Reportage

Kiezers in Britse Midlands vergeven ‘Boris’ zijn misstappen nog

Britse politiek De Britse premier Johnson verkeert in problemen na commotie over feestjes in zijn ambtswoning tijdens de lockdown. Maar in het oude mijnwerkersstadje Hucknall wil niet iedereen direct van hem af.

Markt in het plaatsje Hucknall, waar de Conservatieven de afgelopen jaren Labour verdrongen.
Markt in het plaatsje Hucknall, waar de Conservatieven de afgelopen jaren Labour verdrongen. Foto Justin Griffiths-Williams

Buiten de pub aan het dorpsplein hangt een spandoek boven het raam: ‘Vanavond gaan we feesten zoals op Downing Street 10’. Met een foto van de voordeur van de ambtswoning van premier Boris Johnson.

Binnen zitten Brian en Yvonne Stewart aan een pint blond bier. Die banner vinden ze geestig en over Boris Johnson zijn ze vergevingsgezind. Niet dat ze het nieuws van de afgelopen weken over de schendingen van lockdownregels geen probleem vinden. „Boris zou leiderschap moeten tonen en zich wél aan de regels houden. Maar ik vind dat hij het redelijk doet onder zware omstandigheden”, zegt Brian Stewart. „Het waren twee moeilijke jaren met de Brexit en de pandemie.”

Ook deze week wordt weer een bijzonder lastige voor premier Johnson. Mogelijk komt de hoge ambtenaar Sue Gray naar buiten met haar bevindingen over de feestjes van de ambtenaren en politici in Whitehall. Terwijl de rest van Engeland zich aan strikte coronamaatregelen moest houden en niet op bezoek kon bij vrienden of familie, ging de staf van Johnson aan de borrel. Meer dan eens; Gray onderzoekt zeker negen gelegenheden waarbij regels zouden zijn overtreden. Vooral één specifiek feestje waar de premier zelf ook bij was, in mei 2020, heeft veel woede gewekt. Al helemaal toen hij zich daarover vorige week onhandig verdedigde en zei dat „niemand mij had verteld dat het tegen de regels was”.

Vanavond gaan we feesten zoals op Downing Street 10

Spandoek bij pub in Hucknall

Binnen de Conservatieve Partij brokkelt de steun voor Johnson af. Steeds is de vraag of er al genoeg brieven van Conservatieve Lagerhuisleden binnen zijn om het vertrouwen in hem op te zeggen. Hoeveel parlementariërs zo’n brief hebben ingestuurd is een goed bewaard geheim, tot de drempel van 15 procent van de Lagerhuisleden is bereikt. Daarna volgt een stemming over zijn leiderschap. Het verschijnen van Grays rapport – al is onduidelijk hoe uitgesproken ze zal zijn – vormt een logisch nieuw moment om zo’n brief te schrijven.

Boze mails en telefoontjes

Duidelijk is wel dat veel tegenstand komt van jonge Tories die hun zetel te danken hebben aan de grote overwinning van Johnson in 2019. Zij vertegenwoordigen kiesdistricten in de Midlands en het noorden van Engeland waar veel normaalgesproken trouwe Labour-stemmers overstapten naar de Conservatives. Nu voelen die Lagerhuisleden de frustraties en boosheid van hun kiezers in hun nek. Ladingen boze mails en telefoontjes maakten dat zij zich de afgelopen weken tegen Johnson hebben uitgesproken. Volgens sommige peilingen zouden de Conservatieven als er nu verkiezingen zouden zijn in de meeste van die red wall-districten hun zetels weer verliezen.

Maar hier in Hucknall, een oud mijnwerkersstadje in de East Midlands waar de Conservatieven de afgelopen jaren Labour hebben verdrongen, zijn inwoners die conservatief stemden in 2019 nog opvallend goedhartig over Johnson. Al vermengt die mildheid zich vaak met een portie gelatenheid over politiek in het algemeen. Zoals bij Brian en Yvonne Stewart uit de pub aan het dorpsplein. Alle politici doen nu eenmaal beloften die ze niet waar kunnen maken, zeggen ze. De komst van een snelle trein die ook de East Midlands zou ontsluiten? Die is laatst geannuleerd. Levelling up, de belofte om achterlopende gebieden bij de rest van het land te trekken met investeringen? Brian Stewart: „Nog niets van gezien.”

