Oorlog in Oekraïne

‘Ex-generaal Russische luchtmacht gedood boven Oost-Oekraïne’

In dit blog doet NRC verslag van de belangrijkste ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne. Lees meer stukken in ons dossier.

Dit blog is gesloten

Lees voor de laatste ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne verder in het blog van woensdag 25 mei.

Rusland wil westerse journalisten weren bij ‘onvriendelijke’ behandeling Russische media

Rusland kan in de toekomst de accreditatie van westerse journalisten in het land intrekken, als hun land van herkomst „onvriendelijk” is geweest naar Russische media. Het Russische parlement, de Doema, heeft dinsdag ingestemd met een wetsvoorstel om dit mogelijk te maken. Dat meldt persbureau Reuters. De Russische Federatieraad en president Vladimir Poetin moeten nog akkoord gaan, maar de verwachting is dat dit binnen afzienbare tijd zal gebeuren.

Met de wet kunnen de Russische autoriteiten redacties van buitenlandse media dwingen te sluiten en accreditaties van journalisten afnemen, waardoor zij hun werk in Rusland niet meer mogen voorzetten. Het is een reactie op het verbieden van Russische staatsmedia als RT en Sputnik door westerse landen.

De Europese Unie vaardigde drie maanden geleden een verbod uit op de Russische staatsmedia Sputnik en RT, die actief Russische propaganda verspreidden over de oorlog in Oekraïne. Deze week werd bekend dat een coalitie van internetproviders naar de rechter stapt om dit besluit van „verregaande censuur” te toetsen. Zij benadrukken niet op te willen komen voor de Russische zenders, maar zijn het er principieel mee oneens dat de politiek zonder rechterlijk besluit een medium kan verbieden.

In maart voerde Rusland al een wet door die journalisten verbiedt om „nepnieuws” over de Russische krijgsmacht te verspreiden, op straffe van een jarenlang verblijf in de cel. Meerdere westerse mediaorganisaties besloten hierop geen risico te nemen en hun journalisten en fotografen terug te halen uit Rusland.

‘Ex-generaal Russische luchtmacht gedood boven Oost-Oekraïne’

Bij luchtgevechten boven het oosten van Oekraïne, bij het stadje Popasna in de Donbas, is een gepensioneerde luchtmachtgeneraal omgekomen. Dat meldt de Russischtalige BBC dinsdag op basis van drie anonieme bronnen. Het zou gaan om de gepensioneerde generaal-majoor Kanamat Botasjev. Hij zou de hoogste Russische luchtmachtofficier zijn die werd gedood sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne.

Zondag meldden Oekraïense strijdkrachten dat een Russisch Su-25 aanvalsvliegtuig in de lucht boven de regio Loehansk was neergeschoten. Een van Botasjevs voormalige collega’s bevestigde tegenover de BBC dat de gepensioneerde generaal in Oekraïne opdrachten uitvoerde in dit gevechtsvliegtuig.

Zijn militaire loopbaan kwam in 2012 ten einde, toen hij een gevechtsvliegtuig liet neerstorten waarvoor hij niet bevoegd was om het te besturen. Sindsdien vervulde hij een administratieve functie bij een paramilitaire organisatie.

Het vliegtuig van Botasjev werd door een Stinger-raket geraakt: een relatief eenvoudig te bedienen korte-afstand-luchtdoelraket die vanaf de schouder kan worden afgevuurd. Het Westen leverde zulke raketten al aan Oekraïne voor de Russische inval op 24 februari.

Correctie (24 mei 2022): In een eerdere versie van dit artikel stond Boratsjev in plaats van Botasjev. Dat is hierboven aangepast.

Een Oekraïens Su-25-jet. Foto Evgeniy Maloletka/AP

Zweedse en Finse delegatie woensdag naar Turkije om NAVO-lidmaatschap te bespreken

Zweden en Finland sturen woensdag diplomaten naar Turkije om een NAVO-lidmaatschap van de twee landen te bespreken. Dat heeft Pekka Haavisto, de Finse minister van Buitenlandse Zaken, dinsdag gezegd op het World Economic Forum in Davos. Zweden en Finland maakten 15 mei officieel bekend dat ze lid van de verdragsorganisatie willen worden vanwege de Russische dreiging, maar Turkije ligt dwars.

„We begrijpen dat Turkije zich zorgen maakt over terrorisme, en we denken dat we daar goede antwoorden op hebben”, zei Haavisto. „Er kunnen ook andere obstakels zijn die niet direct met Finland en Zweden te maken hebben, maar ik weet zeker dat de NAVO die met goede wil kan oplossen.”

Onderhandelen heeft geen zin, zei de Turkse president Recep Tayyip Erdogan al voordat Zweden en Finland hun lidmaatschapswens aankondigden. Hij wees toen op „terroristische organisaties” waaraan Finland en Zweden onderdak zouden bieden. De twee Scandinavische landen hebben asiel verleend aan Gülenisten, aanhangers van een beweging die van een couppoging in 2016 wordt verdacht.

„Als ik de regels de NAVO goed heb gelezen, is het vinden van consensus erg belangrijk”, zei Haavisto. „Daar vertrouwen we op.”

Lees ook: Wat wil Erdogan bereiken door toetreding van Finland en Zweden tot de NAVO tegen te houden?

De Zweedse premier Magdalena Andersson en de Finse president Sauli Niinisto, vorige week in Washington DC. Foto Michael Reynolds / EPA

Overzicht: bijna 64.000 Oekraïners in Nederland ingeschreven

Dit zijn de belangrijkste ontwikkelingen van maandagavond en de nacht van maandag op dinsdag:

  • Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne hebben zich in Nederland ruim 63.800 Oekraïners ingeschreven bij een gemeente. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
  • Bij een Russische aanval op een Oekraïense militaire basis in de noordelijke plaats Desna kwamen op 17 mei 87 mensen om het leven. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandag gezegd tijdens een videotoespraak op de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum van Davos.
  • Drie maanden nadat de Europese Unie een verbod uitvaardigde op uitzendingen in de EU van de Russische staatsmedia RT en Sputnik, vraagt een coalitie van internetproviders aan de Europese rechter om dit „vergaande besluit om deze zenders te censureren” te toetsen. Organisaties voor digitale burgerrechten en persvrijheid leggen de zaak deze dinsdag via een verzoekschrift voor aan het Europees Hof in Luxemburg.
  • Een hoge Russische diplomaat bij de Verenigde Naties in Genève heeft zijn functie neergelegd vanwege de oorlog in Oekraïne. Dat laat Boris Bondarov maandag weten in een verklaring op zijn LinkedIn-pagina. „Nog nooit heb ik me zo voor mijn land geschaamd”, schrijft Bondarev.

Welkom in dit blog

In dit blog doet NRC op dinsdag 24 mei verslag van de situatie in Oekraïne.

Lees ook het blog van gisteren terug