Analyse

Klimaatplannen van de Democraten laten zien dat het kan: betekenisvolle wetgeving in tijden van verlammende polarisatie

Politieke triomf De Democraten snakten naar een politiek succes. Met de klimaatplannen kunnen ze aankomen bij de kiezers.

Biologen afgelopen juli aan het werk om de met uitsterven bedreigde zilverkleurige witvissen te redden uit plassen water in de droge Rio Grande-rivierbedding in Albuquerque. Het is voor het eerst in vier decennia dat de rivier droog staat.
Biologen afgelopen juli aan het werk om de met uitsterven bedreigde zilverkleurige witvissen te redden uit plassen water in de droge Rio Grande-rivierbedding in Albuquerque. Het is voor het eerst in vier decennia dat de rivier droog staat. Foto Brittany Peterson/AP

Na een betrekkelijk rampjaar waarin zijn wetsvoorstellen sneuvelden, prijzen en inflatie oncontroleerbaar stegen en zijn populariteitscijfers kelderden, kan de Amerikaanse president Biden eindelijk een grote politieke triomf op zijn conto bijschrijven. Zondag nam de Senaat een wet aan waarin de overgang naar duurzame energie en de stijgende kosten van medische zorg worden geadresseerd. Dat is, zo hopen zijn Democratische partijgenoten, nog net op tijd om een voorspeld debacle bij de tussentijdse parlementsverkiezingen van november te voorkomen.

Lees ook: wat er allemaal in de Amerikaanse klimaatwet staat

De wet is een serieuze stap naar een duurzamer klimaatbeleid en reële kostenbesparing op geneesmiddelen. Biden brengt hiermee zijn klimaatdoel dichterbij: halvering van de uitstoot van broeikasgassen in 2030. De onafhankelijke denktank Rhodium Group becijferde eerder dat de maatregelen kunnen leiden tot 31 à 44 procent minder uitstoot dan in 2005. Zonder dit voorstel zou de regering niet verder komen dan een kwart tot een derde van die peildatum.

Geen taaie sukkelaar

Met dat nieuwe klimaatbeleid en met de populaire kostenbesparing op medicijnen voor Amerikanen in het sociale ziekenfondspakket Medicare, kunnen de Democraten aankomen bij hun kiezers. Maar de symbolische kant is minstens zo belangrijk. Niet alleen kan het succes Biden helpen zijn taaie-sukkelaars-imago af te schudden, het laat ook zien dat het nog altijd kan: betekenisvolle wetgeving in tijden van verlammende polarisatie. In januari had 50 procent van de ondervraagden in een enquête van de Monmouth universiteit nog een voorkeur voor een Republikeinse meerderheid in het Huis en de Senaat, tegen 43 procent voor de Democraten. In de recentste peiling van deze maand zijn die getallen omgekeerd.

Terwijl de Republikeinen worstelen met voorverkiezingen waarin radicale kandidaten van oud-president Trump gematigd-conservatieve partijgenoten verslaan, veroorzaken de Democratische primary’s weinig ophef. Dat is bewust: bij de afkalvende steun voor Biden persoonlijk blijft er onder het grootste deel van het electoraat nog altijd behoefte aan gematigde politiek. De Democraten hebben dat in hun oren geknoopt. Vandaar dat pro-Democratische organisaties de cynische stap hebben gezet om bij verschillende voorverkiezingen de radicaalste Republikeinse kandidaten financieel te steunen.

Een wet ter bestrijding van klimaatverandering en ter vermindering van de kosten voor geneesmiddelen leek een illusie nadat vorig jaar Bidens Build Back Better wet was gesneuveld op bezwaren van twee conservatieve partijgenoten. Ouderwets gemarchandeer trok de twee uiteindelijk over de streep.

De wet met de verwarrende naam ‘inflatie-reductiewet 2022’ (dat is nou net iets wat-ie níét doet) komt na een reeks successen. De Democraten wisten wetten door het Congres te sluizen voor controle op de verkoop van vuurwapens, voor de productie van halfgeleiders voor chips in de VS, voor medische zorg voor veteranen die ziek zijn door giftige stoffen of radioactieve straling hebben opgelopen terwijl ze op missie waren. Die wetten kregen ook steun van Republikeinse volksvertegenwoordigers – een verkiezingsbelofte van Biden.

Inschattingsfout

Geen enkele Republikein steunde de klimaat- en geneesmiddelenwet, die na de Senaat spoedig in het Huis van Afgevaardigden komt. Voor de Republikeinen is 370 miljard dollar (363 miljard euro) uittrekken voor klimaatmaatregelen onvoorstelbaar. prominente Republikeinen hoonden de voorstellen weg op bevriende tv-shows. Vooral het voornemen de belastingdienst uit te breiden was mikpunt van spot.

Hun sarcasme kon niet verhullen dat de Republikeinse leider Mitch McConnell vorige maand een inschattingsfout heeft gemaakt. Hij was er zo van overtuigd dat de conservatieve senator Joe Manchin uit kolenstaat West Virginia nooit een klimaatwet zou steunen, dat hij argeloos instemde met een wet ter stimulering van de productie van halfgeleiders. Toen Manchin enkele uren daarna bekendmaakte dat hij ook zou instemmen met de aangepaste klimaatwet, probeerden de Republikeinen hun steun aan de halfgeleiderwet weer in te trekken. In hun woede over de geslaagde coup van de Democraten spraken sommige Republikeinse politici zich zelfs uit tegen een wet om zieke veteranen bij te staan – een pr-fout van de eerste orde. Uiteindelijk zijn alle wetten aangenomen.

De Democraten zwijgen over de veren die ze hebben moeten laten. Aan senator Manchin moesten ze toestaan dat er een pijplijn door West Virginia mag komen. De rechtbank waar milieu-activisten steeds hun gelijk haalden met bezwaren tegen de pijplijn, is jurisdictie over deze kwestie ontnomen. Voortaan moeten de klagers hun zaak bepleiten bij een hof van beroep in Washington – waar Manchin kennelijk verwacht wel te kunnen winnen.

Ook hebben ze een tweede conservatieve Democraat, senator Kyrsten Sinema uit Arizona moeten toegeven dat de winstbelasting, een van de pijlers onder de financiering van de wet, niet zal worden toegepast op investeringsmaatschappijen. Dat zijn significante capitulaties – waarmee opnieuw blijkt hoeveel waarde de Democratische Partij hecht aan deze wet, hoe verwaterd die ook is sinds Biden zijn Build Back Better plan in 2020 formuleerde.