‘In Denemarken stijgt het aantal coronadoden fors’, volgens Amerikaanse twitteraars. ‘Desinformatie’, zeggen de Denen

Covid-19 Het aantal coronadoden in Denemarken stijgt pijlsnel, volgens Amerikaanse twitteraars. Dat is desinformatie, vinden de Denen zelf.

De markthal Torvehallerne in de Deense hoofdstad Kopenhagen, waar klanten en verkopers sinds deze maand geen mondkapje meer hoeven dragen.
De markthal Torvehallerne in de Deense hoofdstad Kopenhagen, waar klanten en verkopers sinds deze maand geen mondkapje meer hoeven dragen. Foto Liselotte Sabroe/AFP

Van schrik begonnen de Denen opeens in het Engels te twitteren. Het State Serum Instituut (SSI), het centrum voor volksgezondheid, klom op het sociale medium in de pen tegen een storm van Amerikaanse „desinformatie” over de corona-situatie in het Scandinavische land.

Denemarken geldt als een eigenzinnige voorloper in de strijd tegen de pandemie. Het land beperkte maatregelen zoveel mogelijk, en liet die deze maand zelfs geheel los. De toestand was onder controle, en de Denen konden hun normale leven hervatten.

‘Gierend gek’

De Amerikaanse epidemioloog Eric Feigl-Ding trok het felst van leer: de Denen waren „gierend gek geworden”. Hij betichtte de Deense overheid ervan de bevolking om de tuin te hebben geleid, terwijl het aantal coviddoden in het land pijlsnel zou zijn gestegen.

Ook arts-twitteraar Eric Topol (620.000 volgers) vond het er „niet goed uitzien” in Denemarken. Met verwijzing naar een grafiek die een stijgende lijn van coronadoden liet zien sinds het schrappen van de maatregelen. Denemarken liet kwetsbare burgers plotseling aan hun lot over, klonk de instemmende kritiek op het sociale medium.

Volgens het Deense SSI is het allemaal een misverstand. Of erger: desinformatie. In een reeks „Beste Eric”-tweets weersprak het instituut de schrikbarende cijfers die de Amerikaanse epidemioloog had aangehaald. Daarin ging het om sterfgevallen mét corona, niet dóór corona, verduidelijkte het overheidsinstituut.

Denemarken trok alle maatregelen twee weken geleden in. Dat kon, vond de regering, omdat de vaccinatiegraad in het land hoog is en Omikron minder ziekmakend blijkt te zijn dan gevreesd. In de VS is de strijd tegen covid nog lang geen uitgemaakte zaak; ook daar dalen de aantallen besmettingen en ziekenhuisopnamen, maar allerlei maatregelen zijn nog van kracht.

Onderscheid tussen met en door

Ook politiek wetenschapper Michael Bang Petersen, lid van de covidadviesraad van de Deense regering, mengde zich in de het Twitter-rumoer. Hij onderstreepte nog eens dat de dominante Omikronvariant de cijfers vertekent: er zijn wel veel meer gevallen, maar die zijn ook veel minder ernstig. Ook worden nu veel meer mensen in het ziekenhuis opgenomen met Omikron, maar niet dóór Omikron (iets meer dan de helft van de opnamen, 55 procent, staat direct in verband met Omikron). Hetzelfde geldt voor patiënten op de intensive care. Van de sterfgevallen zou een derde van de positief geteste patiënten overlijden aan een andere aandoening.

Vraag is volgens de critici van de Denen dan weer of het onderscheid ‘met of door’ covid wel duidelijk te maken is. Hoe dan ook, de kritiek is zo hard aangekomen dat de Deense autoriteiten nu een factcheckpagina hebben geopend om de Amerikaanse „misinformatie” te bestrijden.

Inmiddels worden daar acht „typische misverstanden” over de Deense situatie weersproken. Onder meer de bewering dat volgens de Deense overheid „covid niet meer bestaat” („uiteraard” niet correct, aldus het SSI). Of dat het aantal gevallen in het land zo snel oploopt dat patiënten nu ook worden ondergebracht in psychiatrische ziekenhuizen. Ook „niet correct”, aldus het SSI. Al klopt het dat door Omikron ook een toenemend aantal psychiatrische patiënten milde covidklachten heeft. Net als de rest van de bevolking.