Gemeenten: snelle aanpak arbeidsmigranten nodig

Rapport arbeidsmigranten Een jaar na een rapport over arbeidsmigranten is er weinig gebeurd met de aanbevelingen. Gemeenten willen actie van het kabinet.

In Rotterdam wonen veel Oost-Europese arbeidsmigranten.
In Rotterdam wonen veel Oost-Europese arbeidsmigranten. Foto Merlin Daleman

Het kabinet wacht volgens gemeenten te lang met maatregelen om de positie van arbeidsmigranten in Nederland te verbeteren. Dat blijkt uit een inventarisatie van NRC bij de twintig gemeenten met het hoogste percentage arbeidsmigranten. Zij vinden dat het kabinet achterloopt met het uitvoeren van de aanbevelingen van de commissie-Roemer, dat ruim een jaar geleden verscheen.

Oud-SP-leider Emile Roemer publiceerde in oktober 2020 een rapport met vijftig voorstellen om de positie van arbeidsmigranten te verbeteren. De aanbevelingen waren erop gericht de problemen van uitbuiting en ongezonde woon- en werkomstandigheden structureel op te lossen. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer vroeg om een snelle uitvoering.

Maar daar is nog geen sprake van, zeggen verschillende gemeenten. Volgens de gemeente Venlo „lijkt het nu stil rondom dit thema”. Horst aan de Maas zag afgelopen jaar „mede vanwege het demissionaire karakter van het kabinet nog weinig beweging”. Den Haag stuurde in februari 2021 al een brief aan de Tweede Kamer met de boodschap vaart te maken. „In de huidige situatie worden mensen uitgebuit en kan de gemeente dit niet bij de oorzaak aanpakken”, schrijft de gemeente in antwoord op vragen van NRC.

De gemeenten vragen vooral om snelle wet- en regelgeving omtrent het certificeren van uitzendbureaus, de registratie van arbeidsmigranten, het loskoppelen van het huur- en arbeidscontract en verbetering van de handhaving. Dit zijn allemaal punten uit het rapport-Roemer. Zolang landelijk beleid uitblijft, verandert er weinig, zegt de Rotterdamse wethouder Richard Moti (Werk en Inkomen, PvdA). „Ik mis echt de urgentie. Wij zien dagelijks welke problemen er zijn met de huisvesting. We zien de uitbuiting, maar er ligt nog steeds geen concept-wet.”

In onderzoek

Half december schreef het demissionaire kabinet in een brief over de voortgang van de aanpak dat er in 2020 en 2021 50 miljoen euro beschikbaar was voor huisvesting van kwetsbare groepen, waaronder arbeidsmigranten.

„Maar in die brief beaamt het kabinet dat er nog weinig is veranderd”, zegt wethouder Moti. „Alles is in onderzoek, maar de positie van de EU-arbeidsmigrant is weinig veranderd.”

Het wachten op landelijk beleid heeft directe gevolgen, ziet de gemeente Tilburg. „We hebben onvoldoende zicht op waar arbeidsmigranten verblijven en hebben geen wettelijke basis en middelen voor de integratie en opvang van EU-burgers”, schrijft de gemeente. „Arbeidsmigranten kunnen we daarom niet altijd bereiken met relevante informatie, over bijvoorbeeld corona, en zij zijn kwetsbaarder bij tegenslagen, slecht werkgeverschap en slechte woonomstandigheden.”

Lees ook deze reportage: In deze Rotterdamse wijken is zelfs de pizzeria Pools

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zegt zich „niet te vinden in de uitspraken dat er van uitvoering nog geen sprake zou zijn”. Voor de verbetering van de positie van arbeidsmigranten is structureel geld gereserveerd in het coalitieakkoord, aldus het ministerie. „De noodzaak en de urgentie worden ook door het nieuwe kabinet gevoeld. Maar het ministerie ziet ook dat problematiek rondom arbeidsmigratie weerbarstig is en langdurige samenwerking tussen alle partijen is en blijft noodzakelijk. ”

Zelfs de pizzeria is Pools p.10-11