Foto’s Andreas Terlaak

Interview

‘Ik wil kinderen vol pompen met positiviteit, kracht en complimenten’

Rijzende ster: spoken word Roziena Salihu (27) noemt zichzelf een verhalenverteller met ‘het woord als basis’. Ook maakte ze een documentaire.

Op het scherm tijdens het Nederlands Film Festival, in de Stopera met het Nationaal Ballet en op een Amsterdamse brug tijdens het Wilde Woorden Festival; de optredens van spoken word-kunstenaar Roziena Salihu (27) zijn op steeds meer plekken te horen en te zien. De Nederlands-Ghanese Salihu noemt zichzelf een verhalenverteller met ‘het woord als basis van alles dat ik doe’. Ze schreef korte fictieverhalen voor De Revisor en sprak de ritmische voice-over in van haar eerste korte documentaire Fufu met Appelmoes. In de film stelt ze ontwapende vragen over haar huidskleur en de zoektocht naar een eigen plek binnen uiteenlopende identiteiten. De vraag waar ze thuis mag zijn en echt thuis is, blijft een terugkerend thema.

De eerste serieuze stappen in de kunstwereld nam Salihu met de opleiding Creative Writing bij de academie Artez in Apeldoorn. „Die vorm paste niet helemaal bij mij, na een jaar was ik ermee gestopt. Maar de liefde voor taal was er nog steeds. Toen ik een spoken word-filmpje kreeg doorgestuurd via een vriend, viel er iets op zijn plek. Ik dacht: wow, dit is het, dit sluit aan bij hoe ik wil schrijven.”

Ze meldde zich aan voor audities bij de Poetry Circle Nowhere in Amsterdam. „Daar leerden we niet alleen schrijven maar ook: hoe breng je een tekst tot leven, hoe klim je een podium op?”

Salihu heeft inmiddels een vaste schrijfroutine ontwikkeld. „Ik zoek eerst naar vier hele sterke zinnen waarvan ik denk, dit moet het begin zijn. Dan laat ik het een dag liggen, daarna schrijf ik verder per strofe of alinea. Van tevoren weet ik nooit wat er gaat komen. Wat er in een tekst gebeurt, daar verras ik mezelf altijd mee.”

In haar voordracht voor het Monument der Regentessen in het Amsterdam Museum vergelijkt ze het claimen van familiewapens met het zetten van tatoeages en het dragen van dezelfde T-shirts. In het museum dat zich opnieuw verhoudt tot de ‘Gouden eeuw’ benoemt ze de menselijke behoefte om „alleen de kanten te presenteren waar we trots op zijn” en concludeert ze: „Zonder die lelijke geschiedenis, hadden wij hier, in deze vorm niet bestaan.”

Zonder die lelijke geschiedenis, hadden wij hier, in deze vorm, niet bestaan

Roziena Salihu

Door het vrije spel tussen kleine observaties en grote thema’s en de muzikaliteit in haar taalgebruik klinkt Salihu’s poëzie intuïtief. „Maar er gaat veel onderzoek aan vooraf, ik wil altijd weten welke theorie er aan een idee ten grondslag ligt. Voor de opening in het museum heb ik veel vragen gesteld aan kunstenaar Natasja Kensmil.”

In ‘Laten we gewoon beginnen’, een spoken word-optreden voor Amsterdamse studenten in de zomer na de eerste lockdown, zegt Salihu: „Laat niemand je vertrouwen in de toekomst sussen.”

Tijdens haar jeugd in Dronten maakte de steun van een basisschooldocent het verschil. „Ik hoop dat mijn teksten bemoedigend zijn. Mijn juf in groep 7 zei heel random tegen een andere docent: ‘Laat Roos de uitnodiging van de kerstmusical schrijven, ze kan heel goed dichten.’ Nu geef ik zelf workshops op scholen. Ook al is het sporadisch, mijn enige doel is om kinderen vol te pompen met positiviteit, kracht en complimenten. Laten we ervoor zorgen dat kinderen denken, wow, ik kan iets. Ik kan schrijven. Ze zei dat ik het kan.”