Verdachten poging moord op journalist voelden zich gehoord in het anticoronawereldje

Rechtszaak Twee verdachten stonden maandag terecht voor brandstichting en poging tot moord op de lokale journalist Willem Groeneveld. Na halve liters bier, wodka en cocaïne gingen ze op pad.

Vorig jaar werd een molotovcocktail door de ruit van de voordeur van journalist Willem Groeneveld gegooid. Twee verdachten staan terecht.
Vorig jaar werd een molotovcocktail door de ruit van de voordeur van journalist Willem Groeneveld gegooid. Twee verdachten staan terecht. Foto Jan Willen van Vliet/ANP

Het Groningse demowereldje voelde als een warm bad voor Tjeerd P., die maandag terecht stond voor brandstichting en poging tot moord op de lokale journalist Willem Groeneveld. „Ik voelde me gehoord”, zegt hij over de omgang met zijn mede-demonstranten tegen de coronamaatregelen. „Voor het eerst voelde ik de liefde die ik nooit eerder gekregen had”, aldus de verdachte in de rechtbank in Groningen. De woorden komen er vlotjes uit, terwijl de zwakbegaafde P. doorgaans zo veel moeite heeft met formuleren. Hij staat samen met Jaimy John W. terecht, met wie hij volgens het Openbaar Minsterie in de nacht van 18 op 19 augustus vorig jaar een molotovcocktail door een ruitje van de voordeur van Groeneveld gooide.

Die nacht liggen de journalist van stadsblog Sikkom en zijn vriendin boven te slapen. Ze worden wakker van glasgerinkel. Groeneveld denkt dat het buiten is, maar op aandringen van zijn vriendin loopt hij de trap af. „What the fuck”, is op camerabeelden te horen als hij brand in de hal ziet. Met de inhoud van een pan avondeten die nog op het fornuis staat, weet hij de vlammen snel te doven.

De schrik zijn ze nog altijd niet te boven. „Kan ik naar de kroeg, kan ik naar FC Groningen, of moet ik het skippen?”, vertelt Groeneveld over zijn verloren gevoel van veiligheid als hij als slachtoffer in de rechtbank het woord krijgt. „De geur van de eerste barbecue in de buurt bracht me laatst weer terug naar die nacht”, aldus Groeneveld. „Na de aanslag veranderde ons huis in een kleine gevangenis. Willem durf ik niet meer te laten gaan”, vertelt zijn vriendin.

Coronamaatregelen

De twee verdachten van de aanslag leren elkaar kennen tijdens demonstraties tegen de coronamaatregelen in Groningen. In de binnenstad werden vorig voorjaar wekelijks fakkeltochten georganiseerd, en in het Noorderplantsoen werd op zondag gezamenlijk koffie gedronken, bewust zonder afstand te houden.

De dan 30-jarige Tjeerd P. woont dan in een complex voor begeleid wonen en is flink van slag geraakt door de pandemie. „Al die mensen met corona en mondkapjes. Ik kon daar moeilijk mee omgaan”, zegt hij maandag. P. is opgegroeid in instellingen en heeft lange tijd in een pleeggezin gewoond, dat hem naar zijn gevoel alleen in huis had vanwege de financiële vergoeding die daar tegenover stond.

Uit verzet tegen de overheidsmaatregelen sluit hij zich aan bij de demonstraties. Jaimy John W., op dat moment 32, is daar vooral uit verveling. Sinds het begin van de pandemie gebruikt hij weer regelmatig harddrugs. Naar eigen zeggen om de pijn te verzachten van het feit dat hij zijn beide kinderen, bij twee verschillende moeders, niet meer mag zien.

Tjeerd P. volgt op internet uitzendingen van De Blauwe Tijger. Deze Groningse uitgeverij wordt door antiterrorismecoördinator NCTV betiteld als „doorgeefluik van anti-overheidspropaganda, nepnieuws en complottheorieën”. Ook kijkt hij op Youtube naar het Red Pill Journal, van complotdenkers die vorige week tot gevangenisstraffen werden veroordeeld vanwege het bedreigen van RIVM-baas Jaap van Dissel en premier Mark Rutte.

Lees meer over het Red Pill Journal: Justitie maakt jacht op netwerk complotdenkers

Wodka en cocaïne

In een van de uitzendingen wordt het blog op Sikkom van Groeneveld, die de Groningse coronademonstranten fel bekritiseert, „erger dan de hele NSB in de Tweede Wereldoorlog” genoemd. P. stuurt het filmpje naar zijn medeverdachte met het voorstel om graffiti te gaan spuiten op het huis van Groeneveld. Jaimy John W. wil daar op dat moment nog niets van weten. „Ik heb geen zin om vast te zitten”, reageert hij.

Op 18 augustus vorig jaar schrijft journalist Groeneveld wederom kritisch over een demonstratie waar Tjeerd P. bij aanwezig is. ‘Twintigtal demonstreert vreedzaam bij GGD-prikbus in Paddepoel. Vaccin is gentherapie en meer van dat soort gelul’ luidt de kop.

Die avond gaat het mis. De twee verdachten drinken bij Jaimy John W. thuis halve liters bier en wodka. Ook wordt er cocaïne gebruikt. In de rechtbank beschuldigen ze elkaar ervan met het plan van de molotovcocktails te zijn gekomen. Die worden knullig gemaakt met een lont van wc-papier. De lege bierflesjes worden gevuld met terpentine, dat veel minder brandbaar is dan het gebruikelijke benzine. De kans op dodelijk letsel als gevolg van deze aanslag was volgens het Nederlands Forensisch Instituut klein.

Lees ook: Hoe een Groningse blogger doelwit werd van corona-extremisten

Volgens deskundigen zijn beide verdachten vanwege psychische problemen verminderd toerekeningsvatbaar. Dat doet aan de ernst van de zaak weinig af, zo vindt de officier van justitie. „Journalisten, met een publieke taak, moeten gewoon beschermd worden”, zegt hij in zijn betoog. De officier spreekt van „gewelddadig extremisme” en eist voor beide verdachten een celstraf van vijf jaar en een tbs-behandeling met voorwaarden. Hun advocaten betogen dat van een vooropgezet plan geen sprake was en stellen dat de twee Groeneveld slechts schrik wilden aanjagen met hun knullige aanslag. Uitspraak over twee weken.