‘Ik wil de kracht van Geuzenveld tonen’

Expositie | Gezichten van Geuzenveld Met foto’s en verhalen wil Catharina Gerritsen laten zien hoe levendig en veerkrachtig haar wijk Geuzenveld is. „In een diverse wijk als deze kijken mensen meer naar elkaar om.”

Twee vrijwilligers uit Geuzenveld. Tjoemy (l.) staat achter de bar van Huis van de Wijk het Pluspunt en Touafik leidt de drukte bij het vrijdagsgebed in goede banen.
Twee vrijwilligers uit Geuzenveld. Tjoemy (l.) staat achter de bar van Huis van de Wijk het Pluspunt en Touafik leidt de drukte bij het vrijdagsgebed in goede banen. Foto’s Catharina Gerritsen

„Geuzenveld in Nieuw-West voelt voor mij meer als Amsterdam dan het beroemde centrum, waar iedereen het altijd over heeft”, zegt fotograaf Catharina Gerritsen (30). „Het centrum, daar zijn vooral expats en bezoekers, in een diverse wijk als Geuzenveld waar mensen naar elkaar omkijken ervaar ik de veelzijdigheid van Amsterdam het meest.”

Om dat te benadrukken, stelde zij een fotoreeks samen van portretten van 15 inwoners van Geuzenveld, die in het culturele centrum New Metropolis in Nieuw-West hangen en daarna nog op reis gaat, onder meer naar Pakhuis de Zwijger en buurthuizen in Geuzenveld-Slotermeer. Gezichten van Geuzenveld heet haar project. Gerritsen brengt in deze reeks, zoals in al haar fotografie, altijd een sterke sociale kant. Zij studeerde naast documentaire fotografie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag ook Culturele Sociologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven. Zelf noemt ze dat laatste het liefst ‘stadssociologie’.

Uzma is vrijwilliger en organiseert o.a. activiteiten voor een gezonde levensstijl voor dames uit de buurt, zoals ochtendwandelingen. Foto Catharina Gerritsen

Door de lockdown viel haar reguliere werk als fotograaf weg. Ze besefte dat de wereld die haar omringde, die van het dagelijkse lokale leven in Geuzenveld, waar ze sinds 2018 woonde, boeiend is. Via vrouwen van het AZC Geuzenveld en Buurtwerkkamer Geuzennest kwam ze met buurtbewoners in contact. „Wat me opviel”, vertelt ze terwijl we in New Metropolis langs de wanden met de portretten lopen, „is de sleutelfunctie die vrijwilligers in een wijk als deze betekenen. Zij zorgen voor sociale cohesie en leefbaarheid in een snel groeiende en veranderende wijk als Geuzenveld, ze beschermen wat beschermd moet worden. Zij zouden meer erkenning moeten krijgen, wellicht zelfs een salaris van de gemeente.”

De portretten in kleur, alle 35 bij 35 centimeter, laten zien hoe divers de wijk is. Elke gefotografeerde staat op een locatie die hem of haar dierbaar is of die veel betekenis heeft. Op de vraag of het moeilijk was om mensen voor de camera te krijgen, antwoordt ze: „Soms wel, zeker in deze tijden van sociale media zijn mensen weleens terughoudend. Maar ik werk met een Hasselblad-camera, zo een waar je van bovenaf in kijkt. Ik fotografeer dus niet rechtstreeks in iemands gezicht. Dat ervaren veel mensen als een geruststelling. Deze portretten drukken vooral rust en stilte uit.”

Ben woont in de begeleide woongroep De Geuzenhoek, voor oudere bewoners met psychiatrische problematiek. Foto Catharina Gerritsen

Gerritsen fotografeert altijd mensen in hun omgeving, waarbij ze vanzelfsprekend let op zaken als compositie en lichtval, maar vooral is ze geconcentreerd op de locatie: „De mensen die ik voor Geuzenveld portretteer, zijn sterk verbonden met de wijk en onderling met elkaar. Naar mijn idee sterker dan in de binnenstad. Mijn bedoeling is om de kracht van Geuzenveld te tonen, ondanks de vaak negatieve beeldvorming ervan. In mijn studie sociologie leerde ik al dat negatieve beeldvorming zeer schadelijk voor een stadswijk kan uitvallen.” Er wordt dan bijvoorbeeld van gemeentewege gemakkelijk over gedacht dat het afval wel kan blijven liggen, vertelt ze. „Ook is er weleens gedacht dat je rijke mensen moet plaatsen in arme wijken, dan zouden die rijken de armen als het ware ‘optillen’. Maar zo werkt het niet. Als arme inwoner heb je niets aan een rijke man of vrouw naast je. Het is veel belangrijker dat er in een wijk een sociaal netwerk bestaat, zoals bijvoorbeeld hier het Geuzennest waar vooral vrouwen samenkomen. Of het pleintje voor de jongeren.”

Amin blijft zoals veel kinderen uit de buurt graag na schooltijd nog op het grote schoolplein spelen. Foto Catharina Gerritsen
Ben runde vier dagen per week een kringloop- annex weggeefwinkel. Het huizenblok aan de Nolensstraat is inmiddels gesloopt. Foto Catharina Gerritsen

De veranderingen zijn een onderdeel van gentrificatie, die ook Geuzenveld treft. Zo was er het prachtige initiatief van de kringloopwinkel die eigenlijk een weggeefwinkel was: eigenaar Ben deelde spullen uit aan de kinderen. Inmiddels is het blok waar hij zijn winkel had gesloopt.

Geritsen ziet gentrificatie ofwel het opwaarderen van een wijk op gezag van ambtenaren en bestuurders als een pijnlijke ontwikkeling: „Wat er gebeurt is dat mensen hun sociale huurwoning moeten verlaten wegens renovatie, want veel huizen in Geuzenveld bevinden zich in slechte staat. Ook mijn huis; schimmel aan de muren, vocht, lekkages, achterstallig onderhoud. Weliswaar krijgen mensen de kans terug te keren naar hun huis, maar ondertussen is vaak de huur omhoog gegaan en komt uit boven het gemiddelde van 700 euro voor een sociale huurwoning. Dat kan niet iedereen betalen en dus zijn ze gedwongen naar elders te verhuizen, naar waar het goedkoper is. Dat betekent vaak nóg verder uit de stad, naar de randen. Ondertussen komen de rijkere mensen hier wonen, in de vrije sector of in koopwoningen, waardoor de kloof tussen arm en rijk alleen maar groter wordt. Mijn hoop is dat, ondanks de veranderingen, de initiatieven die ik heb gefotografeerd kunnen blijven voortbestaan.”

Het is verrassend dat Gerritsen ook foto’s maakte van een meisje met een paard bij de manege en van een golfer. Dat kan, zegt ze, „want zowel de manege als de golfbaan zijn voor iedereen betaalbaar doordat ze met vrijwilligers werken”.

Kira komt graag op de manege, voor het grootste deel gerund door vrijwilligers en daarom betaalbaar. Foto Catharina Gerritsen

Gerritsen komt uit Amsterdam-Noord; daar was ze al geboeid door de verborgen verhalen die in een wijk leven. Die belangstelling heeft ze voortgezet in Geuzenveld. „Hier wonen zo’n 16.000 mensen”, zegt ze, „en het mooie is dat de sociale initiatieven als paddestoelen uit de grond schieten. Ik vind het onrechtvaardig dat de armere mensen door die instroom van rijkeren uit de wijk worden verdreven. Zoiets mag niet gebeuren. Met mijn foto’s en de verhalen van de mensen, die we in een boekwerkje hebben verzameld, wil ik laten zien hoe levendig en veerkrachtig de wijk is. Voor mij is het belangrijk om de band tussen de mensen en de wijk uit te drukken.”

Foto Catharina Gerritsen
Catharina Gerritsen: Gezichten van Geuzenveld. T/m 2 mei in New Metropolis, Burgemeester Rendorpstraat 1, Geuzenveld-Slotermeer. Daarna te zien op diverse locaties. Inl: www.gezichtenvangeuzenveld.nl

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.