Oorlog in Oekraïne

Buitenlandminister Oekraïne: Marioepol bestaat niet meer

In dit blog doet NRC verslag van de belangrijkste ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne. Lees meer stukken in ons dossier.

Dit blog is gesloten

Volg voor het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne het blog van maandag.

Buitenlandminister Oekraïne: Marioepol bestaat niet meer

Na een wekenlang offensief door Russische troepen is er niets meer over van de Oekraïense havenstad Marioepol. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Koeleba gezegd in een interview met CBS News. Hij noemde de situatie in Marioepol „hartverscheurend”.

„De stad bestaat niet meer”, zei Koeleba. „De overblijfselen van het Oekraïense leger en een grote groep burgers zijn omsingeld door de Russische strijdkrachten. Ze zetten hun strijd voort, maar uit de manier waarop het Russische leger zich in Marioepol gedraagt, lijkt het erop dat ze besloten hebben de stad koste wat het kost met de grond gelijk te maken”. Alleen in de Azovstal staalfabriek, aan de Zee van Azov, zouden nog Oekraïense militairen zitten, die zich ondanks een eerder ultimatum weigeren over te geven. Deze fabriek en het omliggende havengebied zouden zondag het doelwit zijn geweest van Russische luchtaanvallen.

Volgens Koeleba kan de situatie in Marioepol „een rode lijn” zijn voor Oekraïne wat betreft de onderhandelingen met Rusland. Er zou momenteel al weinig schot zitten in die onderhandelingen. Eerder op zondag waarschuwde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dat er niet meer onderhandeld zal worden als de laatste verdedigers van Marioepol gedood worden door de Russen.

In de trein terug naar Kiev is het druk

Nu delen van Oekraïne weer veilig lijken, keren honderdduizenden vluchtelingen – in ieder geval even – terug naar huis. Sommigen met slechts een rugzakje, anderen bepakt en bezakt met meer spullen dan waarmee ze in de afgelopen weken huis en haard achterlieten. Allemaal zonder enige zekerheid dat het echt veilig is om rechtsomkeert te maken. „Ik mis Kiev ieder moment.”

Lees hier de hele reportage

‘Oekraïne verwerpt Russisch ultimatum omtrent overgave Marioepol’

Een adviseur van de burgemeester van Marioepol, Petro Andrjoesjtsjenko, heeft het Russische ultimatum om de verdediging van Marioepol te staken, geweigerd. Dat heeft hij zondag op Telegram gemeld, schrijft de Amerikaanse nieuwszender CNN. „Vanaf vandaag blijven onze strijders de verdediging vasthouden,” schreef de adviseur.

In de nacht van zaterdag op zondag riep het Russische leger Oekraïense strijders in Marioepol middels een ultimatum op om zich over te geven. Het ultimatum ging zondagochtend om 06.00 (Moskouse tijd) in en duurde zeven uur. Rusland beloofde de strijders die zich overgeven niet te zullen doden.

Rusland beweert dat Marioepol grotendeels veroverd is. Alleen in de staalfabfriek Azovstal zouden nog militairen zitten. Het zou gaan om leden van het Azovbataljon en reguliere Oekraïense militairen, hoewel er volgens Russische strijdkrachten ook buitenlandse strijders tussen zitten. Zowel Rusland als Oekraïne zegt dat de situatie in de Oekraïense havenstad en rondom de fabriek zeer ernstig is.

Volgens Andrjoesjtsjenko zet de verdiging van Marioepol ook voort buiten de staalfabriek. Het beeld dat Rusland van de stad probeert over te brengen, waarin er slechts nog rondom de Azovstal-fabriek gevochten wordt, komt „niet overeen met de realiteit”, zegt hij. „Afgelopen nacht waren er gevechten in de Taganrog-straat, vijf kilometer verwijderd van Azovstal.” Tijdens de gevechten zouden Russische troepen opnieuw burgerdoelen beschieten „met zware artillerie”. Deze claims zijn voor NRC niet onafhankelijk te verifiëren.

Een militair voertuig eerder deze week in Marioepol. Foto Alexander Ermochenko/Reuters

’41 lichamen gevonden onder puin in Borodjanka’

Onder het puin van vijf verwoeste gebouwen in Borodjanka zijn 41 lichamen gevonden. Dat meldt de Oekraïense staatsnooddienst zondag op Telegram. Over de identiteit van de slachtoffers is nog niets vermeld.

