Laatste nieuws coronacrisis

Bijna zesduizend werkgevers moeten loonsubsidie terugbetalen

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Nederland ging vandaag grotendeels van het slot

Bijna zesduizend werkgevers moeten loonsubsidie terugbetalen

Bijna 6.000 werkgevers moeten hun loonsubsidie NOW terugbetalen omdat zij niet hun definitieve omzetgegevens hebben doorgegeven aan uitkeringsinstantie UWV. Dat heeft minister Karien van Gennip (Sociale Zaken, CDA) woensdag laten weten aan de Tweede Kamer.

Het gaat om de eerste steunronde, in het voorjaar van 2020. De werkgevers hebben samen 160 miljoen euro aan voorschotten ontvangen. Zonder hun definitieve gegevens kan uitkeringsinstantie UWV niet vaststellen op welk subsidiebedrag zij recht hebben, schrijft Van Gennip.

Werkgevers moesten eigenlijk voor november hun cijfers inleveren, maar bijna 9.500 van hen misten die deadline, waarna het kabinet hen tot 9 januari de tijd gaf. De minister verwacht dat een deel van de werkgevers bewust niks inleverde, omdat zij al verwachten dat zij het volledige voorschot moeten terugbetalen.

Op 14 februari opent een nieuw loket voor NOW. Het is inmiddels de achtste aanvraagperiode sinds het begin van de coronacrisis.

Werknemers van het UWV bekijken aanvragen die binnenkomen bij het NOW-loket. Foto Evert Elzinga/ANP

Oostenrijk beëindigt maandag strenge lockdown voor ongevaccineerden

Oostenrijk beëindigt vanaf aanstaande maandag na ruim twee maanden de lockdown voor mensen die niet ingeënt zijn tegen het coronavirus. Dat hebben bondskanselier Karl Nehammer en minister van Volksgezondheid Wolfgang Mückstein woensdag bekendgemaakt voor de ministerraad, melden Oostenrijkse media. De maatregel is niet langer nodig omdat de druk op de ziekenhuizen is afgenomen.

Sinds half november geldt de regel dat ongevaccineerden alleen voor werk, een bezoek aan een essentiële winkel of voor sportactiviteiten het huis mogen verlaten. Het uitgaansverbod voor ongevaccineerden heeft naar schatting zo’n twee miljoen Oostenrijkers getroffen, op een totaal inwonertal van bijna negen miljoen. Het was volgens de bondskanselier „een maatregel waar veel mensen al weken over klagen, maar die om gezondheidsredenen onvermijdelijk was”.

Er blijven nog wel strikte maatregelen gelden in het land, zoals de 2G-regel. Dat betekent dat alleen mensen die gevaccineerd zijn of recent zijn genezen van het virus naar winkels, horeca en cultuurinstellingen mogen. Ook zijn medische mondkapjes vereist.

In Denemarken gelden vanaf volgende week dinsdag helemaal geen coronamaatregelen meer. Dat heeft premier Mette Frederiksen vandaag bevestigd na berichtgeving in de Deens media afgelopen dinsdag.

58.666 positieve coronatests, achterstand bij RIVM loopt verder op

Bij het RIVM zijn de afgelopen 24 uur 58.666 positieve tests geregistreerd. Dat zijn er 4.441 meer dan op dinsdag, toen het instituut berichtte over 54.225 positieve testresultaten. Het RIVM meldt daarnaast dat het aantal positieve tests dat nog niet is geregistreerd, is opgelopen tot zo’n 78.000 over de afgelopen negen dagen. Dinsdag waren dat er nog 18.000 minder.

De achterstand is het gevolg van het grote aantal mensen dat positief test in een teststraat van de GGD. Het lukt volgens het RIVM niet om het „hoge aantal meldingen” dat binnenkomt vanuit de teststraten te verwerken in systemen van de GGD, waardoor de resultaten niet worden doorgegeven aan het RIVM.

Het RIVM kreeg in de afgelopen 24 uur twaalf meldingen van sterfgevallen door Covid-19. Dat wil niet zeggen dat deze personen ook in het afgelopen etmaal overleden zijn, sterfgevallen worden soms met vertraging aan het instituut doorgegeven.

