Op zondagavond zijn er wel héél veel mannen met een mening over media op tv

ZAP Het zijn er nogal wat: mannen op tv met een mening over media. Het idee is min of meer hetzelfde: grappige dingen zeggen over andere mensen ‘in de media’.

Roel Maalderink presenteert Plakshot vanaf de bank in zijn zitkamer.
Roel Maalderink presenteert Plakshot vanaf de bank in zijn zitkamer. Beeld VPRO

Zondag nam er weer een 70-plusser afscheid van een programma, één van wie we ook nog maar moeten zien of hij woord houdt. Het ‘ik kap’ van Johan Derksen (73) hield twee weken stand, benieuwd wanneer Paul Witteman (75) zijn rentree maakt op televisie. Hij hield het maar net droog bij de laatste aflevering van Podium Witteman die hij presenteerde. En eerlijk, dat was best knap.

Het achtjarige Friese jongetje Floris speelde behendig met één hand een heel aardig mopje jazz, Mike Boddé humde naast hem spelend op de piano de melodie en toen het klaar was, maakte Floris vol overtuiging een buiging die overging in een buiteling. Daarna werd er een stukje Brahms op Witteman afgevuurd, en viel vervolgens countertenor Maarten Engeltjes uit de muziekhemel om Wittemans weerstand te breken. Natte ogen, trots dat hij er in acht seizoenen in is geslaagd de kijker langer dan de gemiddelde één minuut naar muziek te laten luisteren.

Lees ook: Paul Witteman: ‘Ik ben ervan overtuigd dat klassieke muziek enorm hip is’

Van oude(re) mannen, de dingen die voorbij gaan, over naar de jonge(re) mannen met een mening over media. En dat zijn er behoorlijk wat, zeker zondags. Gijs Groenteman en Marcel van Roosmalen met Media Inside, Arjen Lubach deed doordeweeks Zondag zonder Lubach, en nu die programma’s gestopt zijn, is Roel Maalderink er weer met Plakshot, en Niels van der Laan en Jeroen Woe met Even tot hier. De setting verschilt: een nieuwsdesk (2x), een lange tafel (1x), de bank thuis (1). Maar het idee is min of meer hetzelfde: grappige dingen zeggen over wat andere mensen ‘in de media’ nou weer doen of zeggen.

Roel Maalderink is de dappere eenling die de deur uitgaat om mensen iets te ontlokken. Soms op straat, ‘voxpopjes’ ophalen met één simpele vraag: ‘Wat vindt u van al die meningen op televisie?’ Meest gehoorde antwoord: vré-se-lijk. Soms is er weinig nodig om een punt te maken.

Je moet alleen wel durven. Maalderink gaat vermomd als zichzelf gewoon op de rode loper staan bij het Boekenbal, onthaalt elke Bekende Nederlander voor zijn camera als ‘de ster van de avond’ en verhaspelt vervolgens consequent hun naam. Siegmund Kaag. Martijn van Nieuwkerk. Peter Omtzigt. Sigrid corrigeert hem geamuseerd, Matthijs tikt hem weliswaar lachend, maar toch een tikje misnoegd op de vingers, Pieter laat gedwee het ge-Peter over zich heengaan.

Is dat grappig? Nou, misschien niet dijenkletsend grappig, maar wel zo ongemakkelijk dat je in de lach schiet. Cynisch, maar o zo fijn, is het standaard-lied met prefab tekst dat hij voor popster Bono schreef. Zelf nog door Bono in te vullen: type ramp, land, aantal doden, clichés naar keuze.

Niels van der Laan en Jeroen Woe doen het omgekeerde, zij maken nieuwe teksten op bekende liedjes. Op de wijs van Kalush Orchestra, winnaars van het Songfestival zaterdag, rappen zij tweestemmig over Rutte, pantserhouwitsers en ‘bedankt voor alle punten en voor het feliciteren, maar ’t is zinloos want ze kunnen het niet eens organiseren’.

Vaste prik in hun show is ‘een heel simpel liedje over best wel ingewikkelde onderwerpen’, dit keer over Johan Derksen en waarom hij niet/wel/misschien terugkeert op televisie. Daarna nog een duet tussen ex-geliefden Amber Heard en Johnny Depp, vertolkt door Herman Finkers en Brigitte Kaandorp. Is het grappig? Nou, niet als in: schuddebuiken. De gedachte ‘goed gevonden’ verdringt de lach.

Maatschappijkritiek verwerkt in muziek, actualiteiten vertaald in sketch en satire en gevat in cynisme en ironie. De grap wordt in Plakshot en Even tot hier net even anders verpakt, maar de ingepakte mening is dezelfde (over Poetin, Rutte, Derksen, asielzoekers). Na Gijs, Marcel en Arjen, kijken we nu naar Niels, Jeroen en Roel. En zij komen volgend seizoen, gegarandeerd, allemaal terug.