‘Puberruil’ is terug, inclusief het ongemak en de pijnlijkheden

Zap Puberruil, het programma waarin pubers van gezin wisselen, is na vier jaar weer terug op tv. De leeftijd is verhoogd naar zeventien jaar, en is het programma nu echt conflictmijdend geworden?

Kyra krijgt een Syrisch maal in ‘Puberruil’.
Kyra krijgt een Syrisch maal in ‘Puberruil’. Beeld KRO-NCRV

Een politicus is eigenlijk precies hetzelfde als een autohandelaar. Dat vindt althans de zestienjarige Dion in Puberruil. „Lullen als Brugman en een beetje ouwehoeren.” De Brabantse puber handelt zelf in tweedehands auto’s. Het geliefde Puberruil (KRO-NCRV) bestaat al sinds 2008 en kwam dinsdag na een afwezigheid van vier jaar eindelijk weer op televisie. In de reboot is de leeftijd opgehoogd naar rond de zeventien jaar. Verder is het format hetzelfde. Twee pubers ruilen een paar dagen van leven: ze wisselen van gezin, school, vrienden en hobby’s. Voor het optimale vis-uit-de-kom-effect cast het programma twee mensen die optimaal aan elkaar tegengesteld zijn.

In de eerste aflevering zie je meteen de weerslag van de verhoogde leeftijd: dit zijn geen kinderen meer, maar jongens die al volop aan hun carrière bezig zijn. Joep zit bij de Haagse jongerenafdeling van de VVD, en wil premier worden. Dion uit het Brabantse Waalre zit dus in de auto’s. Los van de verschillen tussen stad en land, en klasse- en opleidingsverschillen tussen de jongens, komt Dion uit een groot gezin, terwijl Joep alleen met zijn vader woont.

Een vast wringpunt in Puberruil is het eten. Joep is vegetariër en houdt zich bezig met de klimaatcrisis. (Een VVD’er die om het klimaat geeft – er is hoop.) Nu staat hij in Brabant frikadellen te bakken. Dion heeft nog nooit over politiek nagedacht, maar nu houdt hij een vlammende speech tegen de hypotheekrenteaftrek voor een zaaltje liberale pubers. De verschillen zijn groot, maar de jongens zijn sociaal vaardig, en vinden het best leuk. Ze vinden dat ze op elkaar lijken (goedgebekt, ambitieus) en ze ontdekken dat er meerdere manieren zijn om je ambities te verwezenlijken.

Hm, geen conflict dus. Is dat wel boeiend genoeg? Nieuwe presentator Jan Kooijman zei maandag in talkshow Op1 (NPO1) dat ze oudere pubers wilden omdat die beter kunnen reflecteren. Hij wilde af van de botsingen die in eerdere seizoenen centraal stonden, het moest juist gaan over de verbroedering.

Botsen hoort erbij

Meer begrip kweken voor andermans cultuur en leefwijze was altijd al de doelstelling van het programma. Maar dan moeten die culturen wel eerst flink botsen. Eerst moeten we langs ongemak en pijnlijkheden, anders is het niet spannend. Als iedereen alles „best interessant en leuk” vindt, heb je geen goeie tv.

Op streamingdienst NPO Plus is het hele nieuwe seizoen al te bekijken, dus ging ik naar de volgende aflevering om te kijken of Puberruil inderdaad conflictmijdend is geworden.

Musical-liefhebber Kyra uit het Brabantse Liempde ruilt met de Syrische vluchteling Lojain uit Gouda. Lojain gedraagt zich volwassen en inschikkelijk. Ze heeft daar iets mee te winnen: straks mee kunnen draaien in de samenleving. Kyra daarentegen vindt het heel moeilijk om een paar dagen bij „een andere cultuur” te logeren en had vooraf „best wel een negatief beeld van vluchtelingen”. Dat verschil in flexibliteit is al pijnlijk. Kyra is honderd kilometer van huis, Lojain vierduizend.

Bij de tweede Syrische maaltijd gaat het mis, en blijkt dat Puberruil gelukkig nog steeds lekker tenenkrommend kan zijn. Kyra komt uit een aardappelen-groente-vlees-gezin en ze blieft geen „exotisch eten”. Boven het bord rijst met kip barst ze in huilen uit. Gênant! Ze redt zich eruit door te zeggen dat ze haar ouders zo mist. Die uiting van heimwee blijkt een voltreffer, want het Syrische gezin is ook lange tijd van elkaar gescheiden geweest. De kleine kinderen en de moeder beginnen prompt met Kyra mee te huilen. De vader zegt opgewekt: „Kyra, you opened de kraan!”

Deze rubriek wordt tot 25 april door diverse auteurs geschreven.