Opinie

Waar komt toch die drang vandaan om vrouwen te drogeren?

Uitgaan Verstandige vrouwen houden tijdens het uitgaan hun hand over hun drankje. Maar is zulke waakzaamheid niet het failliet van een vrije en gelijkwaardige omgang tussen de seksen, vraagt zich af.
Foto Annabel Oosteweeghel

Mijn dochter van twaalf kwam een paar dagen geleden terug van schoolkamp. Ze vertelde dat er tijdens de bonte avond, de traditionele feestavond op het kamp, werd gefluisterd dat de jongens pilletjes in de cola van de meisjes zouden hebben gedaan. Een jongen was gezien met een strip roze pillen. Mijn dochter beschreef ze in detail. „De meisjes werden superdruk”, vertelde ze. Er werd gefluisterd over „iets tegen adhd”. Ik was sprakeloos.

De schoolleiding bleek snel in het weerleggen van wat een kwalijke „roddel” werd genoemd en in het sussen van de ouders: het was geen ritalin of iets dergelijks, maar paracetamol dat door de kinderen werd uitgedeeld. Het stelde me niet gerust. Pillen zijn pillen. In paracetamol kan cafeïne zitten en dat heeft effect op een twaalfjarig kind. En zelfs al was het de meest onschuldige vorm van kinderaspirine; je wil niet dat die middelen als snoepjes op de bonte avond worden uitgedeeld.

Het meest zorgwekkende aan dit verhaal zijn echter niet de pilletjes, maar het in- en intreurige feit dat kinderen van elf en twaalf beseffen dat jongens ongevraagd dingen in drankjes van meisjes kunnen doen om ze in een bepaalde staat te krijgen. Dat ik me daar als volwassene op feesten bewust van ben en mijn hand standaard over mijn gin-tonic leg, is helaas verstandig. Dat mijn dochter op haar twaalfde haar hand boven haar cola zou moeten houden, is weerzinwekkend.

Nogmaals, in hoeverre het verhaal van mijn dochter bewezen is, maakt niet uit. De vraag is: wat voor basis leggen we in de kindertijd, wat voor gender-patronen worden op de lagere school gevormd die meisjes en jongens de rest van hun leven zullen meedragen?

Ooit is mijn drankje op een Oud en Nieuw-feest ‘gespiked’. Iemand had het me gegeven, ik was niet voorzichtig genoeg geweest. Het was een heerlijke avond die, zonder dat ik daarom vroeg, veranderde in een roes, een rare tocht door Amsterdam waar ik me nauwelijks iets van herinner, een ochtend van totale misselijkheid en drie rottige eerste dagen van het jaar. Sindsdien bestel ik mijn eigen drankjes.

Lees ook: Voor je eigen veiligheid in dikke broek naar Britse club

Needle spiking

De afgelopen maanden is in Engeland, Frankrijk, België en Nederland een vrij nieuwe variant gesignaleerd: ‘needle spiking’. Een bizar verschijnsel waarbij mensen tijdens het uitgaan ongevraagd geïnjecteerd zouden worden in hun arm of dijbeen met een narcotisch middel. Het zou gaan om fentanyl of ketamine, letterlijk een ‘paardenmiddel’ dat dierenartsen gebruiken om paarden mee te verdoven. Zo’n middel kan vele malen gevaarlijker zijn dan ‘verkrachtingsdrug’ GHB. De prikkers zouden vrijuit gegaan zijn, de geprikten zouden meestal vrouw zijn.

Het probleem met een fenomeen als needle spiking: ook dit is een verhaal. Een prikgaatje kan zelfs door de hulpdiensten nauwelijks worden vastgesteld. Omdat de hoeveelheden die geïnjecteerd zouden worden klein zijn, is achteraf lastig te bepalen welk middel is toegediend. Deskundigen waarschuwen: maak van needle spiking geen massahysterie. Dat brengt me terug bij de bonte avond van mijn dochter. Roddel of waarheid?

Ik herinner me het diepe gevoel van verweesdheid na de Oudejaarsnacht. Ik voelde me beroerd, had blauwe plekken en hiaten in mijn herinnering, maar tot de dag van vandaag vraag ik me af of het wel écht is gebeurd? Ik heb nooit iemand een pil in mijn drankje zien doen, ik heb het enkel ondervonden. Dat creëert een vreemd soort ontheemding ten opzichte van je eigen lijf en zijn. Een dergelijk gevoel zullen de slachtoffers van needle spiking ook ervaren. Iemand slaat toe in jouw werkelijkheid, in je lichamelijke integriteit en je hebt geen flinter bewijs. Het is grensoverschrijdend gedrag in de meest zuivere vorm. En ja, het penetrerende karakter is evident.

De vraag die ik me destijds stelde, die ik rond mijn dochters ervaring stel, en die het meest nijpend is: waarom? We leven kennelijk in een maatschappij waarin mannen het leuk vinden om vrouwen tijdens het uitgaan als paarden te verdoven. Waarom? Waar komt die drang vandaan om vrouwen te drogeren en slapper, krachteloos te maken? In slaap te sussen? Want ging het bij ghb nog om de mogelijkheid tot seks, ketamine biedt absoluut geen garantie voor een orgastische nacht, integendeel. In het geval van needle spiking lijkt het meer te gaan om de daad zelf, het prikken, de macht.

Man-vrouw verhoudingen

Misschien draaide het bij de twaalfjarige jongens op de bonte avond ook om macht. Op een pril en onbewust niveau. Zelfs op die leeftijd vinden de jongens het stoer om met pillen te zwaaien en weten de meisjes dat ze moeten uitkijken. Hoe verleidelijk en praktisch het ook is om met de vinger naar de schoolleiding te wijzen: zij dragen niet de schuld. Deze vrouw-man verhoudingen zitten diep in onze cultuur verankerd en vormen een collectief patroon dat we alleen collectief kunnen aanpakken door er onze ogen voor te openen en er zorgvuldig naar te kijken.

Gebeurtenissen als deze afdoen als een ‘roddel’ of ‘verhaal’ is niet alleen slordig, het werkt toekomstig misbruik in de hand. Het zal slachtoffers weerhouden om hun ervaringen te delen en zo zullen we nooit weten op welke schaal het precies gebeurt. Ik moet bekennen dat ik destijds geen aangifte heb gedaan. Wat moet een agent met een verhaal over een drankje waar zeer waarschijnlijk iemand iets in heeft gedaan? Vager wordt het niet. Nee, ik had beter moeten opletten.

Maar – had ik dat? Is de waakzaamheid die blijkbaar al onder twaalfjarigen leeft de beste manier om met grensoverschrijdend gedrag om te gaan? Of is die waakzaamheid juist het zwaktebod, het failliet van een vrije en gelijkwaardige omgang tussen de seksen?

Een voorlichtingssite over spiken schrijft: „Jammer genoeg werden slachtoffers tot voor kort niet altijd even hard geloofd door hun omgeving, politie of medisch personeel. Die tijd ligt gelukkig achter ons.” Ik hoop het. Ik hoop dat mensen ervaringen blijven delen en gehoord worden. Want ik gun mijn dochter en alle dochters een toekomst waarin ze zorgeloos kunnen dansen, een wereld waarin ze zonder argwaan uit hun dak kunnen gaan en feestelijke momenten beleven. Zonder de angst hun bonte avond te moeten eindigen als lamgelegde paarden.