Mercedes is na twee grands prix nog altijd op zoek naar balans

Formule 1 Dit Formule 1-seizoen blijft Mercedes qua snelheid achter bij Ferrari en Red Bull Racing. De nieuwe auto’s stuiteren over het asfalt.

De Mercedes-auto van dit seizoen voldoet nog niet aan de verwachtingen.
De Mercedes-auto van dit seizoen voldoet nog niet aan de verwachtingen. Foto’s ANP, Getty Images

Zijn nachtrust zal er niet beter op zijn geworden. Voorafgaand aan de openingsrace van het Formule 1-seizoen in Bahrein, drie weken terug, gaf Mercedes-teambaas Toto Wolff toe dat hij weleens beter had geslapen. Niet zelden schrok de Oostenrijker wakker van de problemen rond de nieuwe auto. Wat konden hij en zijn team nog meer doen?

Wolff en Mercedes hebben de oplossing nog niet gevonden. In Bahrein werd het matige optreden nog enigszins verbloemd door het uitvallen van de Red Bull-coureurs Max Verstappen en Sergio Pérez, waardoor Lewis Hamilton nog op het podium eindigde. Maar in Saoedi-Arabië, twee weken terug, reed de Brit zich mede dankzij drie uitvallers maar net in de punten. Nieuwkomer bij Mercedes George Russell presteerde met een vierde en vijfde plaats constanter, maar ook hem ontbrak het aan snelheid om mee te doen om de overwinning.

De slappe seizoensstart voelt vreemd voor het Duitse team, dat de Formule 1 jarenlang domineerde. Wolff trok al de vergelijking met het enige jaar dat Mercedes onder zijn leiding niet meedeed om de titel. „Het is acht jaar gelukt het raceveld aan te voeren. Niet constant, maar we wisten altijd aan de leiding te komen. Nu voelt het als 2013, toen we qua snelheid niet mee konden komen met Red Bull, en eigenlijk ook niet met Ferrari”, zei hij deze week tegen de website RaceFans.

Mercedes moet voorlopig genoegen nemen met een bijrol achter Ferrari en Red Bull. Ook voor de Grote Prijs van Australië, waar Hamilton en Russell met een nieuwe achtervleugel zullen rijden, lijken plek vijf en zes het hoogst haalbare. Hoe komt dat?

Waardeloze data

De vingers van veel analisten wijzen naar de aanpassing van het technisch reglement. De grote wijziging die de internationale autosportfederatie FIA aan het begin van dit seizoen doorvoerde, waarmee de strijd op de baan spannender moet worden. Met onder meer een nieuw eisenpakket voor de auto’s. Bovendien geldt voor de Formule 1-teams sinds 2021 een budgetlimiet. Die ligt dit jaar op 140 miljoen dollar (ruim 128 miljoen euro).

De verzamelde data uit de voorgaande jaren werd door het nieuwe reglement in een klap niets waard, voor alle teams. Maar het financiële plafond treft het Duitse team wel zwaarder. Waar Mercedes jaar na jaar het lijstje met begrotingen aanvoerde - in 2020 had het Duitse team zo'n 440 miljoen euro te besteden - daar kan het ook dit jaar niet veel meer geld uitgeven dan concurrenten aan de ontwikkeling van de auto.

Dat zou Mercedes juist graag willen. Het team verraste met de W13, de auto voor dit jaar. De carte blanche voor ingenieurs leidde tot een model dat op een aantal cruciale punten afwijkt van dat van andere teams. Dat zorgde in Bahrein al voor discussie. Hield Mercedes zich aan de nieuwe regels?

Onder meer de sidepods, de delen van de auto aan beide zijden van de coureur die een rol spelen in het koelen van de motor, zijn aan de tekentafel in het Engelse Brackley sterk geslonken. Ze kenmerken het unieke en radicaal aerodynamisch ontwerp van de nieuwe Mercedes.

Volgens analisten hebben de eerste races van het seizoen laten zien hoe gewaagd die keuze is. Lewis Hamilton klaagde over het gebrek aan balans in de W13. De auto reageert niet zoals de Brit verwacht, de echte controle ontbreekt. Dat is vooral het gevolg van problemen met de vloer, de onderkant van de auto. Mercedes heeft sinds de eerste trainingsrondjes in Spanje meer last van porpoising dan welk team dan ook. De auto stuitert op rechte stukken, iets wat vooral in vertraagde beelden goed is te zien. Ook Ferrari-coureur Charles Leclerc klaagde erover. Hij vergeleek het met turbulentie in het vliegtuig en werd er misselijk van.

George Russell tijdens een training in Bahrein. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Bruinvis

Bij geen enkel team heeft het stuiteren zo veel invloed als bij Mercedes. De beweging is vernoemd naar een bruinvis (porpoise in het Engels). De tandwalvis beweegt zich op eenzelfde wijze door het water. Op en neer, om vooruit te komen. Maar waar het de bruinvis snelheid oplevert, daar is het stuiteren voor een Formule 1-auto juist funest.

De nieuwe modellen genereren zoveel downforce dat de vloer het asfalt daadwerkelijk raakt. In tegenstelling tot eerdere auto’s wordt per saldo minder neerwaartse kracht gegenereerd. Door technische aanpassingen gebeurt dat vooral via zuigkracht onder de auto, en niet meer erboven. Die aanpassingen zijn in combinatie met de ophanging van de auto en de vering van grote invloed op de snelheid.

Het asfalt werkt haast als een magneet, waardoor de luchtstroom uiteindelijk wordt onderbroken en de downforce verloren gaat. De auto komt daarna vrij van de grond, genereert neerwaartse kracht, om vervolgens weer naar beneden te zakken. Vooral op rechte stukken herhaalt die beweging zich vaak. „Hoe sneller je gaat, hoe slechter het gaat”, zei Russell.

De rijhoogte van de auto opschroeven is de enige mogelijkheid om de zuigkracht te reduceren. Maar daardoor verliest de raceauto ook deels het vermogen downforce te genereren, zei Russell na afloop in Jeddah tegen Motorsport.com. Volgens de Brit is het stuiteren „voor 99 procent” het probleem van het verschil in snelheid met de concurrentie. Omdat dat eerst moet worden opgelost, kan het team zich ook nog niet richten op andere variabelen, zoals de finetuning van de balans of de afstelling van de auto.

Hamilton noemde de W13 na de GP van Saoedi-Arabië „nerveus”, de achterwielen van zijn auto gleden telkens weg. „Het moet wel iets in de set-up zijn”, zei hij. „Het is lastig om te bepalen wat goed is voor de auto en wat niet”, voegde Russell toe. „Soms denken we dat iets een verbetering is, maar dan wordt het juist erger.”