Oekraïense president Zelensky roept op tot kalmte rond Russische dreiging

Spanningen De Duitse kanselier Olaf Scholz en de Franse president Emmanuel Macron blijven hopen op een diplomatieke oplossing van de situatie aan de Oekraïense grens, maar benadrukken andermaal dat er „vergelding” zal komen bij een Russische inval in Oekraïne.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky tijdens een bespreking in Kiev.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky tijdens een bespreking in Kiev. Foto Sergei Supinsky/AFP

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de bevolking van het land opgeroepen om rustig te blijven, ondanks de dreiging dat Rusland het land binnenvalt. In een televisietoespraak zei Zelensky dinsdag dat het terugtrekken van ambassadepersoneel door onder meer de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk geen reden is om aan te nemen dat militaire escalatie met Rusland „onvermijdelijk” is, melden internationale persbureaus. Wel zei Zelensky geen „kinderlijke illusies” te hebben over de Russische dreiging. Aan de grens met het Oost-Europese land heeft Rusland zo’n honderdduizend militairen gestationeerd.

De Duitse kanselier Olaf Scholz en de Franse president Emmanuel Macron blijven hopen op een diplomatieke oplossing van de situatie aan de Oekraïense grens. „We verwachten duidelijke stappen van Rusland om de situatie te de-escaleren”, zei Scholz. Macron benadrukte dat er bij militaire actie door Rusland „vergelding” zal komen en dat „de prijs voor Rusland hoog zal zijn”.

Ook de Amerikaanse president Joe Biden zei dinsdag dat Rusland kon rekenen op „serieuze economische consequenties”, inclusief „persoonlijke sancties” in geval van een binnenval in Oekraïne. De Britse premier Boris Johnson drong aan op het voorbereiden van „krachtige maatregelen”, al riep hij ook op tot „zorgvuldigheid”. Volgens Johnson moeten het Verenigd Koninkrijk en andere NATO-lidstaten Rusland geen enkele rechtvaardiging geven om Oekraïne binnen te treden. Rusland ontkent zelf die intentie te hebben.

Gastekorten

Nederland wil voorbereid zijn op een eventueel gastekort, mocht Rusland besluiten om vanwege de situatie rond Oekraïne de gastoevoer dicht te draaien. Volgens minister Rob Jetten (D66, Klimaat en Energie) moeten hiervoor scenario’s klaarliggen, zei hij dinsdag in de Tweede Kamer. Jetten gaat onder meer het gesprek aan met grootverbruikers van gas. Hij benadrukte dat extra gaswinning uit het Groningenveld „koste wat het kost” voorkomen moet worden.

In Duitsland riep directeur Markus Krebber van energieproducent RWE in de Frankfurter Allgemeine op om een nationale gasreserve op te bouwen, met het oog op een mogelijke ontregeling van de Russische gastoevoer. The Guardian schrijft dat de Verenigde Staten extra gas naar Europa willen sturen, mocht Rusland de gaskraan dichtdraaien. De plannen hiervoor zouden nagenoeg rond zijn.

Versterkingen

De Verenigde Staten hebben 8.500 militairen klaarstaan om af te reizen naar Oost-Europa, meldden internationale persbureaus. De Amerikaanse president Joe Biden zei dinsdag dat de VS niet van plan zijn om zelf militair actief te worden in Oekraïne. Ook andere NAVO-lidstaten hebben militairen in staat van paraatheid gebracht, zei NAVO-chef Jens Stoltenberg maandag. Daarnaast sturen zij meer marineschepen en gevechtsvliegtuigen naar de regio. Volgens het Kremlin zijn de versterkingen „hysterisch” en „gebaseerd op leugens”.

De VS en het Verenigd Koninkrijk kondigden maandag aan gezinsleden van ambassademedewerkers en een deel van het personeel uit voorzorg terug te halen uit Oekraïne. Dit deden zij omdat het onmogelijk zou zijn om hen snel te evacueren, indien de situatie in Oekraïne escaleert. Dinsdag kondigde ook Canada aan minderjarige kinderen van ambassadepersoneel terug te vliegen. EU-landen doen dit vooralsnog niet, volgens EU-buitenlandchef Josep Borrell omdat hier vooralsnog geen aanleiding voor zou zijn.