Recensie

Recensie Strips

Expositie slaat een brug tussen klassieke kunst en strips

Strips uit het Louvre De expositie Strips uit het Louvre in het Belgisch Stripcentrum in Brussel is een overweldigende meta-ervaring van een museum in een museum.

De graphic novel Moeder Met Kind van Christian Lax verbindt het Louvre met Afrika, het koloniale Franse verleden en de roof van kunstschatten.
De graphic novel Moeder Met Kind van Christian Lax verbindt het Louvre met Afrika, het koloniale Franse verleden en de roof van kunstschatten.

Het Louvre geeft sinds 2005 stripmakers uit Europa en Azië carte blanche om het museum te verbeelden in graphic novels. Volgens Fabrice Douar, curator en verantwoordelijk voor de stripcollectie van het Louvre, wil het museum daarmee vooraanstaande stripauteurs „de gelegenheid geven om in dialoog te treden met de collecties, de ruimtes en de geschiedenis van het museum”. Daarmee slaat het Louvre volgens hem een brug tussen de klassieke, academische, officiële kunst en de bruisende wereld van het stripverhaal. Klassiek en bruisend, het vat de expositie met werk van twintig stripmakers accuraat samen.

De expositie Strips uit het Louvre in het Belgisch Stripcentrum, die nog te zien is tot 11 september, geeft de bezoeker meer dan een overzicht van de strips uit de Franstalige reeks, die deels in het Nederlands verscheen. Naast origineel werk toont de expositie het scheppingsproces aan de hand van schetsen, storyboards en achtergrondinformatie. De makers komen voornamelijk uit Franstalige landen en uit Azië. Dat laatste is niet onlogisch: manga wordt in Frankrijk al jaren het meest verkocht en de auteurs, onder wie Taiyo Matsumoto, Jiro Taniguchi en Naoki Urasawa, zijn even bekend als de aanwezige Europese vakbroeders, zoals Christian Durieux, Enki Bilal, Étienne Davodeau en Nicolas de Crécy.

Prikkels

De tentoonstelling is opgedeeld in de drie zaalkleuren van het Louvre. Ze markeren de verschillende vertrekpunten, samengevat als de kunstwerken, het publiek en de muzen. Natuurlijk ontbreken de Mona Lisa en de Nikè van Samothrake niet, net als de Grande Galerie en de Piramide. Spannender wordt het als een auteur kiest voor het museumpubliek, zoals David Prudhomme doet. In het helaas nog onvertaalde La traversée du Louvre kijkt de Franse stripmaker hoe bezoekers zich gedragen – zijn voorstudies en illustraties vormen het hoogtepunt van de expositie. Zijn werkproces is perfect vertaald en heerlijk uitgebeeld, om met je neus bovenop te staan.

De Aziatische auteurs lijken vooral onder de indruk van het grootse: zij kiezen voor een poëtische vertaalslag, die abstracter en dromeriger is, met een navenant resultaat in de museale setting. Het is ongeleid, de bezoeker mist de stem van de auteur. Je komt niet te weten wat hèn persoonlijk bezielde.

Een pagina uit La traversée du Louvre van David Prudhomme.

Een ander hoogtepunt is het werk van Christian Lax (De teenloze adelaar, Vinkenbrood). Deze Franse stripmaker vertelt in de schitterende graphic novel Moeder met kind een aangrijpend en maatschappijkritisch relaas dat het museum verbindt met Afrika, het koloniale Franse verleden en de roof van kunstschatten, die ook in het Louvre te vinden zijn. Hier had de expositie meer mee kunnen doen: de actuele maatschappelijke impact van het verhaal was beslist van toegevoegde waarde geweest. De tentoongestelde originelen zeggen nu te weinig.

Strips uit het Louvre is bepaald geen walk in the parkwandeling in het park. Met 150 originelen, veel schets- en studiemateriaal en een flinke hoeveelheid achtergrondinformatie is het zelfs bijna te veel. Maar omdat de expo sober is vormgegeven, met veel licht en ruimte, raakt de bezoeker niet subiet overprikkeld. Overweldigend is het onder alle omstandigheden, klassiek ook: strips hangen in musea toch vooral in lijsten aan de muur.

Taboe

Aan het einde van de expositie is de werkkamer nagebootst van de Belgische stripmaakster Judith Vanistendael (Penelope, De Walvisbibliotheek): een lief-rommelig tafelbladtafereel in een liggende vitrine, aan de muur schetsen en foto’s die met plakbandjes zijn opgeplakt. Haar strip gaat over de Cycladische beeldhouwwerken van het Louvre en is de twintigste in de reeks, nota bene de eerste van een vrouwelijke stripmaker.

Eén verdieping lager in het Stripcentrum is de expositie Het geheim van de zwaardvissen over het werk van E.P. Jacobs, de maker van de stripklassieker Blake en Mortimer. Daar wordt stilgestaan bij ‘de vrouw als taboe’. Net na de Tweede Wereldoorlog werd een strikte censuur ingevoerd, in het belang van de goede zeden. De aanwezigheid van vrouwen in strips werd als onfatsoenlijk bestempeld en Blake en Mortimer werd om die reden bijna verboden. Dat was toen, het Louvre doet er goed aan in de nabije toekomst de blik te verruimen: hoog tijd voor bijdragen van Pénélope Bagieu, Carole Maurel, Marjane Satrapi, Rumiko Takahashi, Catherine Meurisse of Aimée de Jongh, om een paar kandidaten te noemen. We zijn tenslotte 75 jaar verder.