Reportage

In Thailand deelt de minister van Gezondheid wietplantjes uit, levendige handel ontstaat

Legalisering Om economie en toerisme te stimuleren is in Thailand wiet gelegaliseerd. Inwoners storten zich nu op de markt.

Cannabisplanten in een commerciële kwekerij in Sri Racha.
Cannabisplanten in een commerciële kwekerij in Sri Racha.

In een zijstraat van Khaosan Road, in het toeristische uitgaanscentrum van Bangkok, staat het Duitse echtpaar Sebastian en Ralph (ze willen niet met hun achternaam in de krant) bij het uitklaptafeltje van de veertigjarige Mickey Sakrapee. De voormalige tuinman heeft zelfgebakken wietcakejes en joints in de verkoop. Als een politieauto langsrijdt, blijft Sakrapee kalm staan. „Geen zorgen, ze laten ons met rust”, zegt hij tegen Sebastian, die net een jointje in zijn hand heeft. Ongemakkelijk kijkt de Duitser achterom. „Het mag toch wel, hè?” zegt hij vertwijfeld tegen zijn partner en wacht voor de zekerheid met zijn aankoop tot de agenten uit beeld zijn verdwenen.

In Thailand is sinds 9 juni teelt en verkoop van marihuanaproducten grotendeels legaal. Om de economie en het toerisme weer op gang brengen, stimuleert de Thaise overheid haar burgers om zelf wiet te telen en verkopen. Er is een app met tips. Er zijn beurzen. En zo’n vierduizend gevangen die vastzaten vanwege marihuanagebruik of -handel zijn vrijgelaten. Ruim baan voor de wiet.

Dat liet Sakrapee zich geen twee keer zeggen. „Ik verkocht stekjes voor tuinplanten. Maar daar is niet zo'n grote markt voor.” Met zijn nieuwe inkomstenbron verdient Sakrapee tussen de 270 en 400 euro per week.

Wiet roken mag nu, als je mensen maar geen rook in het gezicht blaast

Duangchote Suwanjaras Thaise politiechef

Sakrapee is niet de enige die in de markt is gesprongen. Verderop in de straat verkoopt houtsnijder Min (46) spacebrownies en donuts. Achter hem heeft Dophin (58 jaar), evenals Min geeft hij één naam, op de zitting van zijn brommer wietsnoepjes uitgestald. Om zijn nek hangt een geplastificeerde kaart met een QR-code waarop klanten via hun telefoon kunnen betalen.

De legalisering kwam niet uit de lucht vallen. Sinds 2018 zijn hennepproducten met cannabidiol (CBD), gebruikt tegen slapeloosheid, angst- en pijnklachten, in Thailand toegestaan. En nu is er ook groen licht voor producten met tetrahydrocannabinol (THC), het stofje dat voor een high zorgt. Producten mogen maximaal 0,2 procent THC bevatten en alleen medicinaal gebruik is toegestaan, aldus het Thaise Ministerie van Gezondheid. Als je voor je plezier wiet gebruikt, riskeer je nog steeds straffen, waarschuwde het ministerie een dag na legalisering, in een poging al te enthousiast gebruik in te dammen.

Dophin met zijn cannabisproducten in het toeristische centrum van Bangkok.

De wet kent nog enkele losse eindjes. Want hoe gaat de overheid controleren of iemand een joint opsteekt voor zijn genot of vanwege gezondheidsklachten? „Als je mensen maar niet in het gezicht blaast”, zei politiechef Duangchote Suwanjaras tegen het online magazine Cononuts. „Zolang de wet nog onduidelijk is, zullen mijn mensen gebruikers met rust laten.”

Kruidenmedicijn

Op de hoek van de straat, tussen een rij restaurants, hebben Petch Warakorn (27) en zijn zus Ploy Kanyarat (28) een wietwinkel geopend. De winkel is zorgvuldig uitgelicht, zodat het meer lijkt op een gezondheidskliniek dan een donker hennepcafé. Op de houten balie staan in jampotjes wietsoorten uitgestald.

