Reportage

Corona komt via pakketjes uit buitenland, houdt China vol

Verdachte pakketjes De Chinese overheid wil nog niet geloven dat Omikron zich onder de bevolking verspreidt en wijst op buitenlandse pakketjes.

Pakketjes die nog bezorgd moeten worden in Beijing. „Neem het pakketje buiten af met alcohol en was je handen”, is het overheidsadvies.
Pakketjes die nog bezorgd moeten worden in Beijing. „Neem het pakketje buiten af met alcohol en was je handen”, is het overheidsadvies. Foto Ng Han Guan/AP

Het sneeuwt, de witte vlokken steken scherp af tegen de zwarte bontmuts van de bewaker. „Of ik geloof dat je met corona besmet kunt raken als je postpakketjes uit het buitenland aanraakt?” Hij lacht. „Natuurlijk. Dat is toch geen kwestie van geloven?” Hij twijfelt niet. „Het is toch pas nog gebleken uit het onderzoek van de autoriteiten?”

De bewaker, gestoken in een wollen winterjas met gouden knopen, staat bij het toegangshek van een blok met luxe appartementen in het centrum van Beijing. Zijn naam noemt hij niet omdat hij het riskant vindt om met een journalist te praten.

Het was een schok toen de overheid zaterdag bekend moest maken dat er ook in Beijing een coronabesmetting met de Omikronvariant was gevonden. En, heel verontrustend: de besmette vrouw was de stad niet uit geweest. Wie had haar besmet? Betekende dit dat de ziekte zich al onopgemerkt door de stad had weten te verspreiden?

Niet lang daarna kwamen Chinese media met een verklaring: de vrouw zou „mogelijk” of „waarschijnlijk” ziek zijn geworden door het aanraken van een per expres verzonden poststuk uit Canada. Op het pakket waren sporen van ‘Omikron’ gevonden, en wel van een net weer andere variant dan het type dat al in andere Chinese steden rondwaart. Dat was weliswaar nog steeds verontrustend, maar toch minder erg dan dat de ziekte zich onopgemerkt en oncontroleerbaar zou verspreiden.

Pang Xinghuo, onderdirecteur van het bureau voor de Volksgezondheid van Beijing, waarschuwde de bevolking meteen om geen dingen uit het buitenland meer te bestellen tijdens de pandemie. En als je toch zo’n pakje krijgt: „Zorg dat je handschoenen draagt, neem het pakje niet mee naar binnen. Neem het pakketje buiten af met alcohol en was je handen.”

Zeer omstreden aanname

De aanname dat mensen via poststukken besmet kunnen raken is internationaal zeer omstreden. Experts willen het niet honderd procent uitsluiten, maar ze achten de kans zo goed als nihil. Zo zegt de Australische viroloog Ian Mackay in The Guardian dat een besmetting via mensen veel en veel waarschijnlijker is.

„Het virus verspreidt zich via de lucht, het gaat niet om oppervlakken”, stelt hij. „Als je je afvraagt hoe een virus een staat binnenkomt, dan denk je als eerste aan mensen die binnenkomen vanuit het buitenland – waar het virus overal is.”

Meneer Lu, ook bewaker bij het appartementenblok, is niet bang dat er besmette pakketjes uit het buitenland door zijn toegangspoort komen. „We hebben een heel competente overheid. Die heeft vast al maatregelen genomen om dat te voorkomen.”

Hij steekt drie vingers van zijn zwart gehandschoende hand omhoog. „Je kunt corona op drie manieren krijgen”, legt hij uit. „Via mensen uit het buitenland, via diepvriesproducten uit het buitenland en via pakketjes uit het buitenland”, weet hij. „Helaas hebben andere landen de coronacrisis nog lang niet onder controle. Daarom moeten wij in China extra waakzaam zijn”, zegt hij. „Maar China kan deze crisis aan. Daar heb ik alle vertrouwen in”, zegt hij.

Hij draagt er zelf een steentje aan bij. „Ik sta hier altijd bij de poort met een mondkapje op, zomer en winter, inmiddels al bijna twee jaar”, zegt Lu. „Dat doe ik voor mijn land en voor de mensen in deze gebouwen. Alleen als de hele bevolking en de overheid samen een front vormen, kunnen we de ziekte tegenhouden.”

Niet iederéén in China gelooft dat je van buitenlandse pakketjes corona kunt krijgen. Mevrouw Ma, een kleine vrouw met kort haar, woont in het appartementencomplex. Ze trekt een blauwe hoes over haar rugzak om die tegen de sneeuw te beschermen. Gelooft zij het verhaal over de pakketjes? Even blijft ze stil. „Het is in ieder geval wel wat ze zeggen”, zegt ze dan diplomatiek.

Maar Jiang Chu, hoofd van het Bureau voor Volksgezondheid in de wijk Haidian, gaat ervan uit dat de besmette vrouw het virus via het pakket heeft opgelopen, zo zegt hij in de Partijkrant Global Times. Daaruit kunnen we volgens Jiang afleiden dat het virus veel langer buiten het lichaam kan overleven dan eerder gedacht, en dat mensen dus nóg voorzichtiger moeten zijn.

Buitenlandse wetenschappers zijn het erover eens dat het virus buiten het lichaam al veel sneller sterft. Het pakketje was acht dagen onderweg en bereikte Beijing via de VS en Hongkong.

Maar China leeft in een andere werkelijkheid. Ook mevrouw Lu, die op het postkantoor verderop werkt, gelooft dat pakketjes uit het buitenland de ziekte kunnen overbrengen. „Als je toch nog iets wilt laten opsturen uit het buitenland, verpak het dan goed in plastic”, is haar advies. „We ontsmetten het hier namelijk grondig met alcohol voordat het wordt bezorgd.”

Gele gezondheidscode

Uit de Zuid-Chinese provincie Guangdong komen berichten dat mensen die pakjes uit het buitenland hebben gekregen – of nog moeten krijgen – een gele ‘gezondheidscode’ krijgen. Dit stoplichtsysteem heeft iedereen in een app op zijn telefoon, en bepaalt de mate van bewegingsvrijheid. Mensen met een gele code mogen geen winkel, bus of restaurant meer binnen. Pas na drie keer negatief testen in zeven dagen wordt de code weer groen.

Zulke berichten verspreiden zich snel. De kans is groot dat bijna niemand straks meer een pakketje uit het buitenland durft te bestellen. Ook wie niet bang is voor het virus, laat zich waarschijnlijk wel weerhouden door angst voor een gele code.