Heel rijk dankzij crypto (maar voor hoelang?)

Cryptovermogens De crypto-industrie brengt een nieuwe generatie miljardairs voort. Hun bedrijven zijn jong, maar al duizelingwekkende bedragen waard. Toch is hun toekomst niet zonder zorgen. Wat als hun munten instorten?

Sam Bankman-Fried richtte in 2017, op zijn 25ste, cryptohandelshuis Alameda Research op en begon daarna handelsplatform FTX.
Sam Bankman-Fried richtte in 2017, op zijn 25ste, cryptohandelshuis Alameda Research op en begon daarna handelsplatform FTX. Foto Tom Williams/CQ Roll Call

Toen Changpeng Zhao in 2013 tijdens een potje poker met wat vrienden voor het eerst hoorde van het bestaan van bitcoin, verkocht hij zo snel als hij kon zijn appartement in Shanghai. De opbrengst daarvan investeerde hij in de cryptomunt.

Al snel timmerde ‘CZ’ zelf aan de weg bij prominente cryptoprojecten, waaronder de pionierende dienstverlener Blockchain.com. Het bedrijf werkte in die tijd aan voor een breed publiek toegankelijke ‘wallets’, de digitale portemonnees waarin je cryptomunten veilig bewaart en die worden gebruikt voor het verzenden en ontvangen van de vele digitale valuta’s. Hij leerde de kneepjes van het vak bij OKCoin, een van de eerste bitcoinbeurzen ter wereld die vanuit San Francisco met name de Chinese markt bediende bij de spothandel tussen regulier geld en crypto’s.

Changpeng Zhao’s platform Binance werd ‘s werelds populairste handelshuis voor bitcoin, met in 2021 transacties voor 9.500 miljard dollar

In 2017 zette Zhao zijn eigen wisselplatform Binance op, volledig gericht op de handel in cryptomunten (‘crypto-to-crypto’). Zijn ambitie: een veiligere, betrouwbaardere en snellere versie bouwen dan de honderden platforms die destijds dagelijks werden gebouwd, en de gebruiker lokken met iets lagere handelskosten. Binnen een jaar was Zhao miljardair.

Tegenwoordig is Binance ’s werelds populairste platform voor de handel in bitcoin, nog altijd de grootste en bekendste cryptomunt, en alternatieven zoals ethereum en tether. Het bedrijf faciliteerde vorig jaar voor ruim 9.500 miljard dollar aan transacties. Dat is zo’n twee derde van het totale handelsvolume dat wordt afgehandeld door gecentraliseerde cryptobeurzen, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau The Block Research. Aan iedere transactie verdient het wisselkantoor een percentage van 0,1 procent. Ook heeft het diverse diensten uitgerold, zoals een speciale betaalkaart voor cryptobetalingen, en bracht het een eigen cryptomunt op de markt.

De nu 44-jarige Zhao valt door zijn succes in de categorie cryptorijken: ondernemers die in korte tijd een vermogen hebben verdiend aan de handel in cryptovaluta. Die handel nam tijdens de pandemie een extra vlucht, met name onder jonge beleggers die hun lockdownverveling te lijf wilden gaan – een markt waar cryptoadverteerders gretig op doken.

Explosieve groei

Waar de sterke koersschommelingen van cryptomunten dikwijls voor grote onzekerheid zorgen bij de belegger, profiteren ondernemers als Zhao juist van de handel die hierdoor wordt aangewakkerd. Stijgende koers of vrije val: de cryptohandel gaat door. „In de afgelopen drie jaar is de cryptomarkt explosief gegroeid, van 100 miljard dollar aan totale marktwaarde naar het hoogtepunt van 3.000 miljard dollar vorig jaar”, zegt Bert Slagter, analist van LekkerCryptisch, een kennisplatform over cryptovaluta, en auteur van het boek Ons geld is stuk. „Platforms zoals Binance profiteren van netwerkeffecten: hoe groter ze zijn, hoe meer diensten ze kunnen ontwikkelen en hoe meer liquiditeit er is.” Hun verdienmodel is in grote mate gebaseerd op activiteit van gebruikers, legt Slagter uit. „Bijvoorbeeld in de vorm van transactiekosten. Hoe meer handel, hoe meer omzet. En dat loopt bij deze grote partijen in de miljarden.”

Sinds de oprichting in 2017 nam het aantal actieve gebruikers van Binance (minstens twee transacties per maand) toe tot 28,6 miljoen in oktober 2021. Zelf verstrekt Binance geen cijfers op regelmatige basis, maar inmiddels wordt de jaaromzet door Bloomberg geschat op ten minste 20 miljard dollar, met een jaarwinst van rond de 1 miljard dollar.

Binance is niet de enige cryptodienstverlener die in relatief korte tijd succesvol draait in de turbulente cryptowereld. Het Amerikaanse handelsplatform Coinbase, opgericht in 2012, maakte de laatste jaren eenzelfde groeispurt door. Ook Coinbase biedt cryptomunten aan, al is het handelshuis met zo’n vijftig valuta een stuk selectiever dan Binance, dat ruim zeshonderd munten aanbiedt. Het aantal actieve Coinbase-gebruikers bedraagt nu ruim 9 miljoen.