ChristenUnie: coronatoegangsbewijs past niet bij ‘endemische’ fase pandemie

Coalitiepartij ChristenUnie vindt dat het kabinet duidelijk moet maken op welke termijn het coronatoegangsbewijs volledig kan worden afgeschaft. Volgens partijleider Gert-Jan Segers is het „niet proportioneel in een nieuwe, endemische fase rond corona” dat Nederlanders op allerlei locaties moeten aantonen of ze gevaccineerd, genezen of getest zijn; het huidige 3G-systeem. „Daar kunnen we niet op dezelfde manier mee doorgaan”, aldus Segers woensdag in de Tweede Kamer. Deskundigen betwijfelen overigens of een zogenaamde endemische fase al aanstaande is.

De ChristenUnie was altijd tegenstander van het coronatoegangsbewijs, maar moest de invoering ervan vorig jaar accepteren. De partij vindt dat het kabinet nu kritischer moet worden op de inzet van het toegangsbewijs omdat onderzoek van de TU Delft vorige week liet zien dat de effectiviteit minder wordt bij een hoog besmettingsniveau. „Waarom wil het kabinet het coronatoegangsbewijs zo prominent in de gereedschapskist houden?”, vraagt Segers zich af. Daarmee doelt hij ook op de wens van de regering om wetsvoorstellen voor de invoering van zowel 2G als de 3G-coronapas op het werk de komende weken gewoon te behandelen.

Ook andere partijen waren kritisch over de toekomst van de coronapas. PVV-Kamerlid Edgar Mulder zei dat doorgaan met de toegangsbewijzen „louter een politiek-ideologische keuze” is. SP’er Maarten Hijink wees erop dat het kabinet beloofd heeft dat de coronapas een tijdelijke maatregel zou zijn. De SP wil er snel vanaf omdat de pas volgens Hijink „totaal niet geholpen heeft de besmettingen te beheersen”.

VVD-Kamerlid Judith Tielen wil nog niet van de coronapas af omdat zij denkt dat „we nog niet in het eindspel van de pandemie zijn”. Tielen belooft wel dat de partij bij elke stap versoepelingen kritisch zal kijken of het coronatoegangsbewijs nog nodig is. De coronapas is vanaf vandaag weer verplicht op bijna alle heropende locaties, zoals horeca, cultuurinstellingen en dierentuinen.

Aantal ziekenhuispatiënten met Covid-19 neemt iets af

Het aantal patiënten dat met Covid-19 in Nederlandse ziekenhuizen is opgenomen, is tussen dinsdag- en woensdagochtend iets gedaald. Er worden woensdag 1.154 coronapatiënten verzorgd, negen minder dan dinsdag. Dat blijkt uit de dagelijkse cijferupdate van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

Op de IC’s liggen nu 249 patiënten met Covid-19, drie minder dan een dag eerder. Op de reguliere verpleegafdelingen worden 905 mensen verzorgd die positief zijn getest op het coronavirus. Dinsdag waren dat er nog 911. In totaal werden 148 nieuwe patiënten binnengebracht in de ziekenhuizen, waarvan 15 op een IC en 133 op een verpleegafdeling.

Van Dissel: met Omikron 40 procent minder kans op ziekenhuisopname

De kans dat mensen die besmet zijn met de Omikron-variant van het coronavirus in het ziekenhuis terechtkomen, ligt ongeveer 40 procent lager dan bij de deltavariant. Dat blijkt uit prognoses van RIVM-directeur Jaap van Dissel, die hij woensdag aan de Tweede Kamer heeft gepresenteerd. De modellen voorspellen ook dat zo’n 10 procent van de Omikronpatiënten die in het ziekenhuis terechtkomen naar de intensive care moet. Bij de deltavariant is dit 20 procent.

Van Dissel benadrukte wel dat hij er in de modellen van uitgaat dat de boostergraad nog toeneemt. Zo’n 57 procent van de Nederlandse volwassenen heeft nu een boosterprik gehad. Van Dissel zei dat mensen er niet van uit moeten gaan dat, omdat het ziekteverloop bij Omikron vaak minder ernstig is, een booster niet nodig is.

Tijdens de briefing werd een vraag gesteld over het toegenomen aantal 30-minners dat met corona in het ziekenhuis ligt. „Jeugdigen tot 30 jaar komen zelden in het ziekenhuis met corona”, antwoordde Van Dissel. „De kinderen die er nu liggen, zijn vooral heel kleine kinderen die ter observatie zijn opgenomen.”

