Na shovelaanval op fotograaf komt de spijt

Geweld tegen pers De Lunterenaar die met een shovel een fotograaf en zijn verloofde in de greppel duwde staat terecht. Wat bezielde hem?

De auto van freelance-persfotograaf Timothy en zijn verloofde wordt weggetakeld.
De auto van freelance-persfotograaf Timothy en zijn verloofde wordt weggetakeld. Roland Heitink/Persbureau Heitink

Als Albert E. niet thuis werkte op het melkveebedrijf van zijn ouders, was hij wel te vinden op het erf van de veehouder een paar kilometer verderop. Vrijwel elke avond reed hij daar het voer rond voor de kalveren op stal, met een shovel. Op 19 april 2021 schoof hij daarmee een auto op de kop de greppel in, met daarin freelance-persfotograaf Timothy en diens verloofde.

Wat dreef E. (34) tot zo’n excessieve daad? Maandagmiddag in de rechtbank in Zutphen is de zitting in de strafzaak die het Openbaar Ministerie typeert als het ‘shovelincident in Lunteren’. E. wordt verdacht van poging tot doodslag. Maar was het ook een aanslag op de vrije pers?

Lees ook: Aangevallen fotograaf Lunteren: ‘misschien is het de volgende keer wel dodelijk’

De dashcambeelden vanuit de auto van Timothy, die aangaf niet met zijn achternaam in de media te willen, waren huiveringwekkend. Het was „de overtreffende trap” van geweld tegen de pers, zei secretaris Thomas Bruning van journalistenvakbond NVJ. Die plaatste het voorval in een patroon van escalerende dreiging en geweld. Drie weken eerder waren er al geweldsincidenten tegen journalisten van PowNews en RTV Rijnmond rond kerkdiensten die ondanks de coronamaatregelen doorgingen. In de maanden daarna zou Peter R. de Vries worden geliquideerd en probeerden geradicaliseerde antivaxxers het huis van de Groningse blogger Willem Groeneveld in brand te steken.

Eenvoudige man

In die context is Albert E. een kleine jongen. Bronnen die bekend zijn met het dossier schetsen een beeld van een eenvoudige man die zich gruwelijk heeft laten gaan. Zijn advocaat Monique Frerix wil voorafgaand aan de zitting niet reageren, zegt ze na overleg met haar cliënt. E. was in afwachting van de rechtszaak afgelopen zomer al op vrije voeten gesteld, na drie maanden voorarrest. De materiële schade heeft hij vergoed.

Als het OM vindt dat een journalist in functie is aangevallen, kan een zwaardere strafeis volgen. Sinds april 2019 is daarvoor in de aanwijzing strafvordering meerderjarigen een paragraaf opgenomen. Ook via de wet wordt gewerkt aan strafverzwaring bij geweld tegen journalisten. Vorig jaar werd een amendement daarover aangenomen door de Tweede Kamer.

Het schokkende voorval bij het boerenerf bij het Gelderse Lunteren maakte veel los. Het was rond tien uur ’s avonds, de dan geldende avondklok was net ingegaan, toen de werkdag van Albert E. er die 19de april op zat. Op het erf van zijn baas vloog een auto van een andere werknemer in brand. De melding die daarvan gedaan werd aan de brandweer verleidde Timothy en twee andere zogeheten ‘112-fotografen’ naar het erf te komen.

Toen ze daar aankwamen, was er weinig meer van een fik te zien. De brandweer stond er werkeloos bij, de vlammen al geblust door de mannen op het erf. Die keerden zich daarop tegen de fotografen. Met hun mobieltjes zagen ze er niet echt als persfotografen uit, vonden de mannen, die later door de politie zijn verhoord.

Lees ook: Refo’s en boeren verschillen niet zo van hun tijdgenoten

Eén van die opgefokte mannen was E., die met een hondje onder de arm aan het portier van Timothy’s auto trok en schreeuwde dat ze moesten wegwezen. Een ander was de eigenaar van het bedrijf. Timothy belde de politie om bescherming. Toen de sfeer grimmiger werd, vertrokken zijn collega’s. Ook Timothy en zijn verloofde maakten aanstalten te gaan. Toen kwam ineens E. uit het duister met een shovel aanrijden, recht op hun auto af. „Zullen we dat niet doen jongens”, zei zij. „Als-ie het waagt hè.”

Mechanisch geraas

E. zette de bak van de shovel onder de motorkap. Daarna tilde hij de voorkant van de auto van de grond, waarna deze meters achteruit werd geschoven. Weer belde Timothy de politie. Bewapend met stokken liepen drie mannen daarna dreigend op de auto af, beukend op de ruit en de deur. Terwijl Timothy riep dat hij de auto niet kan starten, sprintte E. weer terug naar de shovel. De koplampen kwamen rap dichterbij en met donderend mechanisch geraas beukte de shovelbak op de auto in. Die belandde op de kop in de sloot, met schreeuwende inzittenden. De brandweer was nog in de buurt om ze te bevrijden.

Na zijn daad vertrok E. zonder zich te bekommeren om de twee in de auto naar huis, waar hij kort daarna werd aangehouden. Tegen de politie zei hij een hekel te hebben aan mensen die andermans leed filmen en dat op social media zetten. En natuurlijk heeft hij nu spijt.