„De marihuana die we hier verkopen komt uit ons dorp”, vertelt Kanyarat. „In onze gemeenschap, we wonen iets ten noorden van Bangkok, kennen we marihuana als kruidenmedicijn. Het is een goed middel tegen slaapproblemen, reuma en stress. Zodra we hoorden dat wiet met THC legaal zou worden, zijn we gelijk met plannen gekomen om een winkel te beginnen.” Een klant opent een van de jampotjes en ruikt aan de wiet. „Kan ik het zo in het eten doen?” vraagt hij. Kanyarat drukt hem op het hart om te beginnen met een kleine hoeveelheid. „Ik ben niet zo'n voorstander van bakken met marihuana”, vertelt ze. „Mensen gebruiken al snel te veel.” De eigenaresse is niet te spreken over de wildgroei aan wietvoedsel. „Er wordt helemaal niet gecontroleerd. Wie weet wat erin zit.”

Wildwestsituatie

Niet alleen op straat, maar ook online is een wildwestsituatie ontstaan qua wietverkoop, zo stelt een lesbisch koppel dat anoniem wil blijven. De studentes, twintigers in hippe kleding, met neusringen, tatoeages en gekleurd haar, verkopen via Instagram snoepjes en baksels, zoals croissants en wafels met marihuana.

Via bezorgdienst Grab leveren ze hun waar aan de klant. De initiatiefneemster is opgegroeid in Los Angeles. Ze gebruikt en teelt al sinds haar tienerjaren. „Wij weten precies wat het THC-gehalte in onze producten is”, beweert ze. „Ik neem mijn verantwoordelijkheid. Ik vraag elke klant om een foto van zichzelf te maken, zodat ik zeker weet dat ze meerderjarig zijn. Dat moet in de VS ook.”

Hoewel ze haar studie Communicatie en Design wil afmaken, ziet ze ook een toekomst in de wietsector. „Maar ik reken niet op de overheid. Het is onzeker hoe de wet zich zal ontwikkelen. Er komt vast een vergunningensysteem. Ik hou er rekening mee, dat we op een gegeven moment weer ondergronds moeten gaan.”

Hoewel leden van de oppositie hun ongenoegen over de cannabiswet laten blijken, gaat het ministerie van Gezondheid vooralsnog in volle vaart vooruit. Zo staat overheidswebsite Plook Ganga (wiet telen) vol met tips. De thuisteler mag voor eigen gebruik zes plantjes in huis hebben. Voor commerciële doeleinden mag je meer planten telen. Hoewel nog niet duidelijk is wie zich wel en wie zich niet moet registreren, namen de meeste Thai geen risico. Gelijk de eerste dag crashte de website. Meer dan 600.000 geïnteresseerden hadden zich aangemeld.

Strafblad

Een van hen was ‘Donut’, voluit Nattapont Saetung. De 22-jarige ondernemer teelt in het huis van zijn moeder in een woonwijk in Bangkok twaalf plantjes. In een apart kamertje naast de wasruimte heeft hij lampen opgehangen. Met het gespannen zeil hoopt hij de juiste temperatuur te creëren. Als hij er niet is, geeft zijn moeder de planten water. „Maar ze is er niet zo blij mee”, vertelt Donut, als zijn oma de woonkamer heeft verlaten. Onder de portretten van zijn Chinese voorouders staat een boeddhistisch altaar.

Een medicinale kruidenbeurs in Bangkok.

Donut heeft een geschiedenis van depressies. „Rond mijn achttiende kreeg ik medicijnen. Xanax en Tramadol. Ik blowde ook en teelde mijn eigen planten. Maar ik was er niet zo goed in. Oogsten mislukten. Ik raakte in de schulden en toen ik doordraaide, gaven mijn ouders me aan voor drugsgebruik. Ik moest in de cel afkicken.”

Nu wietteelt legaal is, probeert Donut zijn leven weer op orde te krijgen. „Ik heb ervaring met hennepteelt. Ik denk dat ik nu wel weet hoe ik met winst kan oogsten.” Met de legalisatie is zijn strafblad vervallen en hoeft hij zich niet meer laten testen op drugsgebruik. „Ik hoef nu geen pillen meer te nemen. Ik kan mijn stemmingen met marihuana goed in de hand houden.”

Drijvende kracht achter de legalisatie is minister van Gezondheid Anutin Charnvirakul. Analisten stellen dat zijn partij Bhumjai Thai, deel van de regeringscoalitie, met de legalisering wind uit de zeilen wil nemen van de oppositie en zo hoopt de kans op herverkiezing te vergroten. Een dag na de legalisering toog Anutin naar het noordoosten van Thailand om aan rijstboeren eigenhandig de eerste hennepstekjes uit te delen. De komende zes maanden wil de regering door heel Thailand een miljoen stekjes uitdelen.

Ik hoef nu geen pillen meer te nemen. Ik kan mijn stemmingen met marihuana goed in de hand houden

Nattapont ‘Donut’ Saetung wietondernemer

Tegen Reuters zei minister Anutin, dat hij verwacht dat de legale Thaise hennepmarkt binnen drie jaar 3 miljard dollar zal opbrengen. Zakenman Ittisug Hanjichan (49 jaar) heeft grootse plannen. Sinds 2020 heeft hij enkele wietplantages opgezet en is hij een lijn met CBD-producten gestart. Op zijn erf in Sri Racha, een district net buiten Bangkok, staat een kas met een paar duizend planten. Daarnaast heeft hij een levercontract met veertig boeren uit de omgeving.

In het kantoor naast zijn kas staan op een tafel hennepproducten uitgestald. De olie, thee, bier en huidproducten zijn voorzien van een professionele verpakking. Hanjichan, gekleed in pantalon en een wit poloshirt met groene wietbladen, het logo van zijn bedrijf, vertelt gedreven hoe hij dertig jaar geleden van Noordoost-Thailand naar Bangkok verhuisde om het te maken als muzikant. Dat lukte. Hij was jarenlang gitarist van Thaise zanger Kittikhun Chiansong, beroemd vanwege zijn covers van Amerikaanse countryliedjes. Om zijn inkomen aan te vullen verhuurde hij cd's van videospellen. „In de avonden speelde ik in bars. Maar financieel bleef het krap.”

Straathandelaren met joints en andere wietproducten.

Toen de overheid de eerste stappen richting legalisatie van cannabis zette, greep Hanjichan zijn kans. Zijn zoon wees hem op een driejarige mastersopleiding cannabisteelt op de Maejo Universiteit van Chiang Mai. „Ik heb de eerste twee jaar afgerond.” Alle vergunningen heeft hij op orde, zo stelt hij. Inclusief een exportvergunning naar bedrijven in de Amerikaanse staat Californië. Zodra hij ook THC-teeltvergunningen heeft, wil hij zijn productielijn uitbreiden.

Fatale vergissing

Later op de avond in Bangkok is het druk in de wietwinkel van broer Petch en zus Ploy. Indonesiër August (32) wil de wiet weleens proberen. Hij is op vakantie met zijn oom en tante, zijn nicht en haar man. „Indonesië overweegt ook legalisatie voor medisch gebruik”, vertelt zijn oom en voegt zich bij de rest van de familie om zich te laten voorlichten. Ze durven het aan. August rekent af en verlaat de winkel met een zakje marihuana.

De legalisatie zorgt niet alleen in Thailand voor verwarring. Zo arresteerde de Indonesische politie eind juni een Braziliaan op vliegveld van Bali met negen gram wiet in zijn bezit. De man dacht dat marihuana in Indonesië ook legaal was. In Singapore kan zo’n vergissing fataal zijn. Wietbezit of consumptie kan leiden tot tien jaar gevangenisstraf. Als je wordt gepakt voor drugshandel, ook in marihuana, kun je de doodstraf krijgen.