VS: troepen paraat om spanningen met Rusland

Topoverleg De Amerikaanse president Joe Biden stelde maandag 8.500 militairen in staat van paraatheid vanwege de spanningen over Oekraïne.

Leden van de Oekraïense territoriale strijdkrachten, vrijwillige militaire eenheden, trainen in een stadspark in Kiev.
Leden van de Oekraïense territoriale strijdkrachten, vrijwillige militaire eenheden, trainen in een stadspark in Kiev. Foto Efrem Lukatsky/AP

Het Westen liet er maandag geen twijfel over bestaan dat het zich ernstig zorgen maakt over een op handen zijnde Russische escalatie in Oekraïne en dat het die gezamenlijk zal beantwoorden. De Amerikaanse president Joe Biden riep zijn Europese bondgenoten bijeen voor een videoconferentie en de NAVO onderstreepte dat de oostelijke flank wordt versterkt ter afschrikking. Bovendien brachten de Amerikanen 8.500 militairen in staat van paraatheid. De EU probeerde eensgezindheid uit te stralen, bereidt sancties voor en zegde Kiev 1,2 miljard euro noodsteun toe.

Ook een aantal landen heeft al toezeggingen gedaan: onder meer Nederland verlegt twee gevechtsvliegtuigen in april naar Bulgarije, Spanje stuurt vliegtuigen naar Bulgarije en schepen naar de Zwarte Zee.

Lees ook: Hoe Duitsland twijfelt over de te voeren Ruslandpolitiek

Rusland heeft ruim honderdduizend militairen en materieel samengetrokken rond Oekraïne, maar houdt vol dat het niet beoogt het land binnen te vallen. Het is juist het Westen dat door het verplaatsen van wapens en mankracht en het verspreiden van fake news de spanning opvoert, aldus Moskou maandag. Rusland eist dat Oekraïne nooit lid wordt van de NAVO en dat het bondgenootschap zich terugtrekt uit Oost-Europa. Overleg heeft het Westen en Moskou niet dichter tot elkaar gebracht.

Het VK trok enkele diplomaten terug uit Kiev, nadat de VS zondag al gezinsleden van ambassadepersoneel hadden opgeroepen het land te verlaten. Oekraïne noemde dat voorbarig. De EU ziet nog geen reden tot evacuatie. Volgens buitenlandminister Hoekstra (CDA) mogen ambassadepersoneel of hun families wel naar Nederland terugkeren als ze dat willen.

Biden vergaderde maandag vanuit het Witte Huis met de leiders van Frankrijk, Duitsland, het VK, Italië en Polen, evenals NAVO-chef Jens Stoltenberg, EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Raadsvoorzitter Charles Michel, over hoe Rusland weerhouden kan worden van escalatie. Biden zei sprak na afloop van „totale eensgezindheid” tussen de VS en de Europese bondgenoten.

Stoltenberg onderstreepte wederom dat de NAVO alles zal doen om het grondgebied te verdedigen. Na de Russische annexatie van de Krim heeft de NAVO vierduizend militairen gestationeerd in de Baltische staten en Polen. Nederland neemt met een kleine driehonderd militairen deel aan zo’n internationaal verband in Litouwen.

De Europese buitenlandministers gaven de Commissie maandag opdracht snel een stevig sanctiepakket voor te bereiden. Volgens EU-Buitenlandchef Josep Borrell staat de diplomatieke inspanning om tot een oplossing te komen voorop, maar mocht dat falen dan staat de EU klaar met een duidelijk antwoord. Intussen zal de EU bijdragen aan de weerbaarheid van Oekraïne.

Naschrift (25 januari 2022): Dit artikel is dinsdagochtend geactualiseerd.