Opinie

Ben ik dan nu eindelijk wakker, vroeg ik me af. Vast niet

Tara Lewis

Ik ben een beetje ouderwets. Zo snapte ik lange tijd niet waarom mensen het tegenwoordig in steeds groter wordende getalen nodig vinden de transitie van man naar vrouw, of andersom te maken. En alhoewel ik het prima vond dat sommigen hun genderidentiteit aan de wilgen hingen, leken alle gevoeligheden daaromtrent, zoals de nieuwe aanspreekvormen en genderneutrale toiletten, nodeloos ingewikkeld. Ik zei het meestal niet hardop, maar diep van binnen vond ik het onderwerp eigenlijk aanvoelen als ‘gezeur’. Tot ik een interview deed voor de VPRO Gids met Ryan en David, die samen een kindje kregen, waarover binnenkort de documentaire Ryan is zwanger uitkomt.

De non-binaire Ryan, inclusief baard, was blij in de winter zwanger te zijn geweest, zodat diens buik onder een dikke winterjas verstopt kon. Dat was veiliger. Op basis van de hatelijke online reacties die het stel kreeg voelden ze zich, zeker zwanger, kwetsbaar. Wat nou gezeur! Als zwangere mensen zich niet veilig voelen om over straat te gaan, dan is er toch iets vreselijk mis? Een ambigue toiletaanduiding is in vergelijking een futiliteit. Ik besloot vanaf nu mijn steentje bij te dragen in de genderneutrale strijd, om prompt in mijn artikel tot vijf keer toe het verkeerde voornaamwoord te gebruiken. Gelukkig werd het me vergeven door David en Ryan.

Ander voorbeeld. Ik vond het gehamer op representatie, de aanwezigheid van mensen van kleur in (onder meer) de media altijd een beetje vermoeiend. Philip Freriks kon toch ook prima een bron van inspiratie zijn? Tot ik de documentaire Omari; geen gezeik zag. Selma Omari is een Rotterdamse vlogster, geboren in Crooswijk, die jongens en meisjes (en alles daartussenin) laat zien dat je keihard kunt knokken voor je ambities. En dat het helpt als je iemand waarin je jezelf herkent dat ziet doen.

Representatie? Philip Freriks kan toch ook prima een bron van inspiratie zijn

Ik zag iemand die net als ik op een zwarte basisschool had gezeten in een arme Rotterdamse volkswijk. Ik legde ineens de link met het ruzie-achtige karakter en de bewijsdrang die zij overhield aan de strijd die daar gevoerd werd – dat herken ik bij mezelf. Ineens klikte het concept representatie.

Ik realiseerde me tegelijkertijd dat ik Omari van tevoren niet echt serieus te hebben genomen (vermoedelijk omdat ik de plastische ingrepen aan haar gezicht onnodig en dommig vind) en besefte ik hoe verlammend mijn eigen vooroordelen zijn. Daar bleef het niet bij. Omari introduceerde en passant nog even de term ‘pick-me-girl’. Dat moest ik opzoeken. Het blijkt een vrouw te zijn die zich voordoet alsof ze anders is dan de meeste andere vrouwen, om de aandacht van mannen te trekken.

Weer schudde mijn lichtelijk misogyne wereldbeeld op haar grondvesten. Wie mee wil gaan in de vaart der verlichte volkeren moet wel tegen een confronterend stootje kunnen. Welnu, volgens mij kan het gepolariseerde maatschappelijke debat nog wel wat stootjes gebruiken. Waar komen de hatelijke reacties eigenlijk vandaan, vroeg ik kersverse vader David. „Omdat mensen dingen nog niet kennen, wordt hun wereldbeeld groter. Voor sommigen is die verandering eng”, legde David uit.

Dus roept een non-binaire ouder met baard of een Marokkaanse vlogster die vurig strijdt voor representatie bij u weerstand op? Gefeliciteerd, u bent onderweg naar een ruimer wereldbeeld. Mits u daarvoor openstaat. Ik vind het in ieder geval een stuk lichter (en gezelliger).

Ben ik dan nu eindelijk wakker, vraag ik me af? Vast niet. Ik ben nog ouderwets genoeg om de gretigheid waarmee mensen worden afgefakkeld als ze een foutje maken, doodeng te vinden. Hopelijk is daar in een inclusieve samenleving ook ruimte voor.

Tara Lewis is journalist