In Borodjanka, zo’n veertig kilometer ten noordwesten van Kiev, is de afgelopen maand hevig gevochten. Ruim een week geleden, nadat Russische troepen zich uit de stad hadden teruggetrokken, zijn reddingswerkers begonnen met het opruimen van puin in de stad.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky waarschuwde eerder dat de situatie in Borodjanka „aanmerkelijk erger” is dan die in het nabijgelegen Boetsja, waar twee weken geleden massagraven van burgers werden aangetroffen. In Borodjanka zouden volgens Zelensky „nog meer slachtoffers van de Russische bezetters” zijn gevallen. De Oekraïense president leverde geen bewijs voor deze claim.

Oekraïne: zondag geen evacuaties mogelijk

Het is Oekraïne en Rusland zondag niet gelukt om afspraken te maken over een staakt-het-vuren en zo mensen veilig te laten evacueren. Het is daarom niet mogelijk om humanitaire corridors te openen, meldt Irina Veresjtsjoek, een van de Oekraïense vicepremiers.

Veresjtsjoek zegt dat de regering haar best doet om de vluchtroutes zo snel mogelijk weer te kunnen openen. Daarnaast eist ze dat bewoners van de belegerde havenstad Marioepol, vooral voor vrouwen en kinderen, veilig de stad mogen verlaten. Ook wil ze dat gewonde militairen de stad veilig uit mogen.

Rusland beweert dat het Marioepol sinds zaterdagavond grotendeels in handen heeft. Alleen in een staalfabriek zouden zich nog strijders verschanst hebben. Het Russische ministerie van Defensie heeft hen een ultimatum opgelegd om hun wapens neer te leggen en zich over te geven.

Raketaanval in Oekraïense stad Brovary

De Oekraïense stad Brovary, vlakbij Kiev, is zondagochtend vroeg geraakt door een raketaanval. Volgens burgemeester Ihor Sapozjko is daarbij de infrastructuur beschadigd geraakt. Het is niet bekend hoe groot de schade is en of er slachtoffers zijn gevallen. Volgens het Russische ministerie van Defensie is een munitiefabriek in Brovary vernietigd. Dat meldt persbureau Reuters. Beide claims zijn door NRC niet te verifiëren.

EU: nog eens 50 miljoen euro voor humanitaire hulp

De Europese Unie wijst nog eens 50 miljoen euro aan voor de financiering van humanitaire hulp in Oekraïne en Moldavië. Het geld moet voorzien in de meest dringende behoeften, zoals medische nooddiensten, schoon drinkwater en steun tegen gendergerelateerd geweld, staat in een verklaring die zondag is gedeeld.

De financiering is onderdeel van een steunpakket van 1 miljard euro dat vorige week door de Europese Commissie is toegezegd tijdens de internationale inzamelingsactie ‘Stand Up For Ukraine’. 45 miljoen euro is bedoeld voor humanitaire projecten in Oekraïne, de resterende vijf miljoen euro voor Moldavië. Het is nog niet duidelijk waar de rest van het steunpakket naartoe gaat. In totaal heeft de EU 143 miljoen euro uitgetrokken voor humanitaire hulp.

Janez Lenarčič, Eurocommissaris voor crisisbeheersing, zegt dat de hulp onder meer bedoeld is voor moeilijk bereikbare plekken, waar mensen nu geen toegang hebben tot gezondheidszorg, water en elektriciteit.

Overzicht: Rusland stelt verdedigers Marioepol ultimatum, Patriot-eenheid arriveert in Slowakije

Dit zijn de belangrijkste ontwikkelingen van zaterdagavond en de nacht van zaterdag op zondag:

