Opinie

Deze stinkende put wordt nooit gedempt

The Voice of Holland Sinds ze tv-mogul John de Mol zag reageren op vrouwen die zich uitspraken over seksueel machtsmisbruik, vreest dat er nooit iets zal veranderen.
Foto Getty Images

Soms heb je wel eens zomaar een periode van een paar maanden, misschien wel een jaar, waarin het allemaal best goed gaat, dat hele vrouw zijn. Op je werk is iedereen aardig en voorzichtig. Zelfs een grap als ‘daar is ze, nu moeten we oppassen wat we zeggen’ is al een poosje niet de revue gepasseerd, je mannelijke vrienden blijken enorme sprongen te hebben gemaakt in hun gedachten over ongelijke machtsverhoudingen, de gesprekken die je over het onderwerp voert zijn eigenlijk best vruchtbaar. Je bent ook alweer een poosje niet meer ’s avonds laat op straat geweest omdat de cafés dicht zijn. Dat scheelt. En in zo’n korte tijdsperiode, zo’n wolk van een paar weken of maanden, waan je je even heel veilig en compleet. We zijn er nog niet, dat weet je heus wel, maar we hebben toch al best wat vooruitgang geboekt. Misschien, heel misschien, zullen onze dochters en hun dochters eindelijk deze lichtheid voor altijd kunnen ervaren.

Maar dan, op een onbewaakt ogenblik, net als je heel voorzichtig hebt durven hopen dat deze vrijheid misschien ook in jouw leven zal blijven bestaan, wordt er weer met een harde ruk een deksel gelicht. En kijk, daaronder is het hele stinkende, rottende systeem nog intact. En in een oogwenk komt het omhoog, spat het over je heen, dringt het bij je binnen, stort het alle bekende zinnen, schijnbewegingen en wreedheden over je uit.

Het is het steeds slordiger uitspreken van de zin: ‘Allereerst is het voor de slachtoffers natuurlijk het ergst’, terwijl de hoofdrolspelers er vooral op uit zijn oude rekeningen met elkaar te vereffenen. Het is dat zinkende gevoel in je lijf als blijkt dat de man die zo aardig leek je een waardeloos object vindt. Het is de man die over zijn dijbenen wrijft of je dreigend van dichtbij aanstaart, om aan te geven dat hij hitsig is. Het zijn de poortwachters die de verdachten verdedigen, smalend, aanmatigend, stiekem. En het is de stem van hem die het hoogst op de rots zit. Die stem, zo relaxed, zo compleet doordrongen van de macht die nooit tegengesproken wordt. Alleen als je goed luistert, hoor je de woede in flitsen omhoogkomen, hoor je de verontwaardiging zinderen omdat iemand het opeens wel aandurft zijn bastion te kraken.

Iedere vrouw kent deze momenten en stemmen, steeds net een beetje anders, eigenlijk altijd hetzelfde.

Ronkende taal

En dan de ontluisterende conclusie: niemand gaat de machtelozen redden. Wat daders verdwijnen van het toneel, er volgt een reorganisatie met ronkende taal over ‘vrouwen aan de top’. Maar al die vele duizenden vrouwen, die als geduldige docenten bezig zijn hun omgeving lessen over seksueel grensoverschrijdend gedrag te geven, zullen desondanks in hun leven steeds weer moeten terugkeren naar dit moment.

Lees ook de recensie van Arjen Fortuin over de uitzending van BOOS

Want over een tijdje wordt ergens anders een deksel gelicht, sist de stinkende damp opnieuw omhoog en komt alles weer terug: de dwingende ogen, de afleiders, de man die witheet wordt als vrouwen tegen hem opstaan.

En het allerergste: daarmee is ook het vernederde, vermoeide, opgejaagde gevoel terug dat iedere vrouw kent en dat haar vertelt dat ze nooit zo vrij zal kunnen leven als mannen. Dat ze eindeloos zal moeten meemaken hoe andere vrouwen en zijzelf worden behandeld op een manier die haar dwingt om steeds weer stil te staan bij wat ze is. Steeds weer te weten dat het onontkoombaar is, een lot groter dan wijzelf.

En wij pakken ons boeltje weer bij elkaar, lopen door, vergeten het misschien weer even, en keren steevast met een schok terug naar deze ontluisterende plek, waar we niet willen zijn.

Ik weet gewoon niet wat ik kan zeggen om ons te troosten.