In Finland bereikt de coronapandemie nu pas het hoogtepunt

Corona De besmettelijke Omikron-variant van het coronavirus houdt huis in het sterk vergrijsde Finland. „In januari hadden we meer besmettingen dan in de afgelopen twee jaar samen.”

Borden wijzen de weg naar een vaccinatiecentrum in Helsinki.
Borden wijzen de weg naar een vaccinatiecentrum in Helsinki. Foto Jussi Nukari/Lehtikuva

Het aantal coronadoden in het eerste kwartaal van 2022 is in Finland hoger dan in heel 2021, blijkt uit cijfers van het Finse Instituut voor Gezondheid en Welzijn (THL), dat valt onder het ministerie van Volksgezondheid. In 2022 zijn tot nu toe al meer dan 1.400 mensen overleden als gevolg van Covid-19, in 2021 ging het om 1.163 personen.

Mika Salminen, hoofd van de afdeling gezondheidszorg van THL, ziet daar „helaas” een duidelijke verklaring voor. „Door de Omikron-variant van het coronavirus hebben we meer besmettingen dan ooit tijdens de pandemie. In januari hadden we meer besmettingen dan in de afgelopen twee jaar samen: 260.000.”

Het aantal besmettingen is nog steeds nauwelijks gedaald, ziet Salminen. Vorige maand waren het er meer dan 200.000. Het is volgens hem een kwestie van wiskunde: hoe meer besmettingen, hoe groter de kans dat mensen eraan kunnen overlijden. „De vaccins zijn niet perfect en er zijn altijd mensen van wie het immuunsysteem niet sterk genoeg is om een besmetting te overleven.”

Finland is behoorlijk vergrijsd, en dat is terug te zien in de coronacijfers. De gemiddelde leeftijd van de overledenen in 2022 was 82 jaar. Salminen: „Als je kijkt naar de doodsoorzaak, dan geldt voor de meesten van hen dat het coronavirus een bijdrage heeft geleverd en misschien de laatste factor was. Maar het is niet alleen dat, ze waren al zwakker. Slechts een klein deel stierf als direct gevolg van Covid-19.”

Als we aan het begin van de pandemie zulke hoge infectiecijfers hadden gehad, toen er nog geen vaccins waren, dan zouden we waarschijnlijk tien keer meer doden hebben gehad dan nu

Mika Salminen Fins Instituut voor Gezondheid en Welzijn

In andere landen lijkt het sterftecijfer door de Omikron-variant mee te vallen, ziet ook Salminen. „Tot nu toe hadden we lage cijfers, een van de laagste in de Europese Unie. Onze interpretatie is dat in veel andere Europese landen kwetsbare mensen vrij vroeg tijdens de pandemie zijn overleden. Als we aan het begin van de pandemie zulke hoge infectiecijfers hadden gehad, toen er nog geen vaccins waren, dan zouden we waarschijnlijk tien keer meer doden hebben gehad dan nu.”

De vaccinatiegraad onder ouderen is hoog in Finland: meer dan 95 procent van de bevolking heeft twee prikken gehad, 86 procent heeft een booster ontvangen. Onlangs is besloten om mensen van tachtig jaar en ouder een tweede booster te geven, die campagne is net van start.

Geen maatregelen

Een eenduidige oplossing ziet Salminen niet. „Je kunt natuurlijk altijd de hygiënevoorschriften verhogen. Het probleem met maatregelen voor de maatschappij is dat het vaccin besmetting niet kan voorkomen. Dus als je strenge maatregelen neemt, wordt het probleem naar de toekomst verplaatst.” In Finland zijn er momenteel geen beperkende coronamaatregelen. „Wat je wel kunt doen, natuurlijk, is de maatregelen in bijvoorbeeld verzorgingshuizen verbeteren. Aan het begin van de pandemie waren de regels heel strikt, konden bewoners geen familie op bezoek krijgen. Maar dat is ondraaglijk, dat je in de laatste fase van je leven je geliefden niet kunt zien. Dat kun je niet volhouden.”

In Finland moeten medewerkers in ziekenhuizen en verzorgingshuizen gevaccineerd zijn. Dat helpt volgens Salminen al enigszins. „Ook worden mondkapjes en hygiënemaatregelen aangeraden. Daarmee kun je de risico’s in toom houden.”

Vergeleken met noordelijke landen als Denemarken en Noorwegen daalt het aantal besmettingen in Finland een stuk langzamer, ziet Salminen. „Er zijn een paar verschillen. Denemarken had veel eerder een grote golf dan wij en wij hadden in het begin behoorlijk strenge maatregelen, waardoor de besmettingscijfers zijn vertraagd.”

Lees ook De regels verdwijnen, het virus niet

Hij verwacht dat het aantal besmettingen in de zomer zal dalen. „Wat er in de herfst gebeurt, zal afhankelijk zijn van hoeveel mensen gevaccineerd zijn en hoeveel mensen een infectie hebben doorstaan in lente. Dit virus zal niet weggaan, het zal elke winter opnieuw opduiken, dat is duidelijk. Het is iets waar we ons op moeten voorbereiden, door het zorgstelsel te versterken. En ik hoop dat hygiënemaatregelen een permanent element zullen zijn in bijvoorbeeld verzorgingshuizen.”