Vier nominaties voor Toneelschrijfprijs 2022

Theaterteksten Volgens de jury van de Toneelschrijfprijs geven de vier genomineerden „een stem aan wie niet gehoord werd en/of wordt”. De prijs wordt op 2 september uitgereikt.

De schrijvers van TAL, met behalve het schrijverscollectief BOG, ook de componist en vijf gastspelers, die allemaal hebben meegeschreven aan de tekst. Vlnr: Benjamin Moen, Hélène Vrijdag, Lisa Verbelen, Sjaid Foncé, Jens Bouttery, Judith de Joode, Lucas van der Vegt, Georgy Chtchevaev, Sanne Vanderbruggen, Ramez Basheer.
De schrijvers van TAL, met behalve het schrijverscollectief BOG, ook de componist en vijf gastspelers, die allemaal hebben meegeschreven aan de tekst. Vlnr: Benjamin Moen, Hélène Vrijdag, Lisa Verbelen, Sjaid Foncé, Jens Bouttery, Judith de Joode, Lucas van der Vegt, Georgy Chtchevaev, Sanne Vanderbruggen, Ramez Basheer. Foto Jan Rymenants

Vier nieuwe Nederlandstalige toneelteksten zijn genomineerd voor de Toneelschrijfprijs 2022. Het gaat om: Rosa van Koen Boesman, TAL van het collectief BOG, Het waarom beantwoord van Mathieu Wijdeven en Raoul de Jong en Trojan Wars van Peer Wittenbols. De jury, onder voorzitterschap van de Vlaamse theatercriticus Els Van Steenberghe, selecteerde hun nieuwe theaterteksten als de beste vier teksten die in de afgelopen twee jaar in première gingen.

„De genomineerde teksten combineren een grote bekommernis om onze wereld met een pen die poëtisch excelleert, speels is en met veel virtuositeit een glasheldere stem geeft aan wie niet gehoord werd en/of wordt”, schrijft de jury. Er werden 122 Nederlandstalige toneelteksten ingezonden, van stukken die tussen 1 januari 2020 en 31 december 2021 voor het eerst – live of online – zijn opgevoerd.

Over Trojan Wars van Peer Wittenbols (opgevoerd door Het Nationale Theater en gebaseerd op de Ilias van Homerus) merkt de jury op dat hij „een briljante stap” zet „door radicaal de stem van de kinderen als uitgangspunt van de tragedie te nemen”. En dat met „sprankelende taal”.

Het collectief BOG componeerde met TAL „een magistrale spelpartituur waarbij de taal centraal staat als onderzoeksonderwerp. Of is het de wereld, gevormd door de taal, die centraal staat?” Het collectief voerde de tekst ook zelf op.

In Het waarom beantwoord van Mathieu Wijdeven en Raoul de Jong (gespeeld door Mathieu Wijdeven bij Productiehuis Rotterdam) ziet de jury „zorgvuldig uitgebalanceerde woorden en zinnen”, die op „elegante, hartgrondige en verdraaid gedocumenteerde manier een stem geven aan een man die jammerlijk weinig gehoord werd”. Die man is George Gerhardus Theodorus Rustwijk, een Surinaams kunstenaar. Conclusie: „een meesterlijk geconstrueerde, beeldende theatertekst”.

Rosa van Koen Boesman, over het leven van de Duitse politica, filosofe en activiste Rosa Luxemburg, is volgens de jury „een ingenieuze, secuur gecomponeerde tekst waarin je door de geschiedenis buitelt en een pakkende inkijk krijgt in de twijfels, wanhoop, vreugde, frustraties en vechtkracht van een moedige vrouw die verzet durfde plegen”. De tekst werd gespeeld door het Vlaamse muziektheatergezelschap TGVGVR.

10.000 euro

In 2020 ging de Toneelschrijfprijs naar Immens van Vincent van der Valk en Casper Vandeputte. Eerdere winnaars waren A seat at the table van Nima Mohaghegh en Saman Amini (2019), The Nation van Eric de Vroedt (2018) en De advocaat van Ilja Leonard Pfeijffer.

De Toneelschrijfprijs wordt uitgereikt op 2 september tijdens het Nederlands Theater Festival. De auteur van de bekroonde tekst ontvangt 10.000 euro. De andere genomineerden ontvangen elk 1.000 euro. Een van de vier genomineerde toneelteksten wordt bovendien vertaald in het Frans. De Toneelschrijfprijs is een samenwerking tussen Literatuur Vlaanderen, het Nederlands Letterenfonds, de Taalunie en het Fonds Podiumkunsten.