Britse film- en theaterregisseur Peter Brook op 97-jarige leeftijd overleden

Cultuur De „eigenzinnige magiër” zag weinig in het ‘gewone’ theatergebouw. Veel liever gebruikte hij schoolgebouwen, verlaten fabrieken of een Franse steengroeve als podium.
Peter Brook is op 97-jarige leeftijd overleden.
Peter Brook is op 97-jarige leeftijd overleden. Foto Alberto Morante/EPA

De legendarische Britse film- en theaterregisseur Peter Brook is op 97-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn uitgever Nick Hern Books zondag bekendgemaakt op Twitter. De in Londen geboren zoon van Russisch-Joodse migranten, door Guardian-criticus Michael Billington ooit een „eigenzinnige magiër” genoemd, gebruikte de meest onconventionele plekken als podium.

Brook verkoos oude sporthallen, verlaten fabrieken of een steengroeve boven het traditionele theater. Dat soort plekken kon hij transformeren met licht, woorden, improviseren en acteerwerk. „Voor mij is iedere lege ruimte een potentieel podium”, schreef hij in 1968 in zijn baanbrekende boek The Empty Space.

Autodidact

Geboren in 1925, verruilde Brook op zijn zestiende school voor werk in een filmstudio. Afkomstig uit een welvarend nest — zijn vader was directeur, zijn moeder wetenschapper — ging hij vervolgens naar de Universiteit van Oxford om Engels en Buitenlandse Talen te studeren. Brook begon al jong met regisseren. Als autodidact leverde hij in het naoorlogse Engeland de ene na de andere visueel overrompelende theaterproductie af, dwars ingaand tegen de gangbare traditie.

In 1970 nam Brook afscheid van het Britse repertoiretoneel met A Midsummer Night’s Dream, gespeeld in een hagelwit decor en geïnspireerd door de trapezes, stelten en jongleurstechnieken uit het Chinese Circus. „Het soort gebeurtenis dat je maar één keer in je leven ziet”, schreef The Sunday Times.

In Parijs richtte hij mede het Internationale Centrum voor Theateronderzoek op, waar een brede variëteit aan acteurs en makers uit verschillende delen van de wereld samenkwam. In zijn boek Tip of the Tongue uit 2017 vergeleek hij theaterbezoek met een bezoek aan de dokter: „Bij het weggaan moet je je altijd beter voelen dan bij aanvang.” Brooks stopte pas met werken toen hij de negentig ruimschoots was gepasseerd.