Recensie

Recensie Theater

Met oprechtheid en ernst boort comedian Jerrod Carmichael recht je hart in

Stand-upcomedy Comedian Carmichael vertelt openhartig over hoe geheimen zijn familie ziek hebben gemaakt. ‘Rothaniel’, te zien op HBO Max, is een show vol oprechtheid, waarbij humor voor ontlading zorgt als het ongemak te groot dreigt te worden.

Jerrod Carmichael tijdens zijn show ‘Rothaniel’ te zien op HBO Max.
Jerrod Carmichael tijdens zijn show ‘Rothaniel’ te zien op HBO Max. Foto HBO

Afgelopen maart opende met de komst van HBO Max naar Nederland een nieuwe poort naar de Amerikaanse comedywereld. Een recente toevoeging aan de Amerikaanse streamingdienst is de nieuwe show van Jerrod Carmichael (35), die onder meer bekend werd met een sitcom over zijn gefictionaliseerde familie in North-Carolina (The Carmichael show). Nog huiselijker hoopt Carmichael het te maken in Rothaniel, en aan het begin van de show vraagt hij zijn publiek om daaraan bij te dragen. Carmichael wil namelijk praten over een gevoelig onderwerp: geheimen.

Zijn familie zat er vol mee, met „dingen die bestaan en toch niet bestaan”. Het bestaan van geheimen was bekend, maar er werd niet over gepraat. Carmichael heeft een goed carrière-advies voor als je je geliefde wilt bedriegen: word vrachtwagenchauffeur. Zijn vader Joe was het, vrijdagavond ging hij in zijn mooie pak in een walm van eau de cologne ‘de weg op’. Carmichael wist als kind van het overspel van zijn vader, maar deze informatie delen, durfde hij niet. Het lot dat je dan wacht: een gevoel van medeplichtigheid.

Rothaniel is spannend omdat Carmichael zich dusdanig blootgeeft dat het bijna ongemakkelijk wordt. Bijna, niet té: met een ijzeren timing breekt Carmichael de spanning zo nu en dan een harde grap. Dat contrast tussen ernst en humor werkt goed, humor is ook ontlading. Zo kan er opgelucht gelachen worden als Carmichael tussendoor uitlegt waarom hij eigenlijk zo vaak lacht: „Als ik niet lach, lijk ik op de moordenaar van Malcolm X.”

‘Betekenisvolle’ stiltes

De voorstelling is een soort biecht: gezeten op een kruk in de beroemde, schemerige jazzclub Blue Note in New York vertelt Carmichael rustig hoe geheimen generaties lang door een familie kunnen woekeren. Het gevoel te kijken naar een bekentenis wordt versterkt doordat hij praat met het hoofd gebogen: de biecht valt hem soms zwaar. En na een ontboezeming kijkt hij soms met fonkelende ogen de zaal in.

Eén confidentie is dat hij op mannen valt, iets wat Carmichael zelf lange tijd maar moeilijk kon accepteren. Zijn moeder trouwens ook, die probeert zijn homoseksualiteit elke avond ‘weg te bidden’. Geruststelling komt uit onverwachte hoek; van zijn overspelige vader, die kans ziet zijn eigen zonden te neutraliseren. „Maakt niet uit, ik heb het verkloot, jij hebt het verkloot”, zei hij tegen zijn zoon die net uit de kast is gekomen.

Carmichael verlaat zijn kruk niet, maar nodigt het publiek wel uit om hem te interrumperen. De vragen die hij krijgt, blijken niet de makkelijkste: had hij zijn moeder achteraf liever niet verteld over zijn homoseksualiteit? Kan hij gelukkig worden zonder dat zijn ouders hem helemaal accepteren? Carmichael gaat op alle vragen serieus in en schroomt niet eerst rustig na te denken.

Soms maakt hij het met zijn ‘betekenisvolle’ stiltes wel erg bont, maar dat zijn de uitzonderingen. In Rothaniel overheerst de totale oprechtheid, waarmee de show sterk afwijkt van de meeste stand-upcomedy.

De aanpak van Jerrod Carmichael legt ook een opmerkelijke discrepantie bloot: hoe persoonlijker je iets maakt, des te universeler het tegelijkertijd wordt. Geheimen maken je een beetje ziek, leert hij ons. Zelf was hij letterlijk het product van geheimen, aan het eind van deze bijzondere voorstelling volgt dan ook een laatste onthulling.