Grote man achter Coinbase is de 39-jarige Brian Armstrong, een voormalig softwareontwikkelaar bij verhuurplatform Airbnb. Hij zag vroeg in dat cryptovaluta’s kans maakten om de betalingssector te ontregelen, mits de minder technische gebruiker de munten gemakkelijker kon inwisselen of overdragen. Zo richt Coinbase zich met korte, gelikte uitlegvideo’s – met soms Armstrong zelf in de hoofdrol – tot de beginnende cryptobelegger („zo zet je een cryptowallet op”).

De sleutel tot succes voor de handelsplatforms is veiligheid bieden, zegt bitcoinontwikkelaar Sjors Provoost, die van 2014 tot 2017 voor Blockchain.com werkte. „Het belangrijkste is dat klanten hun cryptomunten niet kwijtraken. Dat kan gebeuren wanneer een handelsplatform zelf beroofd wordt, zoals bij de bekende bitcoinbeurs MtGox gebeurde, maar ook omdat klanten slachtoffer worden van internetcriminelen.”

Lees ook: Cryptomunten onderuit door problemen bij ‘bitcoinbank’ Celsius

Zelf naar de beurs

Inmiddels kan ook de traditionele belegger terecht bij Coinbase. Tijdens de cryptohype in het voorjaar van 2021 stapte het handelsplatform, als eerste in zijn soort, zelf naar de beurs. Sindsdien kun je dus investeren in crypto zonder ze zelf aan te schaffen. De beursgang levert een interessant kijkje op in de bedrijfsvoering van het platform, dat nu verplicht cijfers moet publiceren. In 2021 was het totale handelsvolume van Coinbase 1,7 biljoen dollar, wat 6,8 miljard dollar aan transactie-inkomsten opleverde, oftewel 0,41 procent per transactie – fors meer dan bij concurrent Binance. Ook interessant: het bedrijf schreef rode cijfers in het eerste kwartaal van 2022 toen de volatiliteit van cryptomunten minder was.

Brian Armstrong bezit zo’n 20 procent van de uitstaande aandelen van Coinbase. De waarde van dat belang fluctueert sterk, de beurskoers van Coinbase blijkt namelijk even onstuimig als die van de cryptomunten die het bedrijf verhandelt. Hoewel die koers op dit moment ruim 80 procent lager staat dan bij de introductie, maakte de beursgang Armstong wel in één klap miljardair.

De carrière van de net 30-jarige Sam Bankman-Fried is hiermee vergelijkbaar. Hij is oprichter van handelsplatform FTX, dat operationeel is sinds 2019. FTX richt zich in tegenstelling tot Binance en Coinbase meer op derivaten: beleggingsproducten die zijn afgeleid van cryptovaluta en waarmee je kunt speculeren op een stijging of daling van een koers, zoals futures en opties. Sommige van die producten zijn vanwege hun hefboomwerking – die winsten maar ook verliezen sterk kunnen vergroten – risicovol voor particulieren. Om die reden zijn ze in sommige landen verboden, zoals bijvoorbeeld in Nederland. Reden voor Bankman-Fried om kantoor te houden op de Bahama’s, waar minder toezicht is en belastingen nagenoeg afwezig.

Dat de afgeleide beleggingsproducten niet overal zijn toegestaan, staat het geloof in FTX onder investeerders overigens niet in de weg. De snelgroeiende derivatenbeurs haalde vorige zomer liefst 900 miljoen dollar op bij investeerders, die de waarde van het piepjonge bedrijf schatten op 18 miljard dollar. Wat Bankman-Fried direct tot een van de rijkste twintigers aller tijden maakte.

Toekomst ongewis

Toch is de toekomst ongewis voor deze nieuwe generatie cryptorijken. Blijven hun handelsplatforms populair of blijft er straks maar één winnaar over? Wat blijft er na de ineenstorting van bepaalde cryptomunten over van hun vermogens? Maandag ontstond opnieuw grote onrust op de cryptomarkten vanwege problemen bij ‘bitcoinbank’ Celsius, waarbij de koers van zowel bitcoin als ethereum een duikvlucht maakte. Een maand geleden gebeurde hetzelfde na de ineenstorting van de cryptomunt Terra, die juist als stabiele munt werd gezien. En hoe ontwikkelt de regelgeving zich wereldwijd? Zo werkt de EU als een van de eerste internationale regelgevers aan wetgeving voor cryptohandel.

Binance, geregistreerd op de Kaaimaneilanden, lag al in de clinch met regelgevers in Azië, de VS en Europa. Het zag zich genoodzaakt Amerikaanse klanten te weren om regulering te ontlopen en moest in Europa noodgedwongen stoppen met de verkoop van aan aandelen gekoppelde tokens. Coinbase is weliswaar beursgenoteerd, maar zal bij het naleven van strengere wetgeving en de strijd tegen witwassen vrijwel zeker geconfronteerd worden met hogere kosten en dus met lagere marges. En FTX maakte half mei – net na de ineenstorting van ‘stablecoin’ Terra en een koerscrash van bitcoin – plotseling bekend dat het platform naast ongedekte munten en derivaten voortaan ook traditionele aandelen en ETF’s (Exchange Trade Funds, ofwel indextrackers) aanbiedt, allereerst in de VS. Een teken aan de wand?

