Opinie

Iederéén ging bij de nieuwe Emiraatse president langs

Oude en nieuwe vrienden verdrongen zich in Abu Dhabi om MbZ te feliciteren met zijn promotie. Allen met eigen belangen, zag .

Dwars

Ik zou bijna zeggen: iedereen ging vorige week in Abu Dhabi langs bij Mohammed bin Zayed al-Nahyan (MbZ), om hem te condoleren met de dood van zijn halfbroer Khalifa (73) en geluk te wensen met zijn naadloze opvolging als heerser van Abu Dhabi en president van alle zeven Verenigde Arabische Emiraten. Natuurlijk niet echt iedereen, Poetin en Xi waren er niet om er een paar te noemen, die beperkten zich tot vriendelijke boodschappen, maar het was zonder meer een va-et-vient van belangrijke leiders. Terwijl MbZ (61) toch gemeten naar aantal onderdanen – een slordige miljoen – een kleine jongen op het wereldtoneel is. Maar ja, hij zit op een enorme voorraad olie, en dat maakt hem weer heel groot.

Zullen we samen de bezoekers even afgaan? President Biden was er dan niet zelf, maar hij had wel vicepresident Harris gestuurd. En minister van Buitenlandse Zaken Blinken én minister van Defensie Austin. En CIA-directeur Burns. MbZ voelt zich een beetje in de steek gelaten door Washington, dat vertaalt zich in afstandelijkheid en die moet gerepareerd. De Franse president Macron was wel zelf gegaan, als eerste van allemaal zelfs, evenals in zijn voetsporen de Britse premier Johnson; de president van Italië, allemaal vooral geïnteresseerd in die olie in de huidige oorlogskraptetijden, en in wapenverkopen natuurlijk.

De komst van de Turkse president Erdogan weerspiegelde de nieuwe sfeer in dit deel van de wereld, van coëxistentie in plaats van confrontatie. Huh? zegt u nu misschien, dat is niets voor Erdogan. Maar de Turkse president heeft zijn land naar een economische afgrond geleid en wil toch volgend jaar worden herkozen. Bijvoorbeeld met behulp van Emiraatse investeringen. Nu was de nieuwe Emiraatse president als toenmalig sterke man van het land jarenlang met Erdogan verwikkeld in een hoogoplopend ideologisch conflict, tussen seculier (MbZ) en gelovig (Erdogan) autoritarisme. Dus de Moslimbroeders en geestverwanten die Erdogan bescherming biedt, die moeten zich tegenwoordig heel koest houden. Het kwam goed uit dat ook MbZ een minder assertieve buitenlandse koers vaart. Zijn agressieve beleid in Libië en tegenover Qatar heeft te weinig opgeleverd.

Het bezoek van emir Tamim van Qatar bewijst wel hoe weinig. Nog maar vijf jaar geleden was Mohammed bin Zayed de drijvende kracht achter de poging van het antiterreurkwartet (met Saoedi-Arabië, Bahrein en Egypte) om het eigenzinnige Qatar tot de orde te roepen. Dat is faliekant mislukt, en u zou onvriendelijk kunnen zeggen dat Tamim dat even kwam inwrijven. Uit de onmiddellijke regio kwam eveneens, zó laat dat de speculaties al waren begonnen over ruzie, de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. MbZ werd eerst als een mentor van MbS gezien, maar de Saoediër heeft eigen ideeën. Zo wil hij dat Riyad de rol van Dubai als handelshub overneemt. Niet leuk voor MbZ. Maar hij was zo laat omdat zijn oude vader in het ziekenhuis lag.

Een andere vertegenwoordiger van nieuwe tijden was de Israëlische president Herzog – maar ook kwam de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Amir-Abdollahian, niet tegelijk natuurlijk. MbZ gaat een stuk voorzichtiger met Iran om dan Israël doet, begrijpelijk, want de Emiraten liggen er kwetsbaar bij. Eén drone, om zo te zeggen, en alle buitenlandse investeerders slaan op de vlucht.

O ja, Nederland. Niet de koning of de premier. Minister Schreinemacher voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Correctie (23 mei 2022): In een eerdere versie van deze column stond „de Moslimbroeders en geestverwanten die Erdogan bescherming bieden”, waardoor de indruk ontstond dat Erdogan die bescherming geniet, in plaats van de Moslimbroeders. Dat is aangepast.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.