Recensie

Recensie Film

De blauwe pil is in de mode bij twee deceptiefilms

Drama ‘La place d’une autre’ en ‘Nobody Has to Know’ draaien beide om bedrog. Maar de leugen maakt gelukkiger dan de waarheid: leve de blauwe pil.

‘Nobody Has To Know’.
‘Nobody Has To Know’.

Film is een zeer geschikt medium voor verhalen over deceptie, voor personages die heel anders zijn dan ze zich voordoen. De filmmaker kan ons perspectief immers continu veranderen: soms zijn ze toeschouwer, soms held, soms schurk. Kwestie van camera-standpunt en montage.

Gaat een film over bedrog, dan kan de maker je daarvan direct verwittigen. Dan word je als kijker een machteloze getuige of willige samenzweerder. Dat laatste is het geval bij het feministische Franse kostuumdrama La Place d’une autre. De bedrieger is Nélie (Khoudri), een intelligente dame die gedoemd is tot armoe, misère en seksueel misbruik. Tot ze in 1914 frontverpleger wordt: levensgevaarlijk, maar waardig werk. In de Vogezen kruist haar pad dat van de welgestelde Zwitserse dame Rose (Wyler), die omkomt tijdens een Duitse beschieting. Nélie grijpt haar kans, steelt de papieren van Rose en de aanbevelingsbrief van haar overleden vader om in Nancy gezelschapsdame van de steenrijke madame Lengwil (Azéma) te worden. Het klikt, er groeit een moeder-dochter-band. Tot Nélies bedrog alsnog dreigt uit te komen.

Het plotmechanisme van melodrama Nobody Has To Know is omgekeerd. Dat houdt de kijkers bij de les via mysterie: wie bedriegt er nu precies wie? Landarbeider Philippe (Lanners), een Belg die ooit op een Schots eiland aanwaaide, raakt door een beroerte zijn geheugen kwijt. Voor Millie (Fairley) een lastig probleem, want hoe vertelt zij hem dat ze een affaire hebben waarvan haar starre vader niet mag weten?

Dat lijkt althans het verhaal; er volgen een wending of twee, drie. Toch blijkt Nobody Has To Know ook voor fans van Lanners’ gortdroge tragikomedies een lange zit. Geheugenverlies voelt snel als een kunstgreep, ook hier. En dan gaan Lanners’ lange en gure shots van verlaten veen, monosyllabische mannen en zwijgzame vrouwen op de zenuwen werken. De ontknoping maakt dat niet goed.

Het elegante, klassieke en van een kalm soort suspense voorziene La place d’une autre is dan een prettiger film, maar – spoiler! – in beide gevallen nemen de slachtoffers hun bedriegers weinig kwalijk wanneer de aap uit de mouw komt. Na de rode pil der waarheid zetten de slachtoffers de fictie liever voort: de leugen maakte gelukkiger. De blauwe pil is in de mode.