Horeca en winkels: zoektocht naar nieuw GGD-personeel ‘ontwrichtend’ en ‘oneerlijk’

Personeelstekorten De GGD heeft in totaal ruim 13.000 mensen nodig voor de vaccinatiecampagne dit najaar. Dat zorgt voor onrust op een toch al krappe arbeidsmarkt. Horecazaken en winkels vrezen personeel te verliezen.

Bij de GGD in Haarlem kun je als ‘prikzetter’ 16,54 euro per uur verdienen
Bij de GGD in Haarlem kun je als ‘prikzetter’ 16,54 euro per uur verdienen Foto Koen van Weel/ANP

Dit najaar gaat er weer geprikt worden, maar door wie eigenlijk? In september begint een nieuwe vaccinatiecampagne tegen corona. Iedereen vanaf twaalf jaar kan dan een herhaalprik halen bij de plaatselijke GGD, kondigde minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid, D66) onlangs aan. Om de verwachte 700.000 prikken per week te zetten, is de GGD momenteel op zoek naar duizenden mensen.

Dat zorgt voor onrust op een toch al krappe arbeidsmarkt. Horecazaken, winkels en reisorganisaties vrezen dat zij personeel zullen ‘verliezen’ aan de gemeentelijke gezondheidsdiensten, terwijl ze nu al hun bezetting niet of nauwelijks rond krijgen. Tegenover elke 100 werklozen staan momenteel 133 vacatures open. De GGD’s hebben ruim 13.000 mensen nodig om de operatie soepel te laten verlopen, laat een woordvoerder weten.

Die zoektocht heeft een „ontwrichtend” effect op de arbeidsmarkt, zegt een woordvoerder van brancheorganisatie INretail. „We vissen in dezelfde vijver. Zij zoeken voor functies als gastheer of -vrouw bijvoorbeeld jongeren en studenten. Dat zijn mensen die ook in de winkel zouden kunnen staan.”

De periode waarin de GGD’s gaan prikken zijn óók de drukste maanden voor winkeliers. Oktober, november, december, het zijn de maanden waarin er mede door feestdagen als Sinterklaas veel omzet wordt gemaakt. De brancheorganisatie vreest dat het met de huidige personeelstekorten al „moeilijk wordt om winkels open te houden”.

Volgens de brancheorganisatie betaalt de GGD gemiddeld meer aan zijn personeel dan winkeliers. Dat maakt het lastig concurreren, aldus INretail.

Belastinggeld

Brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) is zelfs nog stelliger en spreekt van „oneerlijke concurrentie”. Natuurlijk, zegt voorzitter Robèr Willemsen, moeten horecaondernemers zorgen „dat mensen liever bij ons werken dan in zo’n vaccinatietent”. Maar hij vindt het onterecht dat GGD-personeel „fors betaald wordt van ons belastinggeld”. Als de horeca „zulke prijzen” gaat betalen, „dan worden consumentenprijzen gigantisch”.

Cijfers over het gemiddelde loon van GGD-werknemers zijn er overigens niet. Dat komt doordat ‘de’ GGD niet bestaat, het zijn 25 zelfstandige organisaties die ook zélf verantwoordelijk zijn voor hun bedrijfsvoering en dus voor het werven van personeel. Een werknemer die telefoontjes beantwoordt voor de GGD in Breda kan in theorie dus meer verdienen dan iemand die hetzelfde werk doet in Almere. Ook zoeken de GGD’s een keur aan verschillende mensen: voor administratief werk, om de prikken te zetten, om telefonisch vragen te beantwoorden, om verkeer op vaccinatielocaties in goede banen te leiden.

Ook verdient niet iedereen die zich bij een GGD meldt automatisch ver boven het minimumloon, laat een rondje vacatures bij uitzendbureaus zien. De functie medewerker klantenservice bij de GGD in Amsterdam betaalt 10,28 euro per uur. Dat is net boven het huidige minimumuurloon voor een 40-urige werkweek: 10,14 euro. ‘Prikzetters’ verdienen meer: bij de GGD in Haarlem 16,54 euro per uur. En een administratief medewerker in Waalwijk kan 13 euro per uur gaan verdienen. Dat is nog zonder eventuele avond- of zondagstoeslagen gerekend.

Fatsoenlijk loon

„De overheid moet gewoon een fatsoenlijk loon betalen”, laat een woordvoerder van koepelorganisatie GGD GHOR weten. Loon dat volgens hem uiteindelijk niet doorslaggevend is in baankeuze: motivatie zou voor veel jongeren belangrijker zijn. „Bij de GGD’s kunnen ze maatschappelijk relevant werk doen.” Hij zegt de zorgen van horecaondernemers en winkeliers te begrijpen, maar benadrukt dat GGD’s zelf ook personeel proberen te vinden op een krappe arbeidsmarkt.

Bovendien, zegt hij: tijdens de coronalockdowns konden veel mensen die niet meer in de horeca aan de slag konden bij de GGD terecht. Personeel verliet de sector met name tijdens de tweede (eind 2020) en derde (eind 2021) lockdown, constateerde het economisch bureau van ABN Amro dit voorjaar in een publicatie over de horeca. Maart dit jaar gingen weer meer mensen aan de slag in de horeca dan dat er mensen de sector verlieten. Dat was „waarschijnlijk te danken aan een combinatie van de afbouw van ‘coronabanen’ (testcentra, GGD, etc.) en hogere startsalarissen”, aldus het onderzoeksbureau. Ook KHN-voorzitter Willemsen zag veel mensen terugkeren. Maar genoeg is het nog niet. „Al voor de coronacrisis zaten we met een personeelstekort.”

Lees ook: Langzaam gaat de horeca weer open. Maar met wie in de keuken?

Personeel dat bij de GGD gaat werken, is overigens niet ‘verloren’, beargumenteert de woordvoerder. „Door in het najaar mensen te vaccineren voorkomen we ook dat mensen ziek worden door corona.” Daarmee bestrijd je ook het personeelstekort.

Correctie: in een eerdere versie stond dat er 13.000 extra mensen nodig zijn voor de vaccinatiecampagne. Dit klopt niet, dat is het totaal aantal mensen dat nodig is voor de vaccinatiecampagne.