden door een explosief werd getroffen terwijl er een zwangere vrouw en een jong kind lagen te slapen. De sluiting – waarbij de burgemeester zich onder meer baseert op bestuurlijke politierapportages – duidt erop dat het politieonderzoek nog steeds niet uitsluit dat het om een vergisaanslag gaat. In de buurt wordt namelijk nadrukkelijk rekening gehouden met een vergissing. Vader des huizes Matthijs van Lier, die tijdens de aanslag niet thuis was, zegt dat ze „de verkeerde hebben gehad’” en dat hij absoluut niet in een crimineel milieu verkeert. „Ik heb de afgelopen tien jaar voor één baas gewerkt en alles gepind. Ze kunnen me helemaal doorlichten.”

Crimineel conflict

Teamchef Van der Leer legt uit dat na de allereerste „knal” op 2 juli bij de politie-eenheid Midden-Nederland snel „allerlei radartjes gingen draaien”. De agenten die als eerste ter plaatse kwamen constateerden dat het om een explosie ging waardoor ook het Team Explosieve Verkenning, de forensische opsporing én de districtsrecherche gealarmeerd werden. Al snel werd ook een team grootschalige opsporing gevormd.

De politie-eenheid kreeg relatief snel zicht op het vermeende criminele conflict. Vandaar dat zestig kilometer verderop in Huizen, daags na de eerste aanslag een zwaarbewapende beveiligingseenheid werd gepositioneerd om twee woningen – volgens buurtbewoners van leden van dezelfde familie – te bewaken. Die woningen werden daarop door de burgemeester gesloten. „Dat gaf veel onrust, want iedereen had in de buurt via via al gehoord dat er iets met drugs speelde, maar tegelijkertijd konden wij niet veel zeggen”, vertelt Van den Bogaert.

Schade bij een woning waar begin juli een explosief afging. Foto Roy Verkerk/JS Multimedia. Beeldbewerking NRC

De politie en gemeente Huizen organiseerde daarop een bewonersbijeenkomst. „Als politie heb je een koord waarop je moet balanceren. Je wil de rust in de buurt bewaren, maar kunt in het beginstadium nog niet te veel zeggen. Onderzoeksbelangen maken communicatie met bewoners soms buitengewoon lastig.”

Toen de bewakingseenheid zich, nadat een verdachte was gearresteerd, terugtrok uit Huizen werd alsnog een aanslag gepleegd op een van de (lege) woningen. Van den Bogaert: „ Ik sprak recent nog met de directe buren. Die slapen slecht, zijn angstig en krijgen niet al hun schade van de verzekering vergoed. De impact op de buurt is zo groot. Ik zou zo graag willen zeggen dat het allemaal goedkomt, maar dat kun je als politie nooit met 100 procent zekerheid garanderen.”

Sommige buurtbewoners verwachten die zekerheid wel, ziet Van der Leer. „Ze vragen of de garantie gegeven kan worden dat hun woning niet de volgende is.” De teamchef zegt dat de politie-eenheid Midden-Nederland het maximale doet wat in hun vermogen ligt en dat er ondanks de grote capaciteitsproblemen nu tientallen agenten bij het politieonderzoek betrokken zijn, aan de rand van Hoef en Haag een tijdelijke politiepost -geplaatst is en dat er volop extra gesurveilleerd wordt.

Op de vraag hoelang deze maatregelen nog nodig zijn, heeft ze geen antwoord. „Het hoofddoel is dat de rust terugkeert en het normale straatbeeld zo snel mogelijk als verantwoord weer terugkeert. Dat kan je nooit voor iedereen goed doen. De ene inwoner wil dat je zes weken blijft, de ander vindt een week genoeg.”