  • Het Russische leger heeft een ultimatum opgelegd aan overgebleven strijders in Marioepol, die zich verschanst zouden hebben in een grote staalfabriek in het oosten van de stad. Zij worden opgeroepen hun wapens neer te leggen en zich over te geven. Het ultimatum gaat in vanaf zondagochtend om 06.00 uur (Moskouse tijd) en duurt zeven uur. Volgens het Russische ministerie van Defensie is Marioepol al grotendeels in Russische handen en zitten er alleen nog Oekraïense militairen in de fabriek.
  • De Nederlandse eenheid die een Patriot-systeem in Slowakije gaat bemannen is zaterdagavond op bestemming aangekomen. Ze zullen daar helpen de luchtverdediging van het land te versterken. In totaal werken er 150 Nederlandse militairen aan het luchtverdedigingssyteem, waarmee onder meer helikopters en vliegtuigen uit de lucht kunnen worden geschoten. Eerder op de dag was een van de drie konvooien in Tsjechië betrokken geraakt bij een kettingbotsing, waardoor vier wagens zwaar beschadigd raakten.
  • De Europese Commissie werkt aan een nieuwe, zesde sanctieronde en de kans is groot dat de Sberbank, de grootste bank van Rusland, geraakt zal worden. Dat heeft Ursula von der Leyen gezegd. Volgens de Europese Commissie-voorzitter komen er ook sancties die de energiesector in Rusland zullen raken. Von der Leyen riep de EU-lidstaten daarnaast op snel „zware en lichte” wapens te sturen naar Oekraïne.

Russische strijdkrachten stellen ultimatum aan laatste verdedigers Marioepol

Het Russische leger heeft middels een ultimatum de overgebleven strijders in Marioepol opgeroepen de wapens neer te leggen. Dat meldt het Russische staatspersbureau TASS. Het ultimatum gaat in vanaf zondagochtend om 06.00 uur (Moskouse tijd) en duurt zeven uur.

De Russische strijdkrachten zeggen de levens te sparen van degenen die zich overgeven. Eerder op zaterdag meldde Russische autoreiten al dat de Oekraïense havenstad grotendeels veroverd was. Alleen in de Azovstal staalfabriek, aan de Zee van Azov, zouden nog militairen zitten. Het zou gaan om leden van het Azovbataljon en reguliere Oekraïense militairen, hoewel Rusland meldt dat er ook buitenlandse strijders tussen zitten.

Zowel hooggeplaatste Russische generaals als de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zeggen dat de situatie in de stad en rondom de fabriek zeer ernstig is. De regering van Oekraïne heeft verder niet gereageerd op berichten over gesneuvelde militairen of ingenomen gebieden. Het Russische leger probeert al weken om Marioepol in te nemen vanwege de belangrijke strategische ligging.

‘Grootste bank Rusland in volgende sanctiepakket Europese Commissie’

De kans is groot dat de Sberbank, de grootste bank van Rusland, doelwit zal worden van de nieuwe ronde sancties die de Europese Commissie momenteel voorbereidt. Dat heeft Ursula von der Leyen gezegd in een interview met de Duitse krant Bild am Sonntag. Ook zal de Russische energiesector volgens de voorzitter van de Europese Commissie geraakt worden.

„Wij blijven kijken naar de banksector, met name naar de Sberbank, die alleen al 37 procent van de Russische banksector vertegenwoordigt. En natuurlijk gaat het over energiezaken”, aldus Von der Leyen over het aanstaande, zesde sanctiepakket van de Europese Commissie. „Maar olie wordt wereldwijd verhandeld. Wat niet mag gebeuren is dat Poetin op andere markten nog hogere prijzen int voor leveringen die anders naar de EU zouden gaan. Daarom ontwikkelen we slimme mechanismen zodat olie in de volgende sanctiestap kan worden opgenomen.”

Von der Leyen riep de EU-lidstaten op wapens te blijven leveren aan Oekraïne. „Ik maak geen onderscheid tussen zware en lichte wapens. Oekraïne moet krijgen wat het voor zijn verdediging nodig heeft”, zei ze, de hoop uitsprekend dat de oorlog in Oekraïne snel ten einde komt. „En tegelijkertijd moeten we ons voorbereiden op het feit dat de oorlog in het ergste geval maanden, zelfs jaren kan duren.”

Rusland bevestigt opnieuw dood eigen generaal

Zaterdag is de Russische generaal-majoor Vladimir Frolov begraven in Sint-Petersburg. Dat blijkt uit een bericht op de website van de Russische stad. Frolov is de tweede generaal van wie de Russische autoriteiten de dood bevestigen, nadat ze begin maart hadden erkend dat generaal-majoor Andrej Soechovetski nabij Kiev was doodgeschoten. Volgens Oekraïense cijfers is Frolov de achtste Russische generaal die het leven heeft gelaten in bijna twee maanden oorlog. Wanneer, waar en hoe Frolov is omgekomen, is vooralsnog onduidelijk.

