Britse ministers en vertrouwelingen stappen op uit onvrede met aanpak Johnson

Regeringscrisis Onder meer de minister van Financiën Rishi Sunak zegt dat zijn opvattingen fundamenteel verschillen met die van premier Boris Johnson, die verwikkeld is in een nieuw schandaal.
Het vertrek van de ministers is een nieuwe klap voor premier Johnson.
Het vertrek van de ministers is een nieuwe klap voor premier Johnson. Foto ANP

Twee prominente Britse ministers hebben dinsdag hun functie neergelegd uit onvrede over het beleid van hun premier Boris Johnson. Het gaat om Rishi Sunak, als minister van Financiën een van de belangrijkste minister in het Britse kabinet, en gezondheidsminister Sajid Javid. Zij maakten vrijwel gelijktijdig bekend op te stappen vanwege een interview dat Johnson gaf over het Conservatieve parlementslid Chris Pincher.

In dit interview gaf Johnson toe op de hoogte te zijn geweest van een klacht van ongewenst gedrag door Pincher, ingediend tegen het parlementslid in 2017. De premier zou al van deze klacht hebben gehoord in 2019, maar dat weerhield hem er niet van Pincher tot plaatsvervangend chief whip te benoemen. De chief whip moet de fractiediscipline in het Lagerhuis bewaken. Chris Pincher nam vorige week al ontslag vanwege nieuwe klachten over seksueel wangedrag.

Lees ook: Lang kwam minister Sunak wel weg met zijn peperdure gympen

In zijn verklaring zegt minister Sunak dat zijn opvattingen „inmiddels fundamenteel verschillen” van die van Johnson. Minister Javid, die een belangrijke rol speelde in de aanpak van de coronacrisis in het VK, zegt in zijn brief dat hij „niet langer met een goed geweten deze regering kan blijven dienen”.

Boris Johnson heeft inmiddels formeel gereageerd op het vertrek van Sunak en Javid. In twee aparte brieven aan de ex-ministers schrijft Johnson hun ontslag te betreuren. Ze worden daarnaast bedankt voor hun werk voor het land. De premier heeft in zijn stafchef Steve Barclay de nieuwe minister van Volksgezondheid gevonden. De opvolger van Sunak is onderwijsminister Nadhim Zahawi.

Steeds meer Conservatieven stappen op

Enkele uren na het opstappen van Sunak en Javid hebben nog meer hooggeplaatste Conservatieven hun ontslag ingediend. Bim Afolami, een hooggeplaatst lid van de Tories, zegde live op televisie zijn baan als vice-voorzitter van de partij op en Andrew Murrison, de Britse handelsgezant voor Marokko, plaatste zijn ontslagbrief op Twitter. Hij roept daarin Johnson onder meer op zijn functie als premier neer te leggen.

Laat op de avond liet ook het conservatieve parlementslid Alex Chalk weten met onmiddellijke ingang terug te treden als juridisch toezichthouder van het kabinet. „De premier heeft een advocaat-generaal nodig die de cultuur en koers kan verdedigen waarop hij toezicht houdt. Het spijt me dat ik dat niet langer kan”, schrijft hij in een op Twitter gepubliceerde brief.

Ook andere partijgenoten, zoals parlementslid Jonathan Gullis - door Britse media omschreven als vertrouweling van Johnson, zijn inmiddels vertrokken. De kritiek uit eigen kring richting de premier om op te stappen zwelt aan.

Het opstappen van onder meer Sunak en Javid is een nieuwe tegenslag voor Boris Johnson, die al langer te kampen heeft met schandalen. Eind juni werd binnen de Conservatieve Partij nog een vertrouwensstemming gehouden over de positie van Johnson, vanwege de feestjes die tijdens lockdowns onder zijn bewind werden gehouden in de ambtswoning op Downing Street 10. Bij daaropvolgende tussentijdse verkiezingen verloor de partij van Johnson twee zetels. Het opstappen van de twee ministers dinsdag wordt gezien als een nieuwe motie van wantrouwen tegen de premier, wiens regering volgens oppositieleider Keir Starmer „instort”.