Reportage

Duizenden mensen in Groningse fakkeltocht: ‘Wij zijn alles zat’

Protestmars Duizenden mensen liepen zaterdagavond in een fakkeltocht door Groningen om erkenning te vragen voor hun situatie door de gaswinning. NRC sprak met deelnemers. „Het vreet aan je.”

Deelnemers aan een fakkelprotest tegen het overheidsbeleid rond gaswinning lopen zaterdagavond door het centrum van Groningen.
Deelnemers aan een fakkelprotest tegen het overheidsbeleid rond gaswinning lopen zaterdagavond door het centrum van Groningen. Foto: Kees van de Veen

Na een week vol slecht nieuws voor Groningen, kwamen duizenden mensen zaterdagavond naar de Groningse Vismarkt voor een fakkeloptocht onder het motto ‘respect voor Groningen’. Naar schatting waren tussen de acht- en tienduizend mensen aanwezig bij de tocht door het centrum van de stad.

Onder hen waren Groningers die boos zijn omdat ze vorige week hoorden dat de gaswinning dit jaar waarschijnlijk wordt verdubbeld. En provinciegenoten die maandag urenlang in de rij hebben gewacht voor een subsidie van 10.000 euro voor achterstallig onderhoud van hun huizen. Ook liepen ziekenhuismedewerkers en patiënten mee die deze week hoorden dat de kinderhartchirurgie verdwijnt uit Groningen en geconcentreerd wordt in de Randstad.

Lux et Libertas Lees ook het commentaar: Groningers verdienen respectvollere behandeling van politiek Den Haag

Het doel was om „echt erkenning te krijgen voor het leed dat ons is aangedaan”, zei Coert Fossen van de Groninger Bodem Beweging, een van de initiatiefnemers van het protest, op het podium tegenover de menigte. Naast de duizenden mensen die meeliepen, hadden ook ruim 200.000 mensen digitaal een fakkel aangestoken uit solidariteit met de Groningers. Vijf jaar geleden werd er ook al een massale fakkeltocht gehouden in Groningen vanwege de gevolgen van de gaswinning.

Van achter het podium klonk even na achten opeens een vrouwenstem. „Woar blieft ’t Grönnens laid dan?”, riep ze. En massaal begon de menigte het Gronings volkslied te zingen en kwam de stoet met fakkels in beweging. Onderweg kwamen de mensen tientallen trekkers tegen die met toeters en zwaailichten hun steun betuigden. Er werd gedanst op live-muziek, studenten zongen Groningse hits. En door alle straten klonk de kreet: „Wat willen we? Respect!”

NRC sprak met meerdere deelnemers aan de mars.

Gerry Kuipers (68) uit Appingedam

Gerry Kuipers

Foto Mark Middel

Met zijn busje en scootmobiel achterin, is Gerry Kuipers zaterdagavond vanuit Appingedam naar Groningen gereden. ‘Dizze Grunneger is ’t zat’, staat achterop zijn scootmobiel. ‘Waar maak jij je nou druk om Gerry’, vroegen mensen hem. ‘Je kunt er toch niks aan doen’, zeiden ze.

„Nou”, zegt Gerry. „Ik kan ook met een pilsje in de rechterhand en een afstandsbediening in de linkerhand thuis blijven. Dat gaat zeker helpen?”

Hij staat zaterdagavond niet voor zichzelf op de Vismarkt. „Nee, ik sta hier voor mijn twee kinderen en drie kleinkinderen van 12, 13 en 14 jaar. Ik heb geen lange toekomst meer op deze aardkloot, maar zij wel. En mijn kleinkinderen zijn bang om thuis te zijn. Bang…” Hij pauzeert en laat wat tranen. „Bang vanwege de bevingen. En dat vreet aan je.”

Desiree Niemeijer (59) uit Gasselte

Desiree Niemeijer

Foto Mark Middel

Desiree Niemeijer houdt een spandoek met een enorm groot hart in de lucht. „Dat is mijn hartenkindje”, wijst ze naar haar zoon (27) even verderop. „Zes dagen na zijn geboorte bleek hij een hartafwijking te hebben en moest hij naar het ziekenhuis in Groningen. Daar bleef hij 77 dagen. Elke dag gingen mijn man en ik twee keer heen en weer, voor en na het werk.”