De generaal-majoor was plaatsvervangend commandant van een in Zuid-Rusland gestationeerd onderdeel van de Russische krijgsmacht dat onder meer om de stad Cherson vocht; het zogeheten Achtste Leger. Bij zijn begrafenis omschreef de Sint-Petersburgse gouverneur Frolov als een „ware patriot” die zijn leven opofferde „opdat de kinderen, vrouwen en oude mensen in de Donbas-regio niet langer explosies zullen horen”. De aanvankelijke commandant van het Achtste Leger, Andrej Mordvitsjev, zou volgens onbevestigde berichten eerder al zijn omgekomen.

Russische Defensie claimt volledige inname Marioepol op staalfabriek na

Volgens het Russische ministerie van Defensie heeft zijn krijgsmacht sinds zaterdag volledige controle over de Zuid-Oekraïense havenstad Marioepol. Alleen in de staalfabriek van Azovstal zouden „de overblijfselen van de Oekraïense groep” – leden van het omstreden Azov-regiment en Oekraïense militairen – zich nog ophouden, zegt defensiewoordvoerder Igor Konasjenkov tegen het Russische staatspersbureau RIA. Marioepol zou de eerste grote Oekraïense stad zijn die volledig in Russische handen is.

Konasjenkov waarschuwt dat voor de laatste Oekraïense strijders de „enige kans om hun leven te redden” is dat zij „vrijwillig de wapens neerleggen en zich overgeven”. De Oekraïense regering heeft nog niet gereageerd op de Russische claims, die door NRC niet onmiddellijk te verifiëren zijn. Wel zei president Volodymyr Zelensky eerder op zaterdag dat de situatie in Marioepol „erg lastig is”. Ook waarschuwde hij dat als Rusland de overgebleven „Oekraïense verdedigers” van Marioepol „elimineert” dat het einde betekent van de onderhandelingen tussen beide landen. Overigens liggen die als gevolg van de verschrikkingen in onder meer Boetsja nu toch al een poos stil.

Konasjenkov claimde zaterdag ook dat alleen in Marioepol al bijna 1.500 Oekraïense militairen zich hebben overgegeven en ruim 4.000 anderen zijn gesneuveld. Kiev weerspreekt dit; in de nacht van vrijdag op zaterdag zei president Zelensky dat in de gehele oorlog 2.500 tot 3.000 Oekraïense militairen zijn omgekomen.

Marioepol is een belangrijk strijdpunt in de oorlog, helemaal nu Rusland zich grotendeels heeft teruggetrokken uit Noord-Oekraïne en zich concentreert op het zuiden en oosten van het land. Russische troepen proberen al weken lang de havenstad aan de Zee van Azov in te nemen. De belegering die dat tot gevolg had, heeft waarschijnlijk aan tienduizenden burgers het leven gekost. Honderdduizenden Oekraïners zijn Marioepol, dat zonder elektriciteit en voedseltoevoer zit, ontvlucht.

Het fabrieksterrein van Azovstal in Marioepol eerder deze maand. Foto Aleksandr Ermosjenko/Reuters

Kettingbotsing in Nederlands Patriot-konvooi onderweg naar Slowakije

In Tsjechië zijn zaterdag vier Nederlandse militaire voertuigen van de Patriot-eenheid onderweg naar Slowakije dusdanig op elkaar gebotst dat zij niet verder kunnen rijden. De jeeps en vrachtwagens – enkele met aanhangwagens – maken deel uit van een van drie colonnes die de NAVO-oostflank gaan versterken tegen eventuele Russische militaire agressie. Een vijfde voertuig dat ook bij de kettingbotsing betrokken was, kan volgens een woordvoerder van Defensie wel zijn weg vervolgen. Bij het ongeluk zijn geen gewonden gevallen.

Volgens de woordvoerder gaat het om ondersteunende voertuigen, die niet van vitaal belang zijn voor de missie; de raketlanceersystemen zelf zijn onbeschadigd gebleven. De kettingbotsing was volgens Defensie het gevolg van een plotseling rempartij op een nat wegdek. Een deel van de 150 bij de missie betrokken militairen blijft achter bij de vier kapotte voertuigen en reist mee terug als die worden opgehaald. Vervolgens zullen zij de vervangende voertuigen vanuit Nederland naar Slowakije rijden.

