‘Nowhere Special’. Foto Peter Marley

Interview

‘Ik zat vier maanden in het hoofd van een stervende’

Uberto Pasolini & James Norton De film ‘Nowhere Special’ kon zomaar in melodrama ontaarden, want ga eens na: een jonge, eenzame vader met terminale kanker zoekt een pleeggezin voor vierjarig zoontje. De tranen komen laat en voelen echt.

De jonge Noord-Ierse vader John voedt zijn vierjarige zoon Michael alleen op. Zijn hele leven draait om hem. John heeft geen familie of echte vrienden, zijn werk als glazenwasser onderstreept zijn isolement. Door het glas ziet hij warme gezinnen, speelgoedrijke kinderen, zwetsende kerels. Een outsider dus, die terminale kanker blijkt te hebben. Zaak is een goed pleeggezin voor Michael te vinden.

Zo’n uitgangspunt ontspoort gemakkelijk in melodrama, bij Nowhere Special gebeurt dat niet. Regisseur Uberto Pasolini melkt tranen met geduld en understatement. Dan voelen ze echter. Pasolini is een boeiend personage: Italiaanse graaf, neef van legendarisch regisseur Luchino Visconti, twaalf jaar actief als zakenbankier, daarna producer van ondermeer de komedie The Full Monty en regisseur van drie goed ontvangen films. De laatste twee – Still Lifeen nu Nowhere Special – zijn juweeltje die je teder bij de strot grijpen en niet loslaten.

In Still Life (2014) regelt ambtenaar John May een waardige uitvaart voor eenzame doden. Via een serie trieste appartementen en treurige levens leren wij John kennen. Nowhere Special heeft net zo’n episodische structuur en opnieuw een John in de hoofdrol. Met zoontje Michael bezoekt hij pleeggezinnen. John weifelt. Het ene echtpaar is kil en ‘posh’, het ander warm maar kansloos, het ene verzamelt kinderen, het ander oogt verknipt. Wat is Michael voor ze, een huisdier, ornament, project? Het werkelijke probleem is dat John niet kan loslaten.

Beide films begonnen met een krantenartikel, vertelt Pasolini in Venetië, waar Nowhere Special in 2020 al in première ging. „Misschien heb ik een morbide fascinatie met de dood, maar bij Nowhere Special triggerde in een verhaal over een jonge vader met kanker vooral het ouderschap me. In heb zelf drie dochters en leef in constante angst. Doe ik het goed, ondergraaf ik ze niet, beïnvloed ik ze niet verkeerd? Ik vind het lastig om nare dingen uit te leggen, maar loslaten, afstand nemen: dat is pas echt moeilijk.”

Dat je het niet droog houdt, komt ook door het ingetogen spel van de Britse acteur James Norton – die daar niks van wil weten. Hij dacht zelden over de dood na, vertelt hij in Venetië. „Deze rol is best een ingrijpende meditatie voor een 35-jarige. Op die leeftijd speelt de dood soms even door je hoofd, je zoekt dan snel afleiding in een boek, film of drankje. Maar als John zat ik vier maanden lang opgesloten in het hoofd van een stervende, mijn partner vond mij best broeierig. Het hielp me om op de set een zware zwarte kiezelsteen in mijn broekzak te dragen. Die stond voor de dood die John overal vergezelt.”

Norton vond het lastig zo ingetogen te acteren als Uberto Pasolini wenste. „Als acteur laat je graag zien wat je in huis hebt. Je wil cast en crew imponeren en het publiek tonen wat gaande is. Maar Uberto weet dat film krachtiger werkt als het publiek dat zelf uitvogelt. Ik zette scènes vaak met teveel emotie in. Dan keek Uberto op zijn monitor en zei: hmm, beter wat minder. Bless him. Dit is een delicate film die anders zomaar ontspoort.”