Opvoed-tv: een hut bouwen van vuile lakens of avondeten met koptelefoons

ZAP Het opvoedprogramma ‘Hoe gaat bij jullie thuis?’ laat wonderlijke staaltjes van chaos en discipline zien. Voor een natuurgetrouwe blik op opvoeden is de serie ‘Dertigers’ beter geschikt.

In ‘Hoe gaat dat bij jullie thuis?’ eten de kinderen van Boerendans met iPads voor hun neus.
In ‘Hoe gaat dat bij jullie thuis?’ eten de kinderen van Boerendans met iPads voor hun neus. Evangelische Omroep

Het idee is niet nieuw: breng tegenpolen samen, zet de camera erop en je hebt fijne televisie. In Sleeping with the enemy, Jouw vrouw, mijn vrouw of Puberruil wordt één gezinlid een paar dagen verruild voor een ander. Boerin tegen stadsnufje, queer vader tegen een streng gelovige, een fitmom tegen een moeke. De kijker thuis kan zich verkneukelen om de cultuurschok die beide partijen beleven. De EO kwam maandagavond met een iets stichtelijker variant in Hoe gaat dat bij jullie thuis? De ene opvoeder komt een dag observeren bij het gezin van de ander en vice versa, met het idee dat die twee misschien wel iets van elkaar leren. Het kijkerscommentaar zit alvast in het programma, wisselende setjes opvoeders bekijken vanaf de bank of de keukentafel de uitwisseling en zeggen wat ze ervan vinden.

Gisteravond was het chaos tegenover structuur. Sharon Bouterse (man, twee kinderen) houdt niet zo van regels en structuur thuis, ze is meer van go with the flow. (Kijkerscommentaar: Wélke flow?) Is het huis een puinhoop en ligt er was tot aan het plafond, pech, zij gaat met de kinderen een hut bouwen met de vuile lakens. Janine Boerendans (vier kinderen, man die om de vier weken helikopterpiloot is in Afrika) heeft het dagritme uitgewerkt in een blokkenschema. Zonder planning, zegt zij, is de dag „uitzichtloos”. (Kijkerscommentaar: Het hele léven is uitzichtloos).

Schema-moeder waardeert de zelfredzaamheid van de flow-moeder. Kinderen mogen zelf weten waar ze slapen en kiezen hun eigen outfit. Omgekeerd alle begrip voor de moeder die vier weken lang in haar eentje vier kinderen managet, van wie eentje ook nog het syndroom van Down heeft. Maar de monden van de meekijkende opvoeders vallen open als ze zien hoe de avondmaaltijd verloopt in huize regelmaat. Elk kind eet z’n bordje leeg met koptelefoon op achter een eigen i-Pad. Maar een vader durft te zeggen dat hij het „eettijd is schermtijd’-concept volledig begreep.

Werken als hobby voor vrouwen

Waar mijn mond van openviel, was hoe er geapplaudisseerd werd door de thuiskijkers toen ze zagen dat de go-with-the-flow- vader J.P thuiskwam van „een hele dag werken” en daarna ook nog ging koken. Ja, echt. Kant-en-klare maaltijden weliswaar, want „de groentenman kookt altijd”. Niks mis mee, moet iedereen zelf weten. Maar dan. Hij „pakt het avondritueel op”. Kinderen in bad doen, voorlezen, naar hun zelf gekozen bed brengen. Moeder Sharon, zegt de voice over, heeft dan even tijd voor zichzelf. Nou, nee. Ze zit lessen voor te bereiden – ze is docent aan het MBO. Of ze studeert. De andere moeder, Janine, vindt het wel jammer dat zij helemaal geen me-time meer heeft. En dan bedoelt ze niet in bad liggen met een boek, maar een baan. „Werk is een belangrijk deel van mijn leven,” zegt docent-moeder Sharon. „Ik heb die behoefte nou eenmaal én ik word er een leukere moeder van.” Werken als vrijetijdsbesteding. Zo kán je ernaar kijken.

Van het echte leven naar een serie over het echte leven. In Dertigers (BNNVARA) tobben ouders, ze maken ruzie, ze gaan vreemd, ze trouwen en scheiden opnieuw. De kunst imiteert de werkelijkheid, maar hier lijkt de gespeelde werkelijkheid soms realistischer dan de echte. De eerste aflevering van het derde seizoen begon maandagavond. Ik moest er even inkomen, met alle verschillende ouderparen en de kinderen die erbij horen. Als je eenmaal weet wie wie is, ga je aardig met ze meeleven. Gescheiden vader Pierre bivakkeert met zoontje Luuk in een tuinhuis. Zijn nieuwe vriendin heeft hem net ook verlaten. Zoontje Luuk mist haar en bovendien heeft hij het koud in dat hutje. Vader neemt hem bij zich op de slaapbank en zegt dat „de dingen soms anders lopen dan je zou willen.” Misschien verbeeldt Dertigers meer de misère van grootstedelijke opvoeders, maar het leek me behoorlijk natuurgetrouw.