Recensie

Recensie Film

Geanimeerde memoires uit het riool van het onderbewustzijn

Animatie Experimentele animatiefilm ‘Kill It And Leave Town’ is raadselachtig en heel persoonlijk; een gitzwarte, grimmig expressieve terugblik op een Pools verleden.

Mariusz -Wilczynski’s gitzwarte terugblik op zijn jeugd in communistisch Polen: ‘Kill It and Leave Town’.
Mariusz -Wilczynski’s gitzwarte terugblik op zijn jeugd in communistisch Polen: ‘Kill It and Leave Town’.

Vijftien jaar werkte Mariusz -Wilczynski aan Kill It And Leave Town, dat onder juryprijzen is bedolven op animatiefestivals. In zijn eentje, want veel persoonlijker dan deze gitzwarte terugblik op zijn jeugd in communistische Polen wordt het niet.

Zijn stijl is experimenteel: nerveuze, krasserige pentekeningen op aan elkaar geplakte blaadjes en kartonnen cut outs – een grimmig soort expressionisme. Thema’s zwellen aan, sterven weg en keren terug in een nieuwe gedaante: vissenkoppen, een katachtige demon, kraaien, een kleefstrip met dode vliegen. Dit is een film van geheugenflarden, associaties en nachtmerries, een tekenaar in het riool van zijn eigen onderbewustzijn.

Wilczynski’s Polen is een miserabel, onherbergzaam oord van rokende fabrieken, roestige trams en flikkerende tl-buizen, bewoond door onbeschofte kioskhouders, dronken speknekken, treitermoeders met jankende kinderen en citroenzure bejaarden. We zien zijn moeder in een ziekenhuisbed wegteren en sterven, waarna keuvelende lijkbezorgers terloops haar vagina dichtnaaien en anus en neusgaten vol proppen. Een diep onverschillig heden vol hints naar een nog helser verleden: in de trein vertelt een oudje over nazi’s die een hond doodmartelen.

Walging domineert; Wilczynski bewoont een nihilistische wereld die een macaber soort schoonheid en grandeur krijgt. Maar als we dieper afdalen in Wilczynski’s jeugd – steeds vaker banjert de zwaarlijvige maker dan ook zelf door beeld – wordt de toon lichter, zijn er momenten van tederheid. Een kerstavond met een nieuwe toverlantaarn, die direct vastloopt. Pools fabrikaat zeker? Nee, made in DDR. Een reisje naar het strand met vader, moeder die totaal overspannen krijst omdat pa haar vergat te bellen. Glimpjes die veel suggereren, maar Wilczynski is niet zo’n uitleggerig type. In de finale zien we hem als een reuzenwalrus in zee dobberen terwijl een cruiseboot vol feestgangers – met zijn ouders? – voorbij vaart. Het leven vaart de tekenaar voorbij. Daar heeft walging plaatsgemaakt voor melancholie.

Kill It and Leave Town vindt een overtreffende trap in Poolse somberheid. Geef je over of begin er niet aan, maar dan mis je een onthutsende, raadselachtige ervaring.