„Grote bedrijven vinden altijd wel een manier om voor hun gunstige regelgeving te krijgen”, zegt bitcoinontwikkelaar Provoost. „De vraag die ik belangrijker vind is: wat blijft er nog over van ‘crypto’? Kun je straks op Coinbase alleen nog maar coins kopen waarvan de blockchain volledig gereguleerd is – en dus totaal niet decentraal? En mag je coins straks niet meer naar je eigen wallet sturen, zoals antiwitwasorganisatie FATF graag wil?”

De cryptorijken kunnen, kortom, nog lang niet op hun lauweren rusten.

Changpeng Zhao

Foto Akio Kon / Bloomberg via Getty

Nationaliteit: Chinees-Canadees
Leeftijd: 44 jaar
Bedrijf: Binance
Opgericht in: 2017
Geschat vermogen: 17,4 miljard dollar (Forbes)
Opleiding: McGill University (Montreal)

Zhao is met recht een wereldburger te noemen. Na zijn geboorte in het Chinese Jiangsu verhuist het gezin geregeld. Eerst binnen China en later naar Canada, waar zijn vader – die vanaf eind jaren zestig Mao Zedongs Culturele Revolutie doorstaat – alsnog kan studeren. Pas na zes jaar, Zhao is dan twaalf jaar oud, krijgt de rest van het gezin een familievisum om hem te bezoeken. „Mijn moeder nam mij en mijn oudere zus mee naar Vancouver, en we bleven gewoon”, blikte Zhao vorig jaar terug in een interview met Bloomberg.

Wat volgt is een tamelijk onbezorgde jeugd. Hij neemt bijbaantjes bij McDonald’s en bij een tankstation om het gezin te ondersteunen. Zhao’s interesse voor computers wordt gewekt als zijn vader een Intel 286 pc aanschft, vanaf eind jaren tachtig een noviteit in veel huiskamers. Met 7.000 Canadese dollars (ruim 5.100 euro) is het een enorme hap uit het spaargeld van het gezin, maar de kennismaking leidt ertoe dat Zhao een cursus programmeren volgt en uiteindelijk kiest voor een studie computerwetenschappen in Montreal. Het blijkt het startpunt voor zijn techcarrière.

Brian Armstrong

Foto David Paul Morris/Bloomberg

Nationaliteit: Amerikaans
Leeftijd: 39 jaar
Bedrijf: Coinbase Global
Opgericht in: 2012
Geschat vermogen:2,9 miljard dollar (Forbes)
Opleiding: Rice University (Texas)

Als zoon van twee ingenieurs wordt Armstrong geboren nabij San Jose, Silicon Valley. Tijdens zijn studies economie en computerwetenschappen begint hij een bijlesbedrijfje. Dat runt hij later vanuit Buenos Aires, waar hij een jaar verblijft om beter met vreemde mensen te leren omgaan, zo vertelt hij in de populaire podcast How I Built This.

Na het lezen van het Satoshi Nakamoto-whitepaper over bitcoin in 2010, raakt hij geobsedeerd door crypto. Al zijn vrije tijd gaat op aan het schrijven van code om munten te kopen en te bewaren. Twee jaar later treedt hij toe tot het beroemde Amerikaanse start-upcoachprogramma Y Combinator en zegt hij zijn baan als programmeur bij Airbnb op.

Nadat Goldman Sachs-handelaar Fred Ehrsam zich aansluit, groeit Coinbase uit tot een populair handelshuis, dat in 2021 naar de beurs stapt.

Sam Bankman-Fried

Nationaliteit: Amerikaans
Leeftijd: 30 jaar
Bedrijf: FTX
Opgericht in: 2019
Geschat vermogen: 20,4 miljard dollar (Forbes)
Opleiding:Massachusetts Institute of Technology

De jongste cryptomiljardair is Sam Bankman-Fried, geboren op de campus van Stanford University als kind van twee professoren. Ook ‘SBF’ zelf blijkt een knappe kop: hij wordt in 2010 als achttienjarige toegelaten tot de gerenommeerde Amerikaanse technische universiteit MIT. Al tijdens zijn studie natuurkunde werkt hij als beurshandelaar bij Jane Street Capital, waar hij na zijn afstuderen direct een baan krijgt en er enkele jaren handelt in internationale ETF’s.

Op zijn 25ste richt Bankman-Fried in 2017 eerst Alameda Research op. Van dit cryptohandelshuis, dat handelt op basis van algoritmen, bezit hij naar eigen zeggen nog altijd 90 procent. Een jaar later verhuist hij naar Hongkong, waar hij handelsplatform FTX start onder het motto „door traders, voor traders”. De nieuwbakken miljardair, beroemd om zijn dutjes op een zitzak op kantoor om maar geen transactie te missen, zegt dat hij het grootste gedeelte van zijn vermogen uiteindelijk zal schenken aan liefdadigheidsinstellingen.