Deze week hoorde ze dat het UMCG-ziekenhuis in Groningen zijn kinderhartchirurgie-afdeling verliest, omdat dit specialisme landelijk geconcentreerd wordt in Rotterdam en Utrecht. „Misschien is het beter voor de kwaliteit van de zorg, maar de rest dan? Hoe moeten mensen vanuit het Noorden dat dan doen? Hoe gaan ze hun kind bezoeken?”

Daarom staat ze hier. „Maar ook vanwege de bevingen, vijf jaar geleden stond ik hier ook.”

Wini Douma (65) en haar buurman Izaak Tigchelaar (70) uit Groningen

Wini Douma

Foto Mark Middel

Boven de menigte steekt een kikker zijn kop op. Eronder staat Wini Douma met haar buurman Izaak Tigchelaar. Die kikker, een groene speelgoedknuffel, staat voor de mogelijke toekomst van Groningen, zegt Douma. „Door het klimaat, de zeespiegelstijging en het weghalen van het gas zal de bodem steeds drassiger worden. Zakken de Groningse woningen dan helemaal weg?” Vandaar de tekst ‘Na gas een moeras?’ op haar protestbord.

Hoewel ze beiden aan de rand van de stad wonen, hebben ook zij bevingen meegemaakt. En scheuren in hun huis. Bovendien stond Tigchelaar maandag digitaal in de rij voor de subsidie voor de verduurzaming van zijn woning, maar hij viste achter het net. „Ik was 14 uur ingelogd, maar viel toch buiten de boot. Dat geeft geen lekker gevoel.”

Eigenlijk wilde hij niet komen, vanwege corona. „Maar ik hoorde het geluid van de trekkers en zag de lichten ervan en toen wist ik: hier moet ik bij zijn.”

Mark van der Flier (46) en zijn zoon Mees (12) uit Finsterwolde

Mark van der Flier en zijn zoontje Mees

Foto Mark Middel

„Het is een drama”, zegt Mark van der Flier uit Finsterwolde, dat aan de rand van het aardbevingsgebied ligt. Maar dat betekent niet dat hij er minder van meekrijgt. „We hebben een grondverzetbedrijf en het leed dat de schade-afhandeling en de versterking van huizen bij onze medewerkers veroorzaakt is erg hoor. Er gebeurt gewoon niks.”

Vijf jaar geleden liep hij niet mee met de fakkeltocht. „We dachten toen dat het allemaal in Groningen opgelost zou worden. Maar nu, vijf jaar later, is er niks gebeurd. De gaswinning zou stoppen, maar nu wordt die verdubbeld. Dat is toch compleet ongeloofwaardig. Ja, ik ben wel redelijk woest.”

Zijn zoontje Mees loopt ook mee. „Uit solidariteit”, zegt zijn vader. „Ik heb veel vriendjes met scheuren”, zegt Mees, terwijl hij een fakkel recht in de lucht probeert te houden. „Gelukkig hebben we ze zelf nog niet echt.”

Minke uit Uithuizermeeden

Minke en haar man

Foto Mark Middel

Minke leunt fier tegen een trekker aan terwijl ze naar de voorbijlopende menigte zwaait en lacht. De trekker is van haar man. Minke - ze wil haar achternaam liever niet geven - is er „zat van”, zegt ze.

Waarvan? „Van alles. Wij zijn alles zat. Corona. Dat de boeren overal de schuld van krijgen. Dat de gaskraan nu weer open gaat.”

Ze denkt niet dat er ooit iets zal veranderen. „Nou ja, ik denk het niet, maar hoop het wel.” En die mensenmassa, dat geeft haar dan toch weer hoop. „Kijk nou hoeveel mensen hier zijn. En het verloopt allemaal vreedzaam. Dat zegt genoeg.”