De drie Nederlandse colonnes vormen samen één Patriot-vuureenheid, bestaande uit meerdere lanceersystemen. Samen met twee Duitse en een Amerikaanse Patriot-eenheid zal de Nederlandse eenheid gedurende zes maanden in Slowakije worden ingezet. Met een Patriot-raket kunnen ballistische raketten, helikopters en vliegtuigen uit de lucht worden geschoten. Slowakije schonk zijn eigen S-300 luchtverdedigingssysteem onlangs aan Oekraïne, zodat het tegen de Russische krijgsmacht ingezet kan worden.

De schade in het Nederlandse konvooi werd gefilmd door een voorbijganger:

Twitter avatar Martintoek1 Martin Štoček Neprojeli ani přes přivaděč na Ťokův průsmyk (Jihlava směr D1) dva lehce zranění holanďani. https://t.co/Ep3EzxCw1a

In Rusland wordt al gesproken over oorlog met de NAVO

De onmacht en frustratie spatten van het scherm, bij de dagelijkse propagandatalkshows op de Russische tv. „De kruiser Moskva is een casus belli”, schreeuwde tv-regisseur Vladimir Bortko. „100 procent! We moeten antwoorden, maar hoe?” De raketkruiser Moskva (Moskou), het vlaggenschip van de Russische Zwarte Zee-vloot, zonk afgelopen donderdag voor de kust van Odessa. Eerder liet de Oekraïense generale staf weten een succesvolle aanval te hebben uitgevoerd met twee kruisraketten van het type ‘Neptunus’. Het Russische ministerie van Defensie repte slechts van een „brand” en „explosies” die hadden geleid tot het zinken van de Moskva.

Op de Russische staats-tv trokken de sprekers de werkelijke oorzaak van het verlies van de Moskva echter niet in twijfel. „Dit is ons vlaggenschip!”, riep regisseur Bortko. „Dit is een aanval op het vaderland!” Maar wie had die aanval uitgevoerd? Hoe konden die Oekraïners de Russische marine zo te kijk hebben gezet? Presentatrice Olga Skabejeva zocht naar woorden. „We vechten misschien niet met de NAVO zelf”, zei ze grimmig. „Maar in ieder geval met de NAVO-infrastructuur.”

Lees hier verder over de gevolgen van de westerse wapenleveringen aan Oekraïne: De oorlog ontwikkelt zich steeds meer tot een proxy war tussen Oost en West.

De oorlog in beeld

Burgemeester Kiev: keer nog niet terug naar de hoofdstad

De burgemeester van Kiev, Vitali Klytsjko, heeft gevluchte inwoners van de stad zaterdag opgeroepen nog niet terug te keren. Op zijn Telegramkanaal schreef hij dat een buitenwijk van Kiev in de nacht van vrijdag op zaterdag onder vuur lag. „Aan inwoners van Kiev die eerder vertrokken zijn en nu al teruggaan naar de hoofdstad: ik vraag jullie hiervan af te zien en op veiligere plekken te blijven.”

Donderdag schreven de Verenigde Naties dat zo’n 30.000 gevluchte Oekraïners per dag terugkeren naar hun land. Onder hen bevinden zich ook vrouwen, kinderen en ouderen. Kort na de Russische inval in Oekraïne keerden ook Oekraïners terug de grens over, maar dat waren vooral mannen die zich na het in veiligheid brengen van hun familie bij het leger wilden voegen.

Bij meerdere Nederlandse veiligheidsregio’s komen meldingen binnen van Oekraïners die hebben besloten terug te keren naar hun land, schrijft persbureau ANP. Om grote aantallen gaat het niet. In de regio Midden- en West-Brabant zijn „slechts enkele gevallen bekend”. IJsselland heeft het over een „handjevol” mensen dat terugkeert. Gelderland-Zuid zegt dat er „hier en daar in de regio” geluiden zijn van Oekraïners die teruggaan, „maar heel concreet is dat niet”.