Van Dissel benadrukte wel dat hij er in de modellen van uitgaat dat de boostergraad nog toeneemt. Foto Bart Maat/ANP

Eerste commerciële testlocaties open ter ondersteuning van GGD’s

Commerciële testbedrijven voeren vanaf woensdag coronatests uit voor de GGD’s, die hun maximale capaciteit van 150.000 dagelijkse tests hebben bereikt. Dat meldt Stichting Open Nederland (SON), de organisatie waarbij commerciële testaanbieders zich kunnen aansluiten. SON verwacht dat de aanbieders tegen het weekeinde dagelijks ongeveer 50.000 tests kunnen uitvoeren.

Zeker tien aanbieders doen mee met in totaal ongeveer vijftig locaties, waarvan een aantal al open is. SON heeft niet bekendgemaakt om welke testaanbieders het gaat en waar de beschikbare testlocaties zijn. De commerciële testlocaties worden toegevoegd aan de GGD-systemen en kunnen voorgesteld worden wanneer mensen een afspraak willen inplannen. „Mensen moeten nog steeds naar de GGD voor een afspraak en niet direct naar de locatie”, aldus een woordvoerder van SON tegen persbureau ANP.

De testlocaties mogen niet ook worden gebruikt voor Testen voor Toegang. Dit blijft beschikbaar op andere locaties voor mensen die een coronatoegangsbewijs nodig hebben.

Momenteel doen zeker tien aanbieders mee op ongeveer vijftig locaties. SON heeft niet bekendgemaakt om welke testaanbieders het gaat en waar de beschikbare testlocaties zijn. Foto Flip Franssen/ANP

Nog 130.000 mensen wachten op uitgestelde operatie

Naar schatting wachten in Nederland nog 130.000 mensen op een operatie die wegens de coronapandemie moest worden uitgesteld. Dat zei Karina Raaijmakers, directeur bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) woensdag in de Tweede Kamer. Dit cijfer is gebaseerd op informatie uit 57 ziekenhuizen en geeft volgens een woordvoerder „een goede benadering van de werkelijkheid”.

Vanwege de druk op de zorg in de ziekenhuizen door de coronacrisis zijn de afgelopen twee jaar honderdduizenden operaties uitgesteld. Hiervan staan er op dit moment nog 130.000 op de planning in de ziekenhuizen. Dat is ongeveer 14 procent van het totaal aantal operaties dat jaarlijks uitgevoerd wordt. Dit zijn geen spoedeisende operaties, maar chirurgische ingrepen die bij ziekenhuizen aangemeld en ‘planbaar’ zijn, bijvoorbeeld een behandeling aan een hand, knie of heup, maar ook zwaardere ingrepen als hart-, hersen- en kankeroperaties.

Vorige week meldde het NZa nog dat er 200.000 operaties moesten worden uitgesteld. Het verschil tussen de twee cijfers zit hem in operaties die niet hoeven te worden ingehaald, bijvoorbeeld bij goedaardige klachten of behandelingen die seizoensgebonden zijn, zoals het plaatsen van buisjes bij kinderen.

Lees ook: Na haar uitgestelde openhartoperatie overleed Astrid in de wachtkamer van het ziekenhuis

Ziekteverzuim zorg in laatste kwartaal 2021 naar recordhoogte van ruim 8 procent

Het ziekteverzuim in de zorgsector is in het laatste kwartaal van 2021 opgelopen naar 8,2 procent, dat is het hoogste niveau sinds 2001. In de laatste drie maanden van 2020 was dit nog 7,5 procent. Dat blijkt woensdag uit een analyse van kennisnetwerk Vernet in opdracht van pensioenbelegger PGGM. Omgezet in aantallen betekent dit dat er gemiddeld in de laatste drie maanden van het afgelopen jaar dagelijks zo’n 79.000 werknemers niet inzetbaar waren. Over het hele jaar 2021 was het verzuim bijna 7,3 procent.

Werknemers meldden zich het afgelopen jaar vaker ziek. Het langdurige verzuim is het meest toegenomen; de gemiddelde duur van het verzuim was bijna 29 dagen. De cijfers zijn exclusief werknemers die in thuisquarantaine zaten of wachtten op de uitslag van een coronatest. Een woordvoerder van PGGM ziet een duidelijk verband tussen de stijgende cijfers en de opmars van het coronavirus, maar durft geen link te leggen met de Omikronvariant.

Vernet heeft voor de berekening gebruik gemaakt van de gegevens van vierhonderd zorginstellingen, waaronder ziekenhuizen, instellingen voor geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg en thuiszorg. Bij deze instellingen werken zo’n 623.000 mensen, ongeveer tweederde van alle zorgmedewerkers in Nederland. Van de acht academische ziekenhuizen in ons land is voor dit onderzoek geen data gebruikt.