Voor hen was de belangrijkste reden om Conservatief te stemmen de afgelopen jaren om eindelijk de Brexit te regelen. Immigratie van buitenlanders moest stoppen, zegt Stewart. „Dat idee van Europeanen en andere buitenlanders dat iedereen maar hiernaartoe kon komen, nee, dat klopte niet. Onze samenleving kan maar een beperkt aantal inwoners aan.” Dat het VK nu met een structureel tekort aan vrachtwagenchauffeurs zit en supermarkten geregeld lege schappen hebben, ja, dat had „Boris misschien wel iets beter kunnen aanpakken”.

Buiten voor een pub verderop in de straat staat Leslie Strickland in haar bontjas een sigaret te roken. Bij de verkiezingen in 2019 stemde Strickland voor het eerst conservatief: „Ik vond dat het de verkeerde kant op ging.” Maar verbetering heeft ze sindsdien nog niet gezien. Ook zij was voor de Brexit en dat is ze nog steeds. „Al zie ik de positieve effecten nog niet, maar het is ook nog vroeg dag. Dat komt vast nog wel.”

De commotie over borrels in Downing Street wuift ze weg. „Ach, we braken allemaal wel een keer de regels. Ik zeg niet dat Boris goed zat, zeker niet, maar vind wel dat hij het te zwaar te verduren krijgt. Hij heeft ook veel goed gedaan, de vaccinaties voor corona waren snel geregeld.” En, zegt ze praktisch, wie zou Johnson moeten vervangen als hij vertrekt? Wat haar betreft in elk geval niet Labourleider Keir Starmer, advocaat én geridderd. „Die van Labour is een sir, helaas, dat werkt dus niet voor de arbeidersklasse.”

Geen jongerenclubs meer

Het is marktdag in Hucknall. Ouderen kuieren langs kraampjes met groenten, tweedehands boeken en Indiase curries. Voor de bakker en slager staan ze buiten in de rij, keurig volgens de coronaregels. Emily Bradshaw is één van de weinige jongeren die langsloopt en zij heeft geen goed woord over voor Johnson. „Ik vind het vreselijk dat iedereen hier zijn fouten wegwuift, zo van ach, hij doet zijn best toch… Nee! Terwijl onze zorgmedewerkers vuilniszakken moesten gebruiken omdat ze geen beschermende kleding konden krijgen, zaten ze in Downing Street aan de kaas en wijn. Het is verschrikkelijk.”

Emily Bradshaw is één van de weinige jongeren die langsloopt en zij heeft geen goed woord over voor Johnson. Foto Justin Griffiths-Williams

Bradshaw komt uit een dorpje verderop. Ze heeft in Londen gestudeerd en is terug naar huis gegaan toen, vlak nadat ze was afgestudeerd, de pandemie uitbrak. Maar alle faciliteiten die zíj als jongere had zijn nu verdwenen. „De bibliotheekbus, de clubjes na schooltijd, allemaal weg. Vind je het gek dat hier nu problemen zijn met jeugdcriminaliteit.” Vandaag is Hucknall nog best levendig vanwege de markt. „Maar op gewone doordeweekse dagen is het hier uitgestorven.”

Het moeilijkst te begrijpen vindt Bradshaw dat inwoners hier nu stemmen voor de partij die in de jaren tachtig onder toenmalig premier Thatcher de steenkolenmijnen heeft gesloten. „Dat werk in de mijnen was eigenlijk alles wat we hadden. En nu stemmen ze voor die partij die ook nog eens zo weinig voor hun inwoners doet. Het is zo treurig.”

