Wending in oorlog Jemen brengt einde niet dichterbij

Burgeroorlog De Houthi-rebellen vielen maandag de Emiraten aan, die hun vijanden in Jemen steunen. De strijd wordt sektarischer en zal nog lang duren.

Hulpverleners zoeken naar overlevenden in het puin in Sana’a na luchtaanvallen afgelopen woensdag door de door Saude-Arabië geleide coalitie op stellingen van de Houthi-rebellen. De aanvallen van woensdag volgden op de droneaanval door de Houthi’s op Abu Dhabi, hoofdstad van de Verenigde Arabische emiraten.
Hulpverleners zoeken naar overlevenden in het puin in Sana’a na luchtaanvallen afgelopen woensdag door de door Saude-Arabië geleide coalitie op stellingen van de Houthi-rebellen. De aanvallen van woensdag volgden op de droneaanval door de Houthi’s op Abu Dhabi, hoofdstad van de Verenigde Arabische emiraten. Foto Yahya Arhab/EPA

De drones en raketten die de Jemenitische Houthi-rebellen maandag op Abu Dhabi afstuurden kwamen hard aan in de Verenigde Arabische Emiraten. Niet zozeer door de drie gastarbeiders die erbij omkwamen en de schade bij een olieopslagplaats, maar vooral omdat het de kwetsbaarheid bewees van een staat die zich graag profileert als een veilig land waar het goed zaken doen is.

De Emiraten hadden de oorlog in Jemen „allang verlaten”, beweerde hun ambassadeur in Washington woensdag. De Emiraten dringen er daarom op aan de Houthi’s weer te zetten op de Amerikaanse lijst van terroristische organisaties. President Biden, die hen vorig jaar juist had geschrapt, bevestigde dat zijn regering die mogelijkheid bestudeert.

In werkelijkheid zijn de Emiraten nog volop betrokken bij de oorlog in Jemen. Daar probeert een coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië de door de Houthi’s verdreven regering van president Hadi weer in het zadel te helpen. Het zijn de Emiraten die de al-Weyat al-Amaliqa (de Giganten Brigades) trainen en financieren, een geduchte militie van zeker vijftienduizend Jemenitische salafistische strijders, Juist zij verdreven deze maand de Houthi’s uit de provincie Shabwa, een gevoelige nederlaag voor hen.

De vraag is nu of de coalitie de Houthi’s ook kan verjagen uit de naburige en strategisch gelegen provincie Marib, die rijk is aan olie. Om de gelijknamige hoofdstad Marib wordt al bijna een jaar gevochten en duizenden strijders lieten er het leven.

Toch staan verdere successen van de coalitie allerminst vast. Dat heeft er ook mee te maken dat ondanks alle sancties en blokkades tegen de Houthi’s het in hun gebieden economisch beter gaat dan in het zuiden. Dat blijkt ook uit het feit dat de koers van een zwart gewisselde dollar in het noorden 600 rial is en in het zuiden 1200 tot 1700. Het is ook veiliger in het noorden. Dat neemt niet weg dat Jemen nog altijd geldt als het grootste humanitaire crisisgebied ter wereld.

Regering heeft amper krediet

De regering van president Hadi, die veelal in Saoedi-Arabië zit en als zeer corrupt geldt, weet maar weinig van de grond te brengen. Daardoor geniet ze amper krediet bij de lokale bevolking. „De Houthi’s hebben terrein gewonnen en snel de leegte opgevuld die de verdeelde en in ballingschap verblijvende regering had laten ontstaan”, zegt Mohammed al-Basha, Jemendeskundige van Navanti, een adviesbureau in Washington.

Aishi Jumaan, die de hulporganisatie Yemen Relief and Reconstruction Foundation leidt, constateerde na een recent bezoek aan het noorden dat er zelfs zakenlui zijn die het zuiden verruilen voor het noorden. De belastingen zijn er lager en het is er veiliger dan in de zuidelijke havenstad Aden. Tot Jumaans verrassing was er in Sana’a ook steeds een goede internetverbinding. „Als Sana’a (de Houthi's, red.) de oorlog kan winnen, is het waarschijnlijk aan dit soort vooruitgang te danken, in plaats van aan een militaire zege”, schreef zij.

Die oorlog is echter nog lang niet voorbij. Saoedi-Arabië en de Emiraten zijn niet van plan Jemen aan de Houthi’s, een bondgenoot van Iran, te laten. Maar de Houthi’s blijven heilig overtuigd van hun uiteindelijke overwinning. „Het leiderschap van de Houthi’s heeft in het openbaar verklaard dat ze hun militaire operaties niet stoppen tot het laatste hoekje van Jemen is bevrijd”, zegt al-Basha.

Basha signaleert nog een alarmerende trend. Zowel bij de sjiitische Houthi’s als hun soennitisch salafistische tegenstanders gaat radicaal religieus gedachtengoed steeds meer domineren. De Houthi’s zonden vorige zomer honderdduizenden kinderen naar indoctrinatiekampen, de salafisten op hun beurt beschouwen de Houthi’s als ongelovigen. „Waarnemers vrezen dat het conflict in Jemen kan veranderen in een lange sektarische oorlog”, zegt Al Basha. „Dat zal veel gevolgen hebben voor de regio.”

Lees ook: ‘De oorlog wordt nodeloos verlengd’