Hongkong: ‘Houd uw hamster thuis en zoen hem niet’

Knaagdieren Nederlandse hamsters hebben mogelijk een corona-uitbraak bij klanten van een dierenwinkel in Hongkong veroorzaakt, denken de plaatselijke autoriteiten. 2.000 knaagdieren worden preventief geruimd en 150 klanten moeten in quarantaine.

Dierenwinkel Little Boss in Hongkong, waar Nederlandse besmette hamsters zouden zijn verkocht. Foto Kin Cheung/AP
Dierenwinkel Little Boss in Hongkong, waar Nederlandse besmette hamsters zouden zijn verkocht. Foto Kin Cheung/AP

Een onopgemerkte besmetting onder geëxporteerde hamsters uit Nederland of België is mogelijk de oorzaak van een corona-uitbraak in Hongkong. Dat zegt de Nederlandse branchevereniging van handelaren in huisdieren Dibevo in Amersfoort vandaag in een verklaring.

De uitbraak vond vooral plaats rond dierenwinkel Little Boss in het populaire winkelgebied Causeway Bay. Nadat een 23-jarige medewerkster van de winkel positief testte (op de Deltavariant), zijn de dieren in de winkel eveneens getest, wat elf positieve hamsters opleverde. Volgens de gezondheidsautoriteiten is niet uit te sluiten dat de verkoopster de besmetting heeft opgelopen via de hamsters.

De gevolgen van die veronderstelling zijn groot voor alle hamsters in Hongkong. Directeur van het departement voor gezondheid Leung Siu-fai wijdde er dinsdag een persconferentie aan. De basismaatregelen van het ingevoerde hamsterbeleid: „Houd uw hamster thuis en zoen hem niet. Was uw handen na contact met uw huisdier.”

Crisisbestrijding

De echte crisisbestrijding bestaat uit het ruimen van alle hamsters in 34 Hongkongse dierenwinkels en het traceren van klanten die de afgelopen weken een hamster hebben gekocht bij Little Boss.

Het zou gaan om twee partijen Nederlandse hamsters, die op 22 december en 7 januari in de winkel zijn aangekomen.

Zo’n 150 klanten moeten in quarantaine – hun hamsters moeten zij inleveren, die worden afgemaakt. Eén klant van de winkel is al positief bevonden. Ook konijnen, cavia’s en chinchilla’s worden „op humane wijze” gedood, aldus de autoriteiten. In totaal gaat het om ongeveer 2.000 knaagdieren. De import van kleine zoogdieren is voorlopig stilgelegd.

Toch staat nog lang niet vast of de besmettingen daadwerkelijk door de Nederlandse hamsters zijn veroorzaakt. „Het omgekeerde scenario is reëler: dat de hamsters besmet zijn door hun verzorgers,” zegt Dibevo-secretaris Henk van Houwelingen. Hij wijst erop dat besmettingen van dier naar mens slechts incidenteel zijn waargenomen, eigenlijk alleen bij werknemers op nertsenfokkerijen die in nauw contact stonden met tienduizenden dieren.

Van hamster naar mens

Veel huisdieren, zoals honden en katten, kunnen wel besmet raken als hun eigenaar Covid-19 heeft, maar er is nooit waargenomen dat zij het virus verder verspreiden naar andere mensen.

De hamster is een gevoelige soort voor corona-infecties; om die reden worden deze dieren in laboratoria soms gebruikt voor besmettingsproeven. Daarbij scheiden ze ook virusdeeltjes uit in de lucht, waardoor ze „op afstand” besmettelijk zijn voor soortgenoten in naburige kooitjes. De dieren worden wel ziek, maar gaan niet dood aan de infectie.

In Nederland hebben we op dit moment te maken met heel hoge besmettingscijfers, maar in China geldt een streng zero-Covid-19-beleid waarbij iedere patiënt wordt getraceerd en geïsoleerd om verdere verspreiding van het virus te voorkomen. Het gevolg is dat een besmetting van een dierverzorger in Nederland nauwelijks zou opvallen, maar in China wel. En voor China is zo’n besmetting vanuit hamsters ook meteen een groot risico voor een nieuwe uitbraak onder mensen.

„Er zijn – voor zover wij weten – geen fokkerijen met geconstateerde besmettingen in Nederland”, zegt Van Houwelingen. Maar de dieren worden daar niet op getest, er wordt alleen in de gaten gehouden of de dieren ziekteverschijnselen vertonen. „Er is geen standaardprocedure om dieren te controleren op Covid-19. Bij de export worden gezondheidsverklaringen geleverd en moeten de transportvergunningen in orde zijn.”

Hamsterquarantaine

Een woordvoerder van het ministerie van Landbouw in Den Haag zegt dat de naar Hongkong geëxporteerde hamsters vooraf niet getest zijn op corona en dat ze evenmin in quarantaine geplaatst zijn. „Dit was geen eis van Hongkong en is ook geen voorwaarde in de regels van de Wereldorganisatie voor Diergezondheid”, aldus de woordvoerder. Toch zou quarantaine de kans dat dieren zo’n infectie meevoeren aanzienlijk verkleinen.

Of er in december inderdaad Nederlandse hamsters aan Hongkong zijn geleverd, kan Van Houwelingen niet met zekerheid zeggen: „Het gaat om een wereldwijde handel. Maar er zijn inderdaad Nederlandse bedrijven met handelsbetrekkingen met Hongkong.”

De hamsterruimoperatie maakt veel los onder Hongkongers. Enerzijds bellen hamstereigenaren naar dierenartsen met zorgen over eventueel besmettingsgevaar van hun huisdier. Anderzijds melden mensen zich op sociale media om verstoten hamsters te adopteren. Dierenrechtenorganisaties roepen de overheid op af te zien van het besluit tot ruimen.