De oudere bevolking hier is niet zo progressief en vindt buitenlanders een probleem

Emily Bradshaw Inwoner Midlands

Armoede is in Hucknall en de rest van dit kiesdistrict Sherwood een serieus probleem. Inwoners hier zijn armer, slechter opgeleid en ongezonder dan gemiddeld in het VK. De overheid verhoogt intussen de belastingen, energieprijzen stijgen en de 20 pond (24 euro) per week extra uitkering die de armste inwoners kregen tijdens de coronacrisis is stopgezet. Bradshaw: „Hoe triest ook, maar voedselbanken zijn de enige vorm van community die we nog hebben. Met Kerst gingen we langs om eten te doneren en buiten stonden rijen van gezinnen die geen fatsoenlijk eten op tafel konden zetten en geen cadeautjes voor hun kinderen hadden.”

Waarom zijn veel inwoners in Hucknall nog zo toegeeflijk over Johnson? Bradshaw denkt dat de Conservatieven die steun vooral aan hun immigratiestandpunten en de Brexit te danken hebben. „De oudere bevolking hier is niet zo progressief en vindt buitenlanders een probleem. Terwijl ik denk: als je hier wilt komen wonen, graag, ga alsjeblieft je gang, want zo’n geweldig land zijn we op het moment niet.”

Marktdag in Hucknall. Het stadje in de East Midlands is in handen van de Conservatieven.
Foto’s Justin Griffiths-Williams
Market day in Hucknall, Nottinghamshire. The town is part of the constituency of Sherwood, a marginal seat currently held by the Conservatives.

? Justin Griffiths-Williams

Contact numbers:
0044 2085339882
07850 053473

Markt in Hucknall, in de Britse East Midlands.
Foto’s Justin Griffiths-Williams

Mark Spencer in opspraak

Afgelopen weekend kwam juist de afgevaardigde van Sherwood in opspraak vanwege mogelijk discriminerende opmerkingen – Mark Spencer, hij is Johnsons chief whip, die over de fractiediscipline van de Tories gaat. Volgens de Sunday Times zou hij bij het ontslag van Nusrat Ghani als minister, bij een reshuffle van de regering in 2020, gezegd hebben dat haar „moslim-zijn” als probleem werd gezien en dat het „collega’s een ongemakkelijk gevoel gaf”. Ghani hield zich tot nu toe stil en diende geen klacht in omdat haar sociaal isolement en een „vernietiging van haar reputatie en loopbaan” in het vooruitzicht was gesteld.

Lees ook: ‘De achterban van Boris Johnson vindt het tijd dat hij vertrekt’

Mark Spencer heeft de beschuldigingen fel ontkend, maar deze aantijgingen komen precies in een periode dat hij en de andere whips toch al veel kritiek krijgen. Ze zouden Lagerhuisleden die zich publiekelijk kritisch hebben uitgelaten over Johnson hebben geïntimideerd en geprobeerd te chanteren, onder andere met dreigingen over de budgetten voor hun kiesdistricten. De vorige week naar Labour overgestapte Christian Wakeford zei dat ze hadden gedreigd om geld voor een school in zijn district in te trekken als hij niet met de regering mee zou stemmen.

In deze stroom van negatief nieuws over de Tories en de manier waarop Johnson zijn regering leidt, is het wachten dus op het rapport van Sue Gray. Wanneer ze er precies mee naar buiten komt is onduidelijk. Boris Johnson zelf zou vorige week met haar hebben gesproken en ook oud-adviseur Dominic Cummings zou door haar zijn benaderd. Cummings verkeert sinds zijn vertrek uit Downing Street op voet van oorlog met Johnson. Hij beweert dat de premier wel degelijk is gewaarschuwd voor de borrel in mei 2020, door hemzelf en een andere ambtenaar.

Sue Gray heeft volgens Britse media inmiddels ook een email gevonden met een waarschuwing dat die borrel geen goed idee was, dat is potentieel explosief voor Johnson. En haar onderzoek zou zijn uitgebreid naar schendingen van de lockdownregels door zijn vrouw Carrie. In Hucknall ziet Leslie Strickland in dit soort nieuws vooral een bevestiging dat de partij Johnson gewoon niet meer ziet zitten. „Ze proberen hem eruit te werken.”

Pub in Hucknall in de Britse East Midlands.

Foto Justin Griffiths-Williams