‘Essentiële’ werknemer zonder klachten hoeft niet in quarantaine, ook zonder booster of recente besmetting

Werknemers met een ‘essentiële’ functie zonder coronaklachten zijn niet langer verplicht om in quarantaine te gaan na contact met een besmet persoon, ook als zij niet geboosterd zijn of recent een besmetting doorgemaakt hebben. Dat schrijft zorgminister Ernst Kuipers (D66) dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer, na advies van het OMT. De versoepeling geldt voor functies waarbij „de bedrijfsvoering ernstig wordt belemmerd zonder inzet van deze werknemer(s)” en waarbij het werk „niet op een andere wijze kan worden uitgevoerd”. De aangepaste regeling is in ieder geval tot en met april van kracht.

De werkgever moet met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging van de organisatie overleggen over welke functies essentieel zijn en heeft voor de invoering van de regeling toestemming nodig van een van deze organen. Een essentiële werknemer heeft nog steeds de keuze om wél in quarantaine te gaan. Het begrip ‘essentieel beroep’ verschilt van de lijst cruciale beroepen die de maatschappij draaiende houden - zoals zorgmedewerkers, leraren en politieagenten - die de overheid in het begin van de pandemie vaststelde.

De maatregel wordt ingevoerd vanwege de grote toename van het aantal besmettingen en „het reële risico op ontwrichtende effecten in de maatschappij door grote aantallen mensen die tegelijk in quarantaine zijn”, schrijft Kuipers. Al duidelijk was dat mensen die geboosterd zijn of in de laatste acht weken positief testten, niet meer in quarantaine hoeven na contact met een besmet persoon als zij geen klachten hebben. Voor essentiële werknemers gelden deze voorwaarden niet.

Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid, D66) nam tijdens de persconferentie gisteren als eerste het woord. Fot Sem van der Wal/ANP

Oversterfte in 2021: bijna 10 procent meer sterfgevallen dan verwacht

Het aantal mensen dat in 2021 overleed lag 10 procent hoger dan verwacht voor dat jaar. Volgens de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) overleden bijna 171.000 mensen, 16.000 meer dan verwacht. In 2020, het eerste jaar van de coronapandemie, was er ook al sprake van oversterfte: in dat jaar overleden 15.000 mensen meer dan verwacht.

Het CBS meldt dat deze oversterfte voorkwam in alle leeftijdsgroepen. De oversterfte was met 14 procent het hoogst in de leeftijdsgroep van 65 tot 80 jaar. In de groep van 50 tot 65 jaar lag de oversterfte op 11 procent. In 2021 overleden meer mannen dan vrouwen. Dat is opmerkelijk, aangezien sinds eind jaren negentig jaarlijks meer vrouwen overlijden, omdat zij in hogere leeftijdsgroepen in de meerderheid zijn. De oversterfte onder mannen lag in 2021 op 11 procent, bij vrouwen op 9 procent.

Per regio lag de oversterfte het hoogst in Flevoland (20 procent) en Zeeland (16 procent) en relatief het laagst in Kennemerland en Amsterdam (beide 6 procent). De doodsoorzaak voor de overledenen in 2021 zijn nog onduidelijk, omdat het CBS alleen over de cijfers tot augustus beschikt. Tot die maand overleden bijna 12.000 mensen aan Covid-19, oftewel 11 procent van de totale sterfte in die periode.

Welkom in dit blog

In dit blog doet NRC verslag van de belangrijkste ontwikkelingen in de coronacrisis. Het kabinet kondigde dinsdagavond versoepelingen van de coronamaatregelen aan die vandaag ingaan. De horeca- en cultuursector mag tot 22.00 uur ‘s avonds weer mensen ontvangen en ook is er weer tot een derde van de capaciteit publiek welkom bij sportwedstrijden.

Lees hier: het coronablog van dinsdag 25 januari

Dit blog is gesloten

In dit blog deed NRC op woensdag 26 januari verslag van de belangrijkste ontwikkelingen in de coronacrisis. Het was de dag dat de horeca, culturele sector, dierentuinen en pretparken hun deuren weer mochten openen. Ook maakte de Nederlandse Zorgautoriteit bekend dat nog zo’n 130.000 mensen wachten op hun uitgestelde operatie.