Zaak tegen Piet Costa over martelcontainers begint

Cocaïnesmokkel Piet Costa hoorde pas nog ruim 17 jaar cel tegen zich eisen. Woensdag begint alweer een nieuwe zaak tegen het cocaïnekopstuk.

In de zomer van 2020 ontdekte de politie in een Brabants dorpje containers die bedoeld waren als cel en martelkamer.
In de zomer van 2020 ontdekte de politie in een Brabants dorpje containers die bedoeld waren als cel en martelkamer. Foto Openbaar ministerie
Aflevering 1: Nederland Drugsland
Deze podcast luister je ook in onze app

„Maat, 25.000 kilo. Alles begint te bewegen.” Het is april 2020 als een man met de bijnaam Luxuryballoon via de cryptcommunicatiedienst Encrochat begint te berichten over een ongekend groot drugstransport. Het gaat volgens de politie om 25.000 kilo cocaïne die via een zelf te kopen boot naar Nederland moet worden gesmokkeld. „Het bootverhaal 25.000 is rond”, appt Luxuryballoon op 9 april 2020. „Prijs, alles.”

De man achter het Encrochat-alias Luxuryballoon is volgens de politie Roger P., een vijftigjarige Rotterdammer die het afgelopen decennium is uitgegroeid tot kopstuk van de Nederlandse cocaïnemaffia. Hij wordt ook wel Piet Costa genoemd, een bijnaam die verwijst naar het Midden-Amerikaanse land Costa Rica van waaruit Roger P. sinds 2015 zijn drugsimperium gestalte gaf.

Piet Costa is volgens het Openbaar Ministerie de drijvende kracht achter het plan voor de zending van 25.000 kilo. De partij is zo omvangrijk dat er een speciale stash moet worden gebouwd, een opslagruimte van ten minste vijftig kubieke meter. Piet Costa heeft geen vragen willen beantwoorden over de strafzaak. Volgens zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers is er nooit sprake geweest om dit plan daadwerkelijk uit te voeren.

Justitie denkt daar anders over en eiste vorige week in de Rotterdamse rechtbank zeventien jaar en negen maanden celstraf tegen Piet Costa voor de voorbereiding van dit transport, witwassen en drie voltooide cocaïnetransporten uit 2015, 2016 en 2020 van in totaal bijna 6.000 kilo. Ook tegen acht medeverdachten zijn hoge straffen geëist van achttien maanden tot dertien jaar celstraf.

Ondanks de hoge strafeis komt Piet Costa nog goed weg, in de visie van het OM. Als hij voor alle drugsfeiten en het witwassen van 1,3 miljoen euro dat hem wordt verweten separaat gestraft zou kunnen worden, zou dat een strafeis van veertig jaar cel opleveren.

Het tweede seizoen van de podcastserie Cocaïnekoorts gaat over Piet Costa en een decennium cocaïnehandel. Vanaf woensdag 26 januari te beluisteren.

Martelcontainer

Bovendien wordt Piet Costa ook gezien als een leidende figuur van een criminele organisatie die betrokken was bij de bouw van het martelcontainercomplex dat in de vroege zomer van 2020 is ontmanteld in het Brabantse Wouwse Plantage, een dorpje gelegen tussen Bergen op Zoom en Roosendaal. Dat wordt in een aparte strafzaak vervolgd die deze woensdag begint bij de rechtbank in Amsterdam. De vervolging van de tweede hoofdverdachte in deze zaak, sportschoolhouder Robin van O., is opgeschort omdat hij terminaal ziek is.

De containers waren volgens de politie bedoeld voor rivalen van Piet Costa

De zaak rond de martelcontainer kan moeilijk worden losgezien van de rol die Piet Costa vervult in de vaderlandse cocaïnemaffia. De containers in Wouwse Plantage, zo leidt de politie af uit berichten die via Encrochat zijn verstuurd, waren bedoeld voor rivalen van Piet Costa. In zijn berichten, stelt de politie, wordt gesproken over een conflict dat draait om de diefstal van ruim 100 miljoen euro, drugsgeld dat door een handlanger van Piet Costa werd beheerd in Dubai. De voormalige handlanger van Piet Costa die dit geld achterover zou hebben gedrukt, is volgens justitie een van de mensen die vermoedelijk in de martelcontainer moest plaatsnemen.

Dit soort conflicten in het drugsmilieu leiden volgens justitie en politie tot ernstige geweldsincidenten die grote onrust veroorzaken in de Nederlandse samenleving. Het geweld waarmee de grootschalige cocaïnesmokkel vaak geassocieerd wordt lijkt de reden waarom Piet Costa naast de drugstransporten ook in deze zaak wordt vervolgd.

Samenloopregeling

Of dat uiteindelijk tot een hogere straf zal leiden dan de eerder geëiste zeventien jaar en negen maanden, is nog maar de vraag. In Nederland geldt de zogeheten samenloopregeling. Daarin wordt geregeld dat strafbare feiten die in dezelfde periode aan het licht zijn gekomen niet bij elkaar mogen worden opgeteld.

De regeling bepaalt dat de hoogste straf voor een bewezen strafbaar feit met een derde kan worden verhoogd. Omdat in dit geval ook nog speelt dat deze feiten in twee separate strafzaken worden vervolgd bij twee verschillende rechtbanken, zal de laatste rechtbank die vonnis wijst rekening moeten houden bij de toewijzing van de straf. In het geval de Rotterdamse rechters meegaan met de strafeis voor de drugsfeiten en Piet Costa veroordelen tot de geëiste zeventien jaar en negen maanden, zou het kunnen gebeuren dat de Amsterdamse rechtbank hem geen straf oplegt vanwege de samenloopregeling maar toch als opdrachtgever verantwoordelijk houdt voor de martelcontainer.

Los van deze juridische details en een mogelijk hoger beroep in deze zaken hangt Piet Costa ook nog een ontnemingszaak boven het hoofd. En daarin gaat het in zijn geval niet om klein bier. In zijn dossier komen vele tientallen miljoenen voorbij in relatie tot geslaagde of nog lopende drugstransporten van Piet Costa. Als de plannen om crimineel geld af te pakken serieus zijn, dan zou het dossier tegen Piet Costa weleens als voorbeeldzaak kunnen gaan dienen.