Isata Kanneh-Mason debuteert woensdagavond in het Amsterdamse Concertgebouw.

Foto Robin Clewley

Interview

Pianist Isata Kanneh-Mason (26): ‘Stilte is lastig in een familie waarin iedereen musiceert’

Isata Kanneh-Mason Met zes musicerende kinderen trok de Kanneh-Mason-muziekfamilie de aandacht in Britain’s Got Talent. Pianist Isata (26) is nu op Europese tournee.

Als ‘de Jacksons van de klassieke muziek’ bereikten zes kinderen uit één gezin – nummer zeven was nog te jong – zeven jaar geleden de halve finales van de populaire tv-show Britain’s Got Talent. Voorlopig twee van hen beleefden in de nasleep hiervan ook hun definitieve doorbraak in de klassieke wereld. Cellist Sheku Kanneh-Mason werd de eerste zwarte winnaar van de BBC Young Musician of the Year Award en trad op bij de trouwceremonie van de Britse prins Harry en Meghan Markle.

Lees ook dit interview met cellist Sheku Kanneh-Mason

De oudste van de zeven kinderen, de pianist Isata Kanneh-Mason (26), volgde in zijn voetsporen. Haar debuutalbum Romance (2019), met stukken van Clara Schumann, bereikte meteen na verschijning de eerste plek in de UK Classical Charts. Vorig jaar kreeg ze twee grote onderscheidingen. Dit seizoen werd ze uitverkoren door de European Concert Hall Organisation (ECHO) – waarin zo’n twintig grote zalen samenwerken – tot een van hun zes Rising Stars. In die reeks debuteert ze woensdagavond in het Amsterdamse Concertgebouw.

Het programma is een goede weerspiegeling van hoe Kanneh-Mason zich als pianist profileert: kijkend vanuit beroemd klassiek (Mozart en Beethoven) en romantisch (Chopin en Rachmaninov) repertoire – waarmee ze opgroeide als kind – naar onbekender en nieuw werk van vaak onterecht veronachtzaamde vrouwelijke en zwarte componisten.

Kwikzilver

In de Kleine Zaal vertolkt ze de intense Chaconne van de Russische componist Sofia Goebaidoelina. Bovendien schreef de Jamiacaans-Britse Eleanor Alberga voor haar het stuk Cwicseolfor, oftewel kwikzilver. „Ik ontdekte haar muziek”, zegt Kanneh-Mason, „via het internet. Haar energieke stijl sleept me mee, dus toen de vraag kwam om ook een nieuw werk te spelen, zocht ik contact met haar. Ons Zoom-gesprek bracht Cwicseolfor voort. De inspiratiebron was een bezoek van Alberga aan een laboratorium, waar ze een druppel kwik zag in een schaal. Het fascineerde haar hoe wonderlijk grillig en mooi dit metaal bewoog en van vorm veranderde. De muziek weerspiegelt wat dit schouwspel aan gevoelens bij haar losmaakte.”

Isata Kanneh-Mason kreeg, net zoals haar twee broers en vier zussen, een gedegen opvoeding op een openbare school in Nottingham, waar muziek een belangrijke plek in het curriculum had, een zeldzaamheid in het snel verschralende Britse onderwijs. Haar moeder Kadiatu Kanneh kwam naar Engeland op haar achtste en onderwees Engels op de Universiteit van Birmingham. Vader Stuart Mason, zoon van immigranten uit Antigua, werkt in de hotelindustrie. Beiden wilden hun muzikale liefde overdragen op hun kinderen.

Over het hoe en waarom schreef Kadiatu Kanneh twee jaar terug het boek House of Music: Raising the Kanneh-Masons. Het won de Royal Philharmonic Society’s Storytelling Award in november als, vond de jury, „een ontroerend relaas over het grootbrengen van kinderen en het koesteren van hun creativiteit. Het omvat wat oprecht menselijk is in het vertolken van klassieke muziek”.

De kinderen kregen allemaal pianoles en mochten nog een tweede instrument kiezen, meestal viool. Met vier piano’s in huis – waarvan twee op één kamer – was het er zelden rustig. „Stilte is ingewikkeld in gezin waar iedereen speelt”, zegt ze. „Elke dag zoek ik een rustige plek om de wereld van het geluid even achter me te laten. Dat vind ik belangrijk. Muziek bevat ook stiltes. Die wil ik kunnen creëren. Want ze zijn net zo wezenlijk als de noten.”

Rond haar eerste publieke concert op haar achtste ontdekte Kanneh-Mason dat pianist ook een beroep kan zijn. Daarna keek ze niet meer om. „Er waren veel stukken, vooral van Rachmaninov en Schubert, die een lichamelijke sensatie opriepen. Iets dieps dat ik nog steeds niet in gedachten of woorden kan vatten. Daarom wilde ik spelen, zodat ik ze door mijn aderen voelde stromen.”

Argerich

Isata Kanneh-Mason groeide op met de albums van Vladimir Ashkenazy en Martha Argerich. „Hun energie sprak tot mijn verbeelding. Argerich veroverde bovendien als jonge vrouw een plek in wat in haar tijd een mannenbolwerk was. In mijn ogen belichaamt zij de hartstocht voor muziek, elke maat is levende materie. Ik hou van dat musiceren op leven en dood.”

Al kent Kanneh-Mason ook de schaduwkant, waaraan ook Argerich zo vaak ten prooi valt. „Podiumangst kan je overspoelen. Veel musici worstelen ermee. Ik ook. Het slijt niet met de jaren. Je kunt de angst niet verdrijven, dus leerde ik hem te aanvaarden. De adrenaline kan ook helpen om dieper te graven, om opwinding of zeggingskracht te versterken. Aan rituelen vooraf doe ik niet. Hoe meer je er hebt, hoe ongemakkelijker als je er één vergeet of niet kan uitvoeren.”