De geblakerde boom gaat revalideren

Plataan in Eindhoven In Eindhoven werd brand gesticht bij een ruim twee eeuwen oude plataan. Misschien is hij toch niet ten dode opgeschreven.

De plataan in Eindhoven die vorige week door brand werd getroffen, heeft mogelijk nog gezonde wortels.
De plataan in Eindhoven die vorige week door brand werd getroffen, heeft mogelijk nog gezonde wortels. Foto SQ Vision

Of de Gevlekte Zuiderling het gaat overleven is nog ongewis. Een week geleden woedde er een felle brand rond de stam van deze monumentale plataan in Eindhoven. Tot dertig meter hoogte zijn takken verbrand, de stam is zwartgeblakerd.

Woensdag werden drie jongeren (een van 16 en twee van 18 jaar oud) aangehouden door de politie, op verdenking van brandstichting. Na verhoor zijn ze op vrije voeten gesteld.

De gewone plataan (Platanus x hispanica) in het groendomein Wasven is naar schatting 262 jaar oud, voor een Nederlandse boom een respectabele leeftijd. Deze werd – als eerste – geadopteerd door stichting Wereldboom, die bomen de kans wil geven duizend jaar oud te worden.

Rond de stam werd getrouwd, gedanst, gezongen, geyogaad en gerouwd, zegt Kees van Grevenbroek, beschermheer van de boom. Toen hij vorige week ’s ochtends vroeg hoorde van de brand, sprong hij „ontbijtloos” op de fiets. Er kwamen veel mensen naar de plataan. „Er werd gehuild en gebeden. Dat heeft me wel verbaasd.” Emoties waren er ook bij een echtpaar dat had bedacht dat ooit hun as onder deze boom zou worden uitgestrooid, zo begreep Grevenbroek. „Stiekem” is dat eerder ook wel gebeurd, zegt hij.

Om mensen dicht bij de plataan te kunnen laten komen, zonder de wortels te beschadigen, was er rondom een vlonder geplaatst, gemaakt van een composiet van hout en kunststof. „Dit is als brandvertragend verkocht,”  zegt boomverzorger Ton Stokwielder, die als voorzitter van stichting Wereldboom betrokken is bij de plataan.

Maar bij de brand heeft het materiaal volgens hem juist tot een intense hitte geleid, waardoor de stam en het cambium, de groeilaag net onder de schors, tot op grote hoogte beschadigd zijn. „We hebben nog geen plek gezien waar die intact is, maar we zijn voorzichtig met onderzoek want dat levert ook schade op.” Zijn hoop is dat de groeilaag het vuur ergens heeft overleefd, waardoor de connectie tussen een deel van de kroon en de wortels in stand is gebleven. „Die kans schatten we op 20 procent.”

Lees ook: Deze boom was al 39 jaar toen de eerste trein van Haarlem naar Amsterdam reed

Crowdfunding

„Het ziet er niet best uit,” zegt Van Grevenbroek. Maar ze geven de boom niet op. „Dit is de eerste boom die in de revalidatie gaat.” Donderdag werd nog „eerste hulp bij een boom die in brand heeft gestaan” verleend, zegt Stokwielder. De resten van de brand werden verwijderd, er wordt een voedzaam mengsel aangebracht. En er wordt in de gaten gehouden of de plataan genoeg water heeft.

Om de kosten van de zorg te betalen, is een crowdfundingactie opgezet. Donderdagmiddag was daarmee ruim 8.400 euro opgehaald.

Stokwielder vestigt zijn hoop ook op de wortels, die veel minder schade hebben opgelopen. Die zouden kunnen uitlopen en dan staat er na dertig jaar weer een stevige boom. De geblakerde stam kan in die tijd blijven staan, denkt Stokwielder.