Mooi, die grafiek van Kuipers, maar hij klopte niet helemaal

Persconferentie Minister Kuipers van Volksgezondheid toonde op de coronapersconferentie van dinsdag grafieken. Daarvoor krijgt hij lof, maar hij gebruikte wel verouderde gegevens.

Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid, D66) tijdens de persconferentie van dinsdag.
Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid, D66) tijdens de persconferentie van dinsdag. Foto Sem van der Wal/ANP

Bij zijn eerste coronapersconferentie werd de nieuwe minister van Volksgezondheid nog geprezen om zijn frisse aanpak zoals het introduceren van grafieken om de pandemie inzichtelijk te maken. Na zijn tweede persconferentie klinkt de kritiek dat Ernst Kuipers met zijn belangrijkste grafiek 5,5 miljoen kijkers verkeerd voorlichtte over de mate waarin boosters ziekenhuisopnames voorkomen.

„Als je gevaccineerd bent, ben je minder vatbaar voor het virus en dat ziet u op dit plaatje”, zo introduceerde Kuipers dinsdag zijn kernboodschap. Links liet hij de actuele vaccinatiecijfers van Nederland zien. Rechts hoeveel gevaccineerden in het ziekenhuis belandden. Kuipers zei dat 56 procent van de 18-plussers een boost-vaccin heeft gehad. „In de ziekenhuizen is het beeld totaal anders. Dat ziet u op het rechter plaatje. Daar zijn de mensen na dat boost-vaccin, sterk in de minderheid”, zo verwees hij naar het anderhalve groene poppetje.

x

Het probleem? Daarmee wordt het aantal mensen in het ziekenhuis met een booster met tenminste een factor drie onderschat. De opnamecijfers van Kuipers slaan namelijk op de periode van 1 december tot 13 januari. En over een belangrijk deel die tijdspanne had slechts een verwaarloosbaar deel van Nederland een derde prik ontvangen. Kuipers’ voorganger verklaarde de boostercampagne pas eind december „op stoom”.

Vijf groene poppetjes

Een graphic op basis van de meest recente RIVM-data over ziekenhuisopnames (tussen 1 en 13 januari) toont dan ook een ander beeld: vijf groene poppetjes. Van de 1.743 opgenomen patiënten van wie de vaccinatiestatus bekend is, vertegenwoordigen zij de 90 patiënten die met een booster in het ziekenhuis belandden.

De verwachting is dat die groep verder zal groeien. Cijfers tonen aan dat boost-vaccins een forse extra laag bescherming geven tegen ziekenhuisopnames, maar net zoals bij de eerste vaccinatieronde is die bescherming niet absoluut. Naarmate een groter deel van de bevolking een boostervaccin heeft gehad neemt hun aandeel in ziekenhuizen toe.

Het ministerie van Volksgezondheid stelt in een reactie dat „transparant gecommuniceerd” is op welke cijfers Kuipers zich baseerde.

Correctie (27-1-2022): In een eerdere versie van dit artikel stond dat minister Kuipers een grafiek baseerde op de periode van half november tot half januari. Dit moet zijn: van 1 december tot 13 januari. Dit is aangepast.