Britse premier Johnson per direct niet meer welkom in Rusland

De Britse premier Boris Johnson is net als een aantal van zijn kabinetsleden en regeringsfunctionarissen niet langer welkom in Rusland. Dat meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zaterdag volgens persbureau AFP. Rusland kwam tot het besluit vanwege „de ongeëvenaarde, vijandige acties van de Britse regering”. Het Verenigd Koninkrijk wordt met name „de invoering van sancties tegen vooraanstaande Russische overheidsfunctionarissen” verweten. Het VK stelde sinds het begin van de oorlog sancties in tegen Russische regeringsleden, bedrijven en oligarchen.

Op de zwarte lijst staan naast Johnson onder anderen de minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss, de minister van Defensie Ben Wallace en de Schotse premier Nicola Sturgeon, zo meldt de BBC. De Britse omroep beschikt over de volledige lijst, waarop nog negen andere namen staan. Het Verenigd Koninkrijk heeft nog niet gereageerd op de Russische ban.

Het Russische ministerie van Defensie voert als motivatie voor de ban verder aan dat de het Verenigd Koninkrijk de situatie in Oekraïne verergert via een „politieke campagne, gericht op het internationaal isoleren van Rusland”, met als doel de „binnenlandse economie te wurgen”. Boris Johnson reisde eerder deze maand naar Kiev om met de president van Oekraïne, Volodymyr Zelensky, te spreken over financiële en militaire steun. Hij zei daarbij de levering van 120 pantservoertuigen aan Oekraïne toe.

Premier Boris Johnson (rechts) schudt de hand van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Kiev. Foto AFP via Oekraïense presidentiële perservice

Hun roebels wegsluizen, dat deden Russische oligarchen via Hoofddorp

In de zomer van 2003 staat rechercheur Robert Dekker voor een groot tekenbord op de bovenste verdieping van het hoofdbureau van politie in Zwolle. Dekker is opgewonden en rusteloos. Hij heeft net een belastende verklaring van een getuige in handen gekregen, en een lijst verdachte financiële transacties uit een belastingparadijs. Nieuwe informatie betekent: nieuwe lijnen op het tekenbord. Kriskras tekent hij de verbanden tussen alle bedrijven, banken en trustkantoren op het bord – van Curaçao naar Moskou, van Londen naar Amsterdam.

Al zijn speurwerk van de afgelopen jaren valt op z’n plek. Midden op het tekenbord prijkt de naam van één bedrijf waar alle lijnen op uitkomen. Dat is een groep trustkantoren die vennootschappen van over de hele wereld beheert: Valmet, met een vestiging in Hoofddorp. Links op zijn bord staat een ander bedrijf waar veel pijlen heenwijzen: de Amsterdam Trade Bank, de Nederlandse dochter van een Russische bank.

Dekker haalt koffie uit de automaat en beklimt de trap naar het dakterras. Hij steekt een sigaret op, en nog één. Hij moet het laten bezinken. Valmet lijkt een financiële servicebalie voor de allergrootste Russische oligarchen. En dat op een uur rijden van Zwolle.

Lees verder in dit onderzoeksartikel: Hun roebels wegsluizen, dat deden Russische oligarchen via Hoofddorp

Duitsland breidt militair hulpfonds uit tot 2 miljard euro, ‘grootste deel’ geld naar Oekraïne

De Duitse regering gaat haar fonds voor militaire hulp aan andere landen uitbreiden tot zo’n twee miljard euro. Het „grootste deel” van het vrijgemaakte geld is bedoeld voor steun aan Oekraïne. Dat heeft de Duitse minister van Financiën Christian Lindner (FDP) vrijdagavond bekendgemaakt. Hoeveel geld er precies in het fonds komt, en welk bedrag naar Oekraïne gaat, is nog niet duidelijk. Duitse media schrijven dat er aan het eind van 2021 zo’n 600 miljoen euro via het fonds was uitgegeven.

400 miljoen euro van het totale bedrag gaat in ieder geval naar de European Peace Facility, een instantie die ongeveer een jaar geleden werd opgezet door de Europese Unie om met bijdragen van lidstaten buitenlandmissies te betalen. Kort na de Russische inval van Oekraïne werd het fonds voor het eerst gebruikt om de aankoop van wapens te financieren. Het overgrote deel van de Duitse bijdrage zal ook naar wapens voor Oekraïne gaan.

