Waarom durven bedrijven als Bol.com niet meer naar de beurs te gaan?

Uitstel Bol.com besloot de geplande beursgang voorlopig af te blazen, eerder deden WeTransfer, CoolBlue en Blokker hetzelfde. Hoe komt het dat bedrijven nu zo huiverig zijn om naar de beurs te gaan?

Illustratie Roland Blokhuizen

Zo langzamerhand klinkt het als een repeterende boodschap: supermarktconcern Ahold Delhaize besloot woensdag de voorgenomen beursgang van bol.com voorlopig af te blazen vanwege een „niet gunstig beursklimaat”. Afgelopen januari was het de bedrijfstop van WeTransfer die het annuleren van een geplande beursgang weet aan „volatiele handel”. CoolBlue en Blokker, die vorig najaar eveneens van een gang naar het Damrak afzagen, spraken respectievelijk van „onzekerheid op de financiële markten” en „onzekere tijden”. Ook energieleverancier Scholt Energy schrapte onlangs eerder gemaakte plannen voor een beursgang.

Na jaren van optimisme vinden bestuurders de stap naar de beurs ineens helemaal niet zo’n aantrekkelijke optie meer. In 2021 waagde nog het recordaantal van 25 bedrijven zich in Amsterdam aan een verse beursnotering, waarmee ze volgens data van het FD meer dan 11 miljard euro bij beleggers ophaalden. Voor de bankiers en advocaten die de beursgangen begeleidden waren het hoogtijdagen.

Niet alleen in Nederland waren zogeheten IPO’s (initial public offerings) populair: ook in de Verenigde Staten braken beursgaande bedrijven vorig jaar alle records. In totaal haalden bedrijven op Wall Street 1.400 miljard dollar op door hun aandelen via de beurs aan te bieden, zo becijferde de Financial Times. „In aanloop naar vorige zomer was in de VS sprake van de grootste instroom in aandelenfondsen ooit”, legt technisch analist Edward Loef uit. „Dat was vervolgens terug te zien in alle beursindices. Er was echt sprake van een kooporgie.”

Dat sentiment lijkt inmiddels volledig omgeslagen. In Nederland waagden tot nu toe slechts zes bedrijven de stap naar de beurs, waarvan vier via een zogeheten spac – het opvullen van een bestaande, lege beursnotering. In Amerika haalden bedrijven volgens de Financial Times dit jaar tot nu toe 95 procent minder kapitaal op dan in 2021. Sommige zakenbankiers vergelijken de situatie volgens de zakenkrant inmiddels met het knappen van de dotcom-bubbel in 2000. Gloednieuw opgerichte IT-bedrijven konden destijds zonder al te veel bewezen prestaties miljarden aan nieuw kapitaal ophalen, maar gingen korte tijd later massaal failliet toen beleggers hun vertrouwen in de aandelenmarkt verloren.

Lees ook: Inflatie maakt Ahold behoedzamer: beursgang bol.com uitgesteld

Rust op de markt

Zo ernstig is de situatie nu niet, meent Derk Lemstra, die als partner bij Stibbe veel beursgangen begeleidt. „We hebben nu niet eerst zo’n krankzinnige hausse gehad.” Dat minder bedrijven zich momenteel aan een beursgang wagen, heeft volgens hem twee oorzaken: „De markt is volatiel, en de koersen staan laag.” Dat eerste is voor bedrijven een nadeel omdat een beursgang maanden voorbereiding vergt. Lemstra: „Dat wil je alleen doen als er een zekere rust op de markt is, anders denk je wel twee keer na voor je eraan begint.” Lagere beurskoersen – de AEX-index verloor sinds begin dit jaar 10 procent van zijn waarde – betekenen minder potentiële opbrengst voor verkopende aandeelhouders.

Ook René van Vlerken, hoofd noteringen bij Euronext Amsterdam, ziet de huidige onzekerheid op de markt als belangrijkste oorzaak voor het opdrogen van het aantal IPO’s. „Die wordt veroorzaakt door een verwachte terugval in de wereldwijde economie, toenemende inflatie en oplopende rentes. En in februari kwam daar de Oekraïne-oorlog nog eens bovenop. Dit heeft ervoor gezorgd dat wereldwijd, dus ook in Amsterdam, bedrijven hun plannen hebben uitgesteld.”

Volgens Van Vlerken annuleren veel bedrijven hun plannen nog niet definitief, maar stellen ze deze uit. „We hebben daarom nog altijd vertrouwen in de markt.”

Maar technisch analist Loef, die al jaren onderliggende beurstrends in kaart brengt, is minder positief over de nabije toekomst. „De data vertonen op dit moment veel gelijkenissen met de zomer van 2008. Dat was kort voordat de kredietcrisis uitbrak”, zegt hij. „We stevenen nu af op een schuldencrisis. Ik acht het niet ondenkbaar dat we binnen nu en een jaar een halvering in de beurskoersen gaan zien ten opzichte van het huidige niveau. Natuurlijk laten bedrijven die een beursgang overwegen zich door zulk sentiment beïnvloeden.”