Recensie

Recensie

Gids in de getallensoep van corona

Boek Met wat improvisatievermogen van de lezer biedt ‘Covid by Numbers’ nog steeds relevant inzicht.

Je vraagt je opeens af: is er ooit weleens een populair-wetenschappelijk boek zo snel verouderd als Covid by Numbers? Het boekje van de Britse statistici Sir David Spiegelhalter en Anthony Masters was een dappere poging om het publiek een leidraad te geven in de getallensoep die hen overspoelde in het nieuws rond het coronavirus. Geen sinecure.

Covid by Numbers is een toegespitste versie van The Art of Statistics, een boekje van Spiegelhalter uit 2019. Dat was een veel geroemde bestseller. Maar de ontwikkelingen gaan zo snel dat de covid-versie al aan inflatie onderhevig was vanaf het moment dat het verscheen. Tel daarbij op de maanden die het de uitgeverij kostte het boekje te sturen en de tijd die de recensent nodig had om dit stukje te schrijven. Inmiddels is er een Omikronvariant die alle kaarten opnieuw geschud heeft, met zijn mildere ziekteverschijnselen maar vooral zijn enorme besmettelijkheid, waardoor deze variant in noodtempo de pandemie heeft overgenomen.

Toch biedt het boekje met wat improvisatievermogen van de lezer nog steeds relevant inzicht, al is het wel erg met een „Britse bril op” geschreven. Als deze coronapandemie het publiek iets heeft bijgebracht over datawetenschap dan is het wel het fenomeen van exponentiële groei. Opeenvolgende virusvarianten met een steeds hoger reproductiegetal veroorzaakten telkens weer nieuwe golven van besmettingen. De omstandigheden waren telkens anders, maar onderliggend zat telkens hetzelfde wiskundige patroon.

Als het bijvoorbeeld gaat om de grootste risicofactor voor overlijden aan Covid-19, dan blijkt vooral leeftijd heel sterk bepalend. Vanaf de kinderleeftijd verdubbelt het risico op overlijden door Covid-19 met iedere zes jaar. Leeftijd is bepalender dan geslacht (mannen hebben een iets hoger risico) en onderliggende gezondheidsproblemen. Zeer ernstig overgewicht – vaak genoemd als risicofactor – leidt tot een verdubbeling van het risico, maar op dat niveau zitten zestigers in het algemeen ook al. De koude cijfers van Spiegelhalter en Masters halen de emotie uit het debat.