Het wachten was op een nieuwe uitbarsting tussen Israël en de Palestijnen

Geweld Een radicale Palestijnse organisatie, Islamitische Jihad, was het doelwit van Israëlische ‘preventieve aanvallen’.

Israëlische bombardementen en drone-aanvallen op Gaza-stad op zondag 6 augustus.
Israëlische bombardementen en drone-aanvallen op Gaza-stad op zondag 6 augustus. ANAS BABA/AFP

Na de korte maar hevige oorlog tussen Israël en Hamas van mei 2021 was er eigenlijk niemand die dacht dat dit het laatste bedrijf zou zijn van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Het wachten was op een nieuwe uitbarsting. Die volgde afgelopen vrijdag en duurde het hele weekend, waarbij ditmaal een andere radicale Palestijnse organisatie, Islamitische Jihad, de plaats van Hamas innam.

Bij de bombardementen en drone-aanvallen kwamen 36 Palestijnen om, onder wie vijftien vrouwen en kinderen. Zo’n 250 mensen raakten gewond. Aan Israëlische kant viel een handjevol gewonden, omdat de ‘Iron Dome’, de Israëlische luchtafweer, de meeste van de honderden raketten van Islamitische Jihad al in de lucht onschadelijk maakte.

Het Israëlische leger maakte zondagochtend bekend een tweede leider van Islamitische Jihad te hebben gedood bij de zuidelijke plaats Rafah, nadat het vrijdag al een andere bevelhebber met een drone-aanval had geliquideerd. Ter vergelding bestookte Islamitische Jihad niet alleen plaatsen in de nabijheid van de grens met de Gazastrook maar ook Jeruzalem, waardoor bewoners voor het eerst sinds ruim een jaar de schuilkelders moesten opzoeken. Ook de stad Beersheba kwam onder vuur.

Egypte bood intussen – zoals vaker bij zulke crises – zijn diensten aan als bemiddelaar tussen beide kampen. Zondagavond bevestigde Islamitische Jihad berichten dat de strijdende partijen het met die bemiddeling eens waren geworden over een staakt-het-vuren, dat aan het eind van de avond zou in gaan. Israël heeft dat volgens lokale media bevestigd, maar aan het einde van de middag waren nog raketten vanuit de Gazastrook afgevuurd, onder meer op de grenspost Erez, tussen de Gazastrook en Israël.

Het conflict ontbrandde volgens Israël na de arrestatie vorige week op de Westelijke Jordaanoever van de 62-jarige Bassam al-Saadi, eveneens een leider van Islamitische Jihad, die al 15 jaar in Israëlische gevangenissen doorbracht. De organisatie beraamde volgens Israël nieuwe aanslagen, waarna Israël vrijdag naar eigen zeggen preventieve aanvallen uitvoerde op doelen in de Gazastrook. Daarbij werd Tayseer Jabari, commandant van Islamitische Jihad in het noorden van Gaza, gedood.

Islamitische Jihad is veel kleiner dan Hamas, dat sinds 2007 de lakens uitdeelt in de Gazastrook, maar beide organisaties koesteren een diepe haat jegens Israël en werken doorgaans nauw samen. Beide kunnen ook op financiële en militaire steun rekenen van Iran en zijn bondgenoten, zoals Hezbollah. Islamitische Jihad, opgericht in de jaren tachtig, is ook actief op de Westelijke Jordaanoever en heeft eveneens kantoren in Beiroet en Damascus.

Hamas houdt zich ditmaal echter afzijdig bij de strijd en Israël heeft daarom ook geen aanvallen uitgevoerd op Hamasdoelen. De herinnering aan de korte maar hevige oorlog tussen Israël en Hamas in mei 2021 ligt nog vers in het geheugen. Daarbij vielen 256 Palestijnse doden en dertien Israëliërs overleefden de beschietingen evenmin. Vooral aan Palestijnse zijde was de materiële schade groot. Sindsdien hebben Israël en Hamas echter afspraken gemaakt, waardoor duizenden Palestijnen toestemming krijgen om binnen Israël te werken en de economische nood in Gaza iets vermindert.

Ook in andere opzichten versoepelde Israël de blokkade van Gaza enigszins. Zo konden de inwoners van Gaza op meer uren elektriciteit rekenen. De stroomvoorziening raakte door de dit weekend opgelaaide gevechten weer meteen in het ongerede. Daardoor hebben mensen nog maar zo’n vier uur per dag elektriciteit tot hun beschikking, wat door de zomerse hitte voor extra ongemak zorgt.

De nieuwe confrontatie komt op een gevoelig moment, minder dan drie maanden voor de Israëlische parlementsverkiezingen van 1 november. Voor de huidige demissionaire premier Yair Lapid, die niet eerder zo’n crisis bij de hand heeft gehad sinds zijn aantreden begin juli, vormt het een vuurproef. De op dit terrein veel ervarener Likud-leider Benjamin Netanyahu betuigde echter dit weekend zijn steun aan de aanpak van het kabinet. Netanyahu’s partij leidt overigens in de opiniepeilingen.

Lees ook: Een bombardement in Gaza, vanuit vier perspectieven