De minister van Financiën benadrukte dat bondskanselier Olaf Scholz (SPD) de ophoging van het fonds „vroegtijdig al had aangevraagd”. De financiële steun voor militaire middelen komt te midden van kritiek op Scholz, die de levering van zware wapens aan Oekraïne lijkt te willen vermijden. De Groenen en de FDP willen dat soort steun wel geven. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei vorig weekend tegen de krant Die Welt dat hij de opstelling van Duitsland „terughoudend en koel” vindt, gevraagd naar de levering van wapens vanuit het land.

Lees ook: Duitsland was dertig jaar lang vredesdronken

‘Doden en gewonden na luchtaanvallen, militaire fabriek geraakt in Kiev’

Bij luchtaanvallen op verschillende Oekraïense steden zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag doden en gewonden gevallen. Dat melden Oekraïense media en lokale autoriteiten. Volgens The Kyiv Independent vielen er gewonden in Poltava, Sjevjerodonetsk en Lysytsjansk. De gouverneur van de oostelijke regio Loehansk, waar Sjevjerodonetsk en Lysytsjansk liggen, liet weten dat een persoon om het leven is gekomen en drie mensen gewond zijn geraakt bij de nachtelijke luchtaanvallen. In het centraal gelegen Poltova is volgens de gouverneur van de gelijknamige regio een dode gevallen.

In de hoofdstad Kiev en in Lviv, nabij de Poolse grens, waren zaterdagochtend explosies te horen. Doelwit van de aanvallen in Kiev zou volgens persbureau AFP een militaire fabriek die tanks produceert zijn geweest. Volgens het Russische ministerie van Defensie, geciteerd door persbureau Interfax, is de fabriek met een vanaf zee afgevuurde langeafstandsraket „vernietigd”. In Lysytsjansk is volgens de Oekraïense autoriteiten een gaspijplijn geraakt.

‘Luchtalarm niet negeren’
De burgemeester van Kiev, Vitali Klytsjko, schreef op zijn Telegramkanaal dat de buitenwijk Darnytsky getroffen werd. Hij riep inwoners van Kiev op alert te zijn en het luchtalarm, dat ‘s ochtends klonk, niet te negeren. Medisch personeel is ter plaatse en informatie over mogelijke slachtoffers wordt later verstrekt, aldus Klytsjko.

Eerder deze maand trok het Russische leger zicht terug uit het gebied rondom Kiev. Volgens de Russische plaatsvervangend chef-defensiestaf generaal Sergej Roedsko legt het zich in de huidige fase in de oorlog met name toe op de „bevrijding van de Donbas”, de verovering van de oostelijke regio. In de nacht van donderdag op vrijdag vond een aanval plaats op een raketfabriek ten zuidwesten van Kiev.

Overzicht: 2.500 tot 3.000 Oekraïense militairen gesneuveld en VN wil toegang tot belegerde steden

Dit zijn de belangrijkste ontwikkelingen van vrijdagavond en de nacht van vrijdag op zaterdag:

  • Volgens president Volodymyr Zelensky zijn er tot nu toe 2.500 tot 3.000 Oekraïense militairen gesneuveld in de oorlog met Rusland, zegt hij in een interview met CNN. Ook zijn er zo’n 10.000 militairen gewond geraakt. Hij zei ook dat de wereld zich zou moeten voorbreiden op de mogelijkheid dat de Russische president Vladimir Poetin tactische nucleaire wapens gaat gebruiken. „We moeten niet bang zijn, maar wel voorbereid. En dat geldt niet alleen voor Oekraïne, maar voor de hele wereld, denk ik.”
  • In steden in heel Oekraïne is aan het eind van de nacht het luchtalarm afgegaan, meldt The Guardian. Onder andere in de hoofdstad Kiev, Charkov en Odessa, maar ook in westelijker gelegen steden als Lviv, Rivne en Ivano-Frankivsk.
  • Het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties (WFP) pleit voor onbelemmerde toegang tot families die vastzitten in belegerde Oekraïense steden. De organisatie stelt dat slechte toegang tot de conflictgebieden een grote belemmering vormt voor „levensreddende activiteiten” in het land. „Het is één ding als mensen lijden onder de verwoesting van oorlog. Het is iets anders als ze worden uitgehongerd”, aldus WFP-directeur David Beasley.

Welkom in dit blog

In dit blog doet NRC zaterdag verslag van de nieuwsontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne.

Lees hier